Hamm (łac. Hammona) – miasto na prawach powiatu w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Arnsberg. Port nad rzeką Lippe i kanałem Datteln-Hamm. Miasto leży między autostradą A1 i autostradą A2. Dnia 1 stycznia 1975 r. do miasta dołączono okoliczne gminy. W związku z tym liczba mieszkańców przekroczyła 100.000. Obecnie miasto liczy 181 783 mieszkańców (2010).
[edytuj] Toponimika nazwy
Nazwa miasta oznacza "kąt" w starym dolnoniemieckim dialekcie. Pochodzi od położenia miasta w kącie utworzonym przez rzekę Lippe i jej wąski dopływ Ahse.
Hamm znajduje się na wschodnim krańcu Zagłębia Ruhry, w centrum Westfalii. Najwyższy punkt to góra Kurriker – 102 m n.p.m., a najniższy 37,7 m n.p.m. Długość obwodu miasta wynosi 104km.
Miasto zostało założone w Środę Popielcową, w marcu 1226 r. przez Adolfa I von der Mark, który zaproponował okolicznej bezdomnej ludności osiedlenie się na jego ziemiach.
Kośćiół św. Pawła
(Pauluskirche), główny kościół Hamm
Prawa miejskie Hamm "Gründungsprivileg"
[edytuj] Kalendarium
- 1350 - miasto ogarnęła dżuma. Zarazę przeżyło tylko siedem rodzin
- 1398 - hrabstwo Mark wraz z Hamm, połączyło się z księstwem Kleve. Hamm straciło na znaczeniu, gdyż było stolicą hrabstwa Mark
- 1469 - Hamm stało się członkiem Hanzy. Było jednym z najpotężniejszych miast regionu, podczas gdy inne miasta Zagłębia Ruhry były małymi osadami
- 1609 - Hamm zostało wcielone do Prus. Jednakże wywołało to spór między hrabstwem Palatynu, a Brandenburgią. Właściwe wcielenie do Prus nastąpiło w 1666 r.
- latach 1618-1648 Hamm uczestniczyło w wojnie trzydziestoletniej. Miasto było kilkakrotnie zdobywane i musiało znosić zmieniające się garnizony. Niemal wszystkie budynki zostały zniszczone oprócz kościoła św. Jerzego (dzisiaj: Pauluskirche) i kościoła św. Agnieszki (St. Agnes)
- 1734 - pożar zniszczył więcej niż 200 budynków
- 1741 - kolejny pożar niszczy 346 budynków
- 1769 - założono browary Isenbeck
- 1820 - regionalny sąd apelacyjny przenosi się z Kleve do Hamm
- 1847 - pierwszy pociąg zatrzymuje się na stacji kolejowej w Hamm
- 1901 - kopalnia węgla de Wendel w Herringen zaczyna wydobycie (później Heinrich-Robert, teraz Verbundbergwerk Ost).
- 1902 - kopalnia węgla Maximilian w Werries/Ostwennemar zaczyna wydobycie
- 1905 - kopalnia węgla Radbod w Bockum-Hövel zaczyna wydobycie
- 1912 - kopalnia węgla Sachsen w Heessen zaczyna wydobycie
- 1914 - budowa kanału Datteln-Hamm zostaje ukończona
- 1938 - autostrada A2 dochodzi do Hamm
- Podczas II wojny światowej miasto zostało zbombardowane przez 55 nalotów, które zniszczyły 60% Hamm. Na początku kwietnia 1945 r. miasto zajmują wojska amerykańskie.
Dworzec kolejowy w Hamm, 6 kwietnia 1945r
- 1944 - następuje zamknięcie kopalni Maximilian z powodu powtarzających się problemów z osuszaniem kopalni z wody
- 1965 - autostrada A1 dochodzi do Hamm
- 1976 - następuje zamknięcie kopalni Sachsen
- 1984 - stary obszar kopalni Maximilian zostaje przekształcony w pierwszy Landesgartenschau (wystawa ogrodnicza) w Nadrenii Północnej-Westfalii. Największą atrakcją Maximilianparku jest wielki szklany słoń (Glaselefant), który stał się jednym z symboli miasta
- 1990 - następuje zamknięcie kopalni Radbod
- 1986 - rodacy z Gdańska wprowadzają się do Hamm
- 2002 - następuje wyświęcenie świątyni hinduskiej Sri-Kamadchi-Ampal. Jest ona największą świątynią hinduizmu w Europie
Herb Hamm jest w użyciu od 750 lat. Przedstawia on czerwono-srebrną szachownicę na złotym tle. Początkowo był to herb założyciela miasta, hrabiego Mark - taką samą szachownicę i kolory można często znaleźć w herbach innych miast założonych przez hrabiów z tej rodziny. Stąd barwami miasta są czerwony i biały.
