Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
| Hayari Miyake | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 16 marca 1866 Anabuki Machi |
| Imię i nazwisko przy narodzeniu | Miyake Hayari (三宅速) |
| Data i miejsce śmierci | 29 czerwca 1945 Okayama |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Hayari Miyake (jap. 三宅速 Miyake Hayari?, ur. 16 marca 1866 w miejscowości Anabuki, pref. Tokushima, zm. 29 czerwca 1945 w Okayamie) – japoński chirurg specjalizujący się w operacjach przewodu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego, uczeń Jana Mikulicza-Radeckiego. Wieloletni kierownik katedry chirurgii w Szkole Medycznej Kiusiu, gdzie był nauczycielem m.in Hakaru Hashimoto, odkrywcy choroby Hashimoto. Prezes Japońskiego Towarzystwa Chirurgicznego. Wieloletni przyjaciel Alberta Einsteina.
Spis treści |
Hayari Miyake urodził się 16 marca 1866 w Anabuki w prefekturze Tokushima na wyspie Sikoku. Był najstarszym synem małżeństwa lekarzy: Gentatsu i Tomo Miyake. W rodzinie Miyake tradycja lekarska sięgała niemal dziesięciu pokoleń[1]. W wieku 12 lat Hayari Miyake wyjechał do Tokio pod opieką stryjecznego dziadka i tam otrzymał podstawowe wykształcenie. Uczył się w Szkole Języków Obcych, a następnie ukończył kurs przygotowawczy do Uniwersytetu Tokijskiego, po czym zdał na wydział medyczny tej uczelni. Studia ukończył z najlepszym wynikiem w swojej grupie, w 1891 roku[1]. Został asystentem Juliusa Scriby, profesora chirurgii na Cesarskim Uniwersytecie Tokio, który zasłynął przeprowadzeniem pierwszej w Japonii kraniektomii. Ten przypadek pacjenta ze złamaniem lewej kości skroniowej i porażeniem połowiczym prawostronnym, który uległ poprawie po usunięciu wgniecionych do środka odłamów czaszki, opisał właśnie Miyake na łamach "Tokyo Medical Journal" w 1893 roku[2].
Następnie Miyake powrócił w rodzinne strony i otworzył praktykę chirurgiczną w Tokushima[1]. Działalność służb medycznych w mieście nie satysfakcjonowała go, więc zdecydował się wyjechać na dalsze studia do Niemiec, jak wielu innych japońskich lekarzy w tym okresie. W 1898 roku przybył do Berlina. Tam usłyszał o osiągnięciach naukowych Jana Mikulicza-Radeckiego, ucznia Theodora Billrotha i zdecydował się pojechać pociągiem do Wrocławia, aby starać się o możliwość współpracy. Niemal od razu został przyjęty do pracy w klinice. W 1901 Miyake został doktorem medycyny. Był jednym z ulubionych uczniów Mikulicza, gdy jego dwuletni staż dobiegł końca, ten zaproponował mu pozostanie w klinice. Według słów żony Mikulicza: "kochał Miyakego jak własnego syna"[3]. Ojciec Miyake prosił go jednak o powrót do Japonii, dlatego propozycja Mikulicza pozostała niewykorzystana. Mikulicz dał mu bardzo pochlebny list polecający. Po niedługim czasie, w 1904 roku, Miyake ponownie zawitał do kliniki Mikulicza, łącznie spędził w Breslau blisko cztery lata.
Niedługo po wyjeździe Japończyka, profesor Mikulicz zmarł na raka żołądka, sam wcześniej rozpoznając u siebie nieuleczalną chorobę. O śmierci nauczyciela Miyake dowiedział się z nekrologu w "Schlesischer Zeitung" z 16 czerwca 1905 roku. W 1908 roku, trzy lata po pogrzebie, Henriette von Mikulicz-Radecki podarowała Miyakemu maskę pośmiertną męża, jego portret pędzla Läwena oraz rękopisy. Po wojnie maskę odnalazł syn Hayari Miyakego – Hiroshi, który wykonał kilka kopii, zaś oryginał wysłał pocztą dyplomatyczną do wnuka Mikulicza – F. Anschütza. W liście z 27 kwietnia 1976 roku Hiroshi napisał, że kopie maski trafiły do klinik chirurgicznych w Japonii, gdzie będą przechowywane "na pamiątkę praojca naszej chirurgii" ("als das Andenken an den Urvater unserer Chirurgie"). W 2002 roku jedna z kopii została przekazana Klinice Chirurgicznej AM we Wrocławiu na ręce Bogdana Łazarkiewicza przez prawnuczkę profesora Miyake – Sumiko Hiki[4].
