Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Heinrich Schütz | |
 Heinrich Schütz na obrazie Christopha Spetnera z 1660 roku |
|
| Imię i nazwisko | Heinrich (Henrich) Schütz |
| Inna nazwa | Henricus Sagittarius |
| Data i miejsce urodzenia | 18 października 1585 Bad Köstritz |
| Pochodzenie |  Niemcy |
| Data i miejsce śmierci | 16 listopada 1672 Drezno |
| Instrument | organy |
| Gatunek | muzyka dawna, muzyka poważna |
| Zawód | kompozytor, organista, kapelmistrz |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Heinrich Schütz, sam podpisujący się jako Henrich[1], łac. Henricus Sagittarius, (ur. 18 października 1585, Bad Köstritz, zm. 16 listopada 1672, Drezno) – niemiecki kompozytor i organista; najwybitniejszy niemiecki kompozytor tworzący przed J.S. Bachem i jeden z najwybitniejszych kompozytorów XVII wieku, stawiany na równi z Claudio Monteverdim. We współpracy z poetą Martinem Opitzem von Boberfeld zaadaptował operę Ottavio Rinucciniego Dafne, pierwszą z librettem w języku niemieckim (zaginęła).
28 lipca jest wspominany w Kościele luterańskim wraz z J.S. Bachem i Jerzym Fryderykiem Haendlem.
Spis treści |
Heinrich Schütz urodził się w Bad Köstritz jako najstarszy syn Christopha i Euphrosyny z domu Bieger. W 1590 roku rodzina Schützów przeprowadziła się do Weißenfels, gdzie jego ojciec zarządzał zajazdem "Zum Ring". Talent Schütza po raz pierwszy został zauważony przez Moritza von Hessen Kassela w 1599 r.
Jako chórzysta wyjechał do Marburga studiować prawo, a później do Wenecji, gdzie w latach 1609-1613 uczył się u Giovanniego Gabrielego. Po śmierci nauczyciela przez krótki okres był organistą w Kassel, po czym w 1615 roku przeniósł się do Drezna, gdzie pełnił funkcję nadwornego kompozytora na dworze elektora Saksonii. W 1619 roku Schütz ożenił się z Magdaleną Wildeck, z którą miał dwie córki: Justynę (ur. w 1621) oraz Euphrosyne (ur. w 1623).
W 1628 Schütz po raz drugi odwiedził Wenecję, gdzie spotkał się z Claudio Monteverdim. W 1633 został zaproszony do Kopenhagi na dwór królewski, aby skomponować muzykę na uroczystości ślubne. Do Drezna wrócił w roku 1641, gdzie pozostał do końca życia. Po śmierci córki w 1655 roku, przyjął urząd kapelmistrza w Wolfenbüttel.
Heinrich Schütz zmarł na wylew w 1672 roku, w wieku 87 lat[2]. Został pochowany w Kościele Marii Panny w Dreźnie. Jego grobowiec nie przetrwał do naszych czasów.
Na styl Schütza największy wpływ mieli: jego nauczyciel Giovanniego Gabrielego oraz Claudio Monteverdi. Dodatkowo inspirował się XVI wiecznymi kompozytorami holenderskimi.
Heinrich Schütz był jednym z ostatnich kompozytorów, komponujących swoje utwory w średniowiecznej skali modalnej. W swojej muzyce o wiele częściej używał surowego, kontrapunktowego ułożenia głosów, niż jakiejkolwiek innej harmonii. Jednak z drugiej strony, większość utworów kończy się melodycznymi kadencjami. Jego muzyka w znacznym stopniu opiera się na imitacji, ale skomponowanej w bardzo innowacyjny sposób. Następujące po sobie partie nie wchodzą ani po określonym rytmie, ani w przewidywalnej odległości pomiędzy głosami, co wywołuje wrażenie przypadkowości. Schütz bardzo często używał mocnych, wyraźnych dysonansów, wywoływanych poprzez kontrapunktowe ułożenie głosów. Każda partia miała indywidualną, prostą melodię, jednak ich połączenie wywoływało zaskakujące harmoniczne napięcie. Poświęcał dużo uwagi akcentom oraz znaczeniu tekstu, który często był podkreślany przez użycie specjalnych technik, które utworzyły później gatunek zwany musica poetica - poezja śpiewana.
Początkowo komponował bardzo innowacyjną