Miasto podzielone jest na siedem dzielnic: Hamm-Mitte (centrum), Uentrop, Rhynern, Pelkum, Herringen, Bockum-Hövel i Heessen. Dla celów statystycznych każdą dzielnicę podzielono na tak zwane "dzielnice statystyczne", które oznaczane są za pomocą dwóch cyfr i specjalnej nazwy. Dzielnice z ich dzielnicam statystycznymi:
- Hamm-Mitte: City, Innenstadt-Süd, Innenstadt-Ost, Süden östlich Werler Straße, Süden westlich Werler Straße, Westen nördlich Lange Straße, Westen südlich Lange Straße, Bahnhof einschließlich Ortsgüterbahnhof
- Uentrop: Kurpark, Mark, Braam, Werries, Geithe, Ostwennemar, Norddinker, Vöckinghausen, Frielinghausen, Uentrop Ortskern
- Rhynern: Berge, Westtünnen westlich Heideweg, Westtünnen östlich Heideweg, Rhynern Ortskern, Osttünnen, Freiske, Osterflierich, Wambeln, Allen
- Pelkum: Wiescherhöfen/Daberg, Lohauserholz, Selmigerheide/Weetfeld, Zechensiedlung, Harringholz, Pelkum Ortskern, Westerheide, Lerche
- Herringen: Westenfeldmark, Ostfeld, Heidhof, Herringen Ortskern, Nordherringen, Herringer Heide, Sandbochum
- Bockum-Hövel: Nordenfeldmark-West, Hövel-Mitte, Hövel-Nord, Hövel-Radbod, Bockum, Barsen,Hamm- Norden, Holsen, Geinegge, Hölter
- Heessen: Nordenfeldmark-Ost, Mattenbecke, Zeche-Sachsen, Heessener Gartenstadt, Heessener Dorf, Westhusen, Dasbeck, Frielick
[edytuj] Demografia
W 1890 r. Hamm miało 25 000 mieszkańców, w 1925 r. przekroczono 50 000. 1 stycznia 1975 r. liczba ludności wzrosła z 83 000 do 173 000. Taki skok nastąpił dzięki przyłączeniu się Bockum-Hövel (26 274 mieszkańców w 1974), Pelkum (25 496 mieszkańców w 1974) i innych gmin.
|
|
| Rok |
Ludność |
| 1 grudnia 1900 |
31 371 |
| 1 grudnia 1905 |
38 429 |
| 1 grudnia 1910 |
43 663 |
| 1 grudnia 1916 |
40 776 |
| 5 grudnia 1917 |
40 516 |
| 8 października 1919 |
45 756 |
| 16 czerwca 1925 |
49 777 |
| 16 czerwca 1933 |
53 532 |
| 17 maja 1939 |
59 035 |
| 31 grudnia 1945 |
50 971 |
| 29 października 1946 |
49 751 |
| 13 września 1950 |
59 866 |
| 25 września 1956 |
66 327 |
|
| Rok |
Ludność |
| 6 czerwca 1961 |
70 641 |
| 31 grudnia 1965 |
73 520 |
| 27 maja 1970 |
84 942 |
| 31 grudnia 1975 |
172 210 |
| 31 grudnia 1980 |
171 869 |
| 31 grudnia 1985 |
166 379 |
| 25 maja 1987 |
171 170 |
| 31 grudnia 1990 |
179 639 |
| 31 grudnia 1995 |
183 408 |
| 31 grudnia 2000 |
181 197 |
| 31 grudnia 2005 |
180 849 |
|
Hol dworca kolejowego w Hamm
Rada miejska Hamm liczy 58 radnych, z czego (po wyborach z 2004):
- CDU: 28 radnych
- SPD: 20 radnych
- Zieloni: 3 radnych
- FDP: 2 radnych
- Inne partie i inicjatywy łącznie: 5 radnych
Według danych z roku 2005:
- 39,0% (70 515) mieszkańców to katolicy
- 33,3% (60 253) mieszkańców to protestanci
- 27,7% (50 081) mieszkańców ma inne wyznanie.
Od wielu lat na terenie Hamm regularnie odbywa się największa w Europie giełda terrarystyczna – Terraristika. Każda kolejna giełda, odbywająca się w marcu, wrześniu czy grudniu, przyciąga tysiące hodowców z całej Europy, którzy spotykają się by wymieniać informacje oraz przede wszystkim by zakupić nowe zwierzęta do swoich kolekcji, lub sprzedać swoje własne przychówki.
[edytuj] Współpraca
Miejscowości partnerskie: