Halucynacje

Halucynacje
ICD-10 R43.1 Węch opaczny lub omam węchowy
ICD-10 R44 Inne symptomy i objawy chorobowe dotyczące odczuwania i spostrzegania R44.0 Halucynacje słuchowe R44.1 Halucynacje wzrokowe R44.2 Halucynacje inne R44.3 Halucynacje, nie określone R44.8 Inne i nie określone objawy i oznaki chorobowe dotyczące odczuwania i spostrzegania
Zaburzenie psychotyczne z halucynacjami
DSM-IV 293.82
DiseasesDB	19769
MeSH	D006212

Halucynacje (omamy) – spostrzeżenia zmysłowe pojawiające się bez wystąpienia zewnętrznego bodźca.

Omamy charakteryzują się:

• są przez chorego odbierane jako prawdziwe doznania zmysłowe
• odbierane są jako wrażenia pochodzące z jednego z narządów zmysłów
• nie są zniekształceniem istniejących bodźców zewnętrznych (złudzenia)

Halucynacje dzielą się na: słuchowe, wzrokowe, węchowe, smakowe oraz somatyczne.

Omamy zalicza się do tak zwanych objawów pozytywnych, gdyż stanowią wyraźne odchylenie od normalnych procesów poznawczych, w przeciwieństwie do objawów negatywnych, które wyrażają brak lub obniżenie normalnych reakcji u chorego.

Do grupy halucynacji należą także pseudohalucynacje – są spostrzeżeniami, które powstają bez udziału bodźców zewnętrznych, chory odbiera te spostrzeżenia patologiczne jako rzeczywiste, lecz odbierane są przez niego jako dochodzące spoza miejsc dostępnych percepcji właściwych dla danego zmysłu, np. omamy rzekome słuchowe dochodzą z wnętrza ciała, albo z Księżyca, zaś rzekome omamy wzrokowe wyświetlają się w oczach. Omamy rzekome stanowią istotny element (często jedyny) zespołu paranoidalnego^{[potrzebne źródło]}.

Halucynacje słuchowe

Omamy słuchowe odnoszą się do fałszywych doznań zmysłowych związanych z narządem słuchu. Należą one do najczęściej występujących halucynacji w psychiatrii. Dzielą się na omamy elementarne (dotyczące prostych dźwięków jak gwizdy, stuki, itp.) oraz złożone, które dodatkowo można podzielić na:

• słyszalne myśli: chory słyszy własne myśli, zanim zostaną one wypowiedziane lub głos powtarza jego myśli od razu po ich powstaniu (echo myśli)
• omamy w drugiej osobie: pacjent słyszy głos bądź głosy, które wypowiadają się bezpośrednio do niego; głosy mogą wypowiadać choremu polecenia (omamy nakazujące), chwalić go bądź krytykować
• omamy w trzeciej osobie: pacjent słyszy głos lub głosy, które rozmawiają o nim, komentują jego myśli i zachowanie

Halucynacje wzrokowe

Halucynacje wzrokowe odnoszą się do fałszywych doznań związanych z narządem wzroku. Występują one najczęściej w zaburzeniach psychoorganicznych (takich jak m.in. majaczenie, otępienie) oraz podczas zażywania substancji psychoaktywnych (m. in. LSD i meskaliny).

Halucynacje somatyczne

Omamy somatyczne dotyczą fałszywych doznań z ciała (jego wnętrza i powierzchni). Dzieli się je na:

• omamy powierzchniowe: objawiają się fałszywym doznaniem dotyku, mrowienia, pełzania owadów na lub pod skórą (halucynoza pasożytnicza); fałszywymi odczuciami zimna, ciepła lub wilgoci
• omamy trzewne: fałszywe doznania pochodzące z wnętrza ciała objawiające się jako wrażenie przesuwania się narządów wewnętrznych, pulsowanie ich bądź kurczenie
• omamy kinestetyczne: objawiają się fałszywymi doznaniami dotyczącymi mięśni i stawów (np. odczuwanie skręcania kończyn)

Zobacz też

• psychoza
• urojenia

Bibliografia

1. Alasdair D. Cameron: Psychiatria. Wyd. II. Wrocław: Urban & Partner, 2005, s. 28-30, seria: Crash Course. ISBN 978-83-8958-176-1. 
2. Adam Bilikiewicz, Włodzimierz Strzyżewski: Psychiatria: podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1992, s. 51-52. ISBN 83-200-1688-6. 

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.