W 1904 roku Miyake powrócił do Japonii. Tam kierował katedrą w Szkole Medycznej Kiusiu (obecnie wydział chirurgii Uniwersytetu Kiusiu). W 1913 roku został prezesem Japońskiego Towarzystwa Chirurgicznego (założonego w 1901 roku). Został nim wybrany ponownie w 1926.
W październiku 1922 roku, podczas trzeciej podróży z Europy do Japonii, Miyake poznał Alberta Einsteina. W podróży Einstein dostał krwawej biegunki z gorączką i żona uczonego – Elsa poprosiła doktora Miyake o pomoc. Uspokoił zaniepokojonego możliwością choroby nowotworowej Einsteina i szybko wyleczył go farmakologicznie (była to jakaś nieokreślona gorączka tropikalna)[5]. Od tej pory Einstein i Miyake stali się przyjaciółmi[1]. Kiedy ich statek dopłynął do Kobe, Einstein obiecał odwiedzić chirurga w jego domu w Fukuoce. Wywiązał się z danej obietnicy 25 grudnia tego samego roku[6]. Podczas wizyty Einstein grał na pianinie przywiezionym przez Japończyka z Wiednia[2]. Uczeni także korespondowali ze sobą[7].
Miyake był przewodniczącym japońskiej filii Międzynarodowego Towarzystwa Chirurgicznego (obecnie International Society of Surgery/ Société Internationale de Chirurgie), założonego przez Emila Theodora Kochera w 1901 roku. W 1918 roku Towarzystwo zdecydowało o wykluczeniu Austrii i Niemiec, ponieważ oba kraje ponosiły odpowiedzialność za wybuch I wojny światowej. Miyake nie zgodził się z bojkotem chirurgów z powodu narodowości i dołożył starań, aby kraje na nowo miały delegatów w organizacji. W tym celu odwiedzał kliniki chirurgiczne w Europie i Ameryce, zbierając podpisy pod petycją o zmianę decyzji Towarzystwa. Uzyskał poparcie m.in. braci Mayo (Williama Jamesa i Charlesa Horace'a) z kliniki w Rochester, Evartsa Ambrose'a Grahama z St. Louis i Harveya Cushinga z Bostonu. 10 września otrzymał telegram, w którym ISS/SIC powiadomiło go o pozytywnym rozpatrzeniu jego petycji.
W 1925 roku podczas 7. Międzynarodowej Konwencji Chirurgów w Rzymie Miyake złożył rewizytę Einsteinowi. Osiem lat później Einstein opuścił Europę i wyjechał do Stanów Zjednoczonych, tracąc kontakt z japońskim przyjacielem.
W 1927 Miyake, Kitasato Shibasaburo i inni japońscy lekarze zostali członkami Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina. W 1928 Miyake został rekomendowany przez Ferdinanda Sauerbrucha, dawnego kolegę z kliniki we Wrocławiu, na stanowisko w redakcji niemieckiego czasopisma "Deutsche Zeitschrift für Chirurgie". Miyake pozostawał w kontakcie z innymi pracownikami kliniki Mikulicza, a także z jego rodziną.
W 1931 roku zagraniczne studia u Willy Anschütza podjął Hiroshi Miyake (1901–1993), syn Hayari Miyake.
W 1935 roku Hayari Miyake przeszedł na emeryturę i zamieszkał w Ashiya, Kobe. Kiedy działania wojenne zaczęły zagrażać rodzinie, jego syn Hiroshi zdecydował o ucieczce z Ashiya do Tottori i w maju 1945 roku zabrał rodziców do swojego domu w Okayamie. W nocy 29 czerwca, dwa dni przed planowanym wyjazdem do Tottori, doktor Hayari Miyake i jego żona Miho zginęli podczas amerykańskiego nalotu dywanowego na Okayamę[1].
