Halina Gryglaszewska (ur. 13 czerwca 1917 w Charkowie zm. 18 czerwca 2010 w Krakowie) – polska aktorka teatralna i filmowa, reżyser teatralny, profesor Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie.
Córka Romana Gryglaszewskiego, inżyniera geodety, również aktora i reżysera, oraz Janiny von Scharff. Do drugiej wojny światowej mieszkała kolejno w Nowym Sączu, Brześciu nad Bugiem, Wilnie i w Warszawie, a od 1945 do śmierci w Krakowie. W czasie nauki w gimnazjum i na studiach w Warszawie czynnie uczestniczyła w ruchu harcerskim osiągając stopień harcmistrzymi. Podczas drugiej wojny światowej walczyła w I Batalionie 16pp Armii Krakowej "Barbara"; brała udział m.in. w zwycięskiej bitwie pod Jamną. Dwukrotnie zamężna: z Gustawem Niemcem, harcmistrzem, komendantem hufca harcerzy w Wolnym Mieście Gdańsku, później członkiem komendy Chorągwi Gdańskiej i p.o. Szefa Głównej Kwatery Organizacji Harcerzy (Pasieka) w Warszawie, i Antonínem Dvořákiem, czeskim reżyserem, teatrologiem i prozaikiem. Studiowała socjologię i dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim. Absolwentka wydziału aktorskiego i wydziału reżyserii dramatu w krakowskiej PWST.
Zadebiutowała rolą Dziewki w "Klątwie" Stanisława Wyspiańskiego, w reż. Bronisława Dąbrowskiego. Zawodowo związana przede wszystkim ze scenami krakowskimi: Miejskimi Teatrami Dramatycznymi (1946-1954), Teatrem Starym (1954-1959), Teatrem im. J. Słowackiego (1961-1962) i (1971-1987) i Teatrem Rozmaitości, któremu przez osiem lat dyrektorowała (1963-1971). W latach 1959-1961 pełniła funkcję kierownika artystycznego Teatru im. S. Żeromskiego w Kielcach. W latach 1955-1957 była prorektorem krakowskiej szkoły teatralnej.
W 1987 przeszła na emeryturę, ale nadal pojawiała się na scenie. Ostatni jej występ w wieku 92 lat miał miejsce 20 listopada 2009 na deskach Teatru Słowackiego w Krakowie w roli Laury w Epilogu w Kordianie J. Słowackiego. Pochowana na Starym Cmentarzu w Tarnowie.
[edytuj] Wybrane role teatralne
- Balladyna J. Słowackiego, reż. B. Dąbrowski (Teatr Słowackiego), jako Balladyna
- Pieją koguty J. Bałtuszisa, reż. H. Szletyński (Stary Teatr), jako Marytie
- Hamlet W. Szekspira, reż. R. Zawistowski (Stary Teatr), jako Królowa
- Cyd S. Wyspiańskiego, reż. R. Zawistowski (Stary Teatr), jako Szimena
- Jaki piękny dzień M. de Ghelderode'a, reż. J. Kaliszewski (Stary Teatr), jako Rachela Silberschatz
- Barbara Radziwiłłówna A. Felińskiego, reż. H. Gryglaszewska (Teatr Rozmaitości w Krakowie), jako Bona
- Hamlet W. Szekspira, reż. J. Wróblewski (Teatr Rozmaitości w Krakowie), jako Gertruda
- Komu bije dzwon E. Hemingweya, reż. J. Goliński (Teatr Rozmaitości w Krakowie), jako Pilar
- Co się komu śni E. Brylla, reż. K. Skuszanka (Teatr Słowackiego), jako Baba-Królowa
- Lilla Weneda J. Słowackiego, reż. K. Skuszanka (Teatr Słowackiego), jako Gwinona
- Opowieść zimowa W. Szekspira, reż. K. Skuszanka (Teatr Słowackiego), jako Paulina
- Akropolis S. Wyspiańskiego, reż. K. Skuszanka (Teatr Słowackiego), jako Hekuba
- Damy i huzary A. Fredry, reż. M. Grabowski (Teatr Słowackiego), jako Pani Orgonowa
