Halina Auderska

Halina Auderska
Data i miejsce urodzenia	3 lipca 1904 Odessa
Data i miejsce śmierci	21 lutego 2000 Warszawa
Posłanka IX kadencji Sejmu PRL
Przynależność polityczna	posłanka bezpartyjna
Okres urzędowania	od 13 października 1985 do 3 czerwca 1989
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Halina Auderska (ur. 3 lipca 1904 w Odessie, zm. 21 lutego 2000 w Warszawie) – polska autorka sztuk scenicznych i scenariuszy filmowych, prozaik, posłanka na Sejm PRL VIII i IX kadencji.

Życiorys

Ukończyła filologię polską na UW oraz studium pedagogiczne. W latach 1926–1939 pracowała jako nauczycielka szkół średnich. Podczas II wojny światowej była sanitariuszką w Warszawie i żołnierzem ZWZ-AK. W okresie okupacji uczestniczyła również w tajnym nauczaniu. Uczestniczka powstania warszawskiego. W latach 1980–1989 posłanka na Sejm (bezpartyjna).

Debiutowała w 1924 jako autorka słuchowisk radiowych. W 1935 wydała powieść Poczwarki Wielkiej Parady. W latach 1946–1950 redaktor naczelny w wydawnictwie Trzaska, Evert i Michalski. W latach 1956–1959 w zespole redakcyjnym miesięcznika Dialog. W latach 1950–1969 zastępca redaktora naczelnego "Słownika języka polskiego". W latach 1958–1979 współzałożycielka i długoletni prezes ITI. W latach 1983–1986 pierwszy prezes Związku Literatów Polskich – organizacji powołanej przez władze komunistyczne w miejsce rozwiązanego przez nie wcześniej związku o tej samej nazwie (od 1986 prezes honorowy).

W latach 1981–1983 członek Prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. W 1983 wybrana w skład Prezydium Krajowej Rady Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej.

Kontrowersje

W posłowiu do książki Wacława Kostka-Biernackiego Straszny gość Robert Stiller napisał:

Wreszcie pojawiła się dwuznaczna historia z powieściami Ptasi gościniec (1973) i Babie lato (1974) Haliny Auderskiej. Dzieją się znowuż na Polesiu i po kresowiacku. Tylko nie ma pewności, kto był naprawdę ich autorem. Mówi się o kimś nieznanym, kto jakoby dał jej do oceny swój rękopis, ona zaś nieco "poprawiła" go politycznie i wydała pod własnym nazwiskiem. Autor ów jakoby nie dożył zakończenia sporu z wszechwładną działaczką PZPR i ZLP oraz innych organów i organizacji. Prawda to czy fikcja? Jedna i druga byłyby podobnie ciekawe i godne wyjaśnienia. Zwłaszcza że z całego dorobku Auderskiej ten jeden utwór wyróżnia się jakością i nie tylko ze względów kresowiackich. Jeśli uda się to kiedyś wyjaśnić, kto wie, czy Ptasi gościniec też nie okaże się reliktem z demonicznego folkloru.

Twórczość

• Książki
  • 1935: Poczwarki Wielkiej Parady
  • 1952: Zbiegowie
  • 1954: Rzeczpospolita zapłaci
  • 1959: Zaczarowana zatoka
  • 1964: Awantura w Jaworowie
  • 1971: Jabłko granatu
  • 1973: Ptasi gościniec
  • 1974: Babie lato
  • 1977: Szmaragdowe oczy
  • 1977: Kwartet wokalny
  • 1980: Miecz Syreny
  • 1983: Smok w herbie. Królowa Bona
  • 1985: Zabić strach

• Filmografia
  • 1980: Królowa Bona (scenariusz)
  • 1982: Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny (scenariusz, wspólnie z Januszem Majewskim i Stanisławem Kasprzysiakiem)

Nagrody

• 1969 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
• 1971 – nagroda miasta Warszawy
• 1974 – I nagroda w konkursie literackim na XXX-lecie PRL za powieść Babie lato
• 1975 – nagroda Prezesa Rady Ministrów
• 1977 – nagroda I stopnia Ministra Kultury i Sztuki za całokształt twórczości
• 1986 – nagroda im. Pietrzaka

Bibliografia

• Krystyna Kuliczkowska, Barbara Tylicka: Nowy słownik literatury dla dzieci i młodzieży. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1979. 
• Lesław Bartelski: Polscy pisarze współcześni 1939–1991. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995. ISBN 83-01-11593-9. 
• Wacław Kostek-Biernacki: Straszny gość. Kraków: vis-à-vis/Etiuda, 2006. ISBN 83-89640-45-7.