Po zakończeniu wojny Hiroshi Miyake poinformował Alberta Einsteina (przebywającego w Princeton) o śmieci rodziców. Einstein odpisał, składając kondolencje w języku niemieckim i angielskim. Rodzina Miyake uwieczniła jego słowa w postaci epitafium na nagrobku, znajdującym się na cmentarzu w Tokushimie.
 Sie wirkten vereint für das Wohl der Menschen, und schieden vereint als Opfer von deren Verirrungen. Tu spoczywają dr Hayari Miyake i jego żona Miho Miyake. |
Hayari Miyake prowadził pamiętnik, w którym opisał m.in. swoje wrażenia z wizyty w domu Mikuliczów[3]. Profesor miał zwyczaj zapraszać nowego asystenta na kolację do własnego domu (podobną wizytę odbył Mikulicz w 1875 roku w domu Billrotha)[4]. Wkrótce po przybyciu do Wrocławia także Miyake został zaproszony do mieszkania przy Auenstraße (dziś ulica Mikulicza-Radeckiego). Miyake znał dobrze język niemiecki, mniej pewnie czuł się w przestrzeganiu zachodnich manier, do których nie zdążył przywyknąć. Żona profesora zadała mu pytanie, czy wie coś na temat Fenicji. Profesor szeptem wypomniał jej, żeby nie pytała o takie rzeczy człowieka z Dalekiego Wschodu. Miyake, którego ulubionym przedmiotem w szkole była historia powszechna, popisał się wiedzą o Fenicji. Podobno od tego wieczoru zaskarbił sobie sympatię zarówno Jana, jak i Henriette Mikulicz.
Profesor Mikulicz wysoko oceniał zdolności manualne japońskiego adepta chirurgii. Miyake zapisał w pamiętniku jego słowa: "możesz operować tak samo prawą, jak i lewą ręką"[3].
Miyake zajmował się głównie chirurgią przewodu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego. W 1928 roku razem ze swoimi studentami, J. Miyagim i K. Taniguchim, napisał monografię poświęconą rakowi żołądka, opartą o 23 lata jego doświadczenia klinicznego. W tym okresie Miyake zoperował 1 670 pacjentów z tym typem nowotworu. W 1905 roku w Kiusiu, jako pierwszy Japończyk, Miyake przeprowadził operację resekcji guza mózgu; guz u 27-letniego mężczyzny, umiejscowiony w okolicy lewej bruzdy Rolanda i powodujący padaczkę Jacksonowską, opisano jako glejaka, ale przypuszczalnie był to oponiak[2]. Po operacji pacjent miał lekki niedowład i niedoczulicę prawej kończyny dolnej, ale był w stanie chodzić[5].
W 1906 roku Miyake przeprowadził operację u czterolatka ze złamaniem lewej kości skroniowej, powodującym skrzyżowaną afazję (tzn. afazję motoryczną u leworęcznego pacjenta). Zabieg zakończył się sukcesem i pacjent odzyskał mowę[5]. W 1908 roku dokonał drugiej ekstyrpacji, tym razem kilaka mózgu. Oba przypadki opisał w artykule na łamach "Archiv für Klinische Chirurgie" Langebecka[8]. W 1911 roku przeprowadził pionierski w Japonii zabieg resekcji schwannoma w prawym tylnym sznurze rdzenia kręgowego na poziomie C5-C6[2].
W 1912 roku uczeń Miyakiego, Hakaru Hashimoto, przedstawił opis choroby znanej dziś jako choroba Hashimoto[9]. Odkrycia dokonał pracując przez cztery lata w klinice w Kiusiu. Zwrócono uwagę, że Hashimoto porównał pewne cechy choroby z odkrytą przez Mikulicza chorobą, znaną niegdyś jako choroba Mikulicza, a obecnie rozpatrywaną zwykle jako postać zespołu Sjögrena[10].