- Balladyna J. Słowackiego, reż. J. Wróblewski (Teatr Słowackiego), jako Matka
- Wizyta starszej pani F. Durrenmatta, reż. S. Danczenko (Teatr Słowackiego), jako Klara Zachanassian
- Czarownice z Salem A. Millera, reż. B. Sass (Teatr Słowackiego), jako Rebeka Nurse
- Idiota F. Dostojewski, reż. B. Sass (Teatr Słowackiego), jako Księżna Biełokońska
- Najstarsza profesja P. Vogel, reż. J. Szydłowski (Teatr Bagatela), jako Mae
- Kordian J. Słowackiego, reż. J. Wiśniewski (Teatr Słowackiego), jako Laura w Epilogu
[edytuj] Wybrane realizacje reżyserskie
[edytuj] Wybrane role w teatrze tv
- Płaszcz M. Gogola, reż. A. Domalik, jako Gospodyni
- Wilk i owce A. Ostrowskiego, reż. S. Zajączkowski, jako Murzawiecka
- Wujaszek Wania A. Czechowa, reż. K. Kutz, jako Maria Wojnicka
- Szalbierz G. Spiro, reż. T. Wiszniewski, jako Hrehorowiczowa
- Genitrix F. Mauriac'a, reż. I. Wollen, jako Felicja
- Sześć postaci szuka autora L. Pirandello, reż. W. Laskowska, jako Pani Pace
- Pelikan A. Strindberga, rez. F. Falk, jako Matka
- Niespodzianka K. H. Rostworowski, reż. J. Świderski, jako Matka
- Młyn L. de Vegi, reż. H. Gryglaszewska (reżyseria)
- Wariatka z Chaillot J. Giraudouxa, reż. K. Skuszanka, jako Aurelia
- Wassa Żeleznowa M. Gorkiego, reż. S. Zajączkowski, jako Wassa Żeleznowa
- Powsinogi beskidzkie E. Zegadłowicza, reż. H. Gryglaszewska (reżyseria)
- Futro bobrowe G. Hauptmanna, reż. J. Słotwiński, jako Pani Wolff
- Zjazd koleżeński M. Promińskiego, reż. H. Gryglaszewska (reżyseria)
[edytuj] Filmografia
- Nic (1998), reż. D. Kędzierzawska, jako Siostra dróżnika
- Boża podszewka odc. 7 (1997), reż. I. Cywińska, jako Joanna Lulewicz, matka Kazimierza
- Cwał (1995), reż. K. Zanussi, jako Ciotka Idalli
- Podwójne życie Weroniki (1991), reż. K. Kieślowski, jako Ciotka Weroniki
- Złodziej (1988), reż. W. Helak
- Tumor Witkacego (1985), reż. G. Dubowski, jako Kobieta obgadująca Witkacego
- Wahadełko (1981), reż. F. Bajon, jako Emilia Szmańdowa, matka Michała i Anieli
- Pałac (1980), reż. T. Junak, jako Matka Jakuba
- Wściekły (1979), reż. R. Załuski, jako Jadwiga Pyrnik, kobieta w Toruniu nielegalnie wynajmująca pokoje
- Klucznik (1979), reż. W. Marczewski, jako Siostra hrabiego
- Biały mazur (1978), reż. W. Jakubowska, jako Właścicielka szkoły
- Ślad na ziemi (1978), jako matka Jasparskich
- Próba ciśnienia (1977), reż. T. Junak
- Strach (1975), reż. A. Krauze, jako Janina, żona Waty
- Bielszy niż śnieg (1975), reż. W. Marczewski, jako Żona
- Ziemia obiecana (1974), reż. A. Wajda, jako Malinowska, matka Zośki
- Bolesław Śmiały (1971), reż. W. Lesiewicz, jako Mieszkanka osady
- Świadectwo urodzenia odc. 3 (1961), reż. S. Różewicz, jako Doktorowa
- Trzy kobiety (1956), reż. S. Różewicz
[edytuj] Odznaczenia
[edytuj] Bibliografia
- Halina Gryglaszewska - 60 lecie pracy artystycznej, opr. Danuta Poskuta-Włodek, Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, 2006
- Jolanta Ciosek, Teatr bezbłędnego słowa, Dziennik Polski 25 czerwca 2010, s.A13
[edytuj] Linki zewnętrzne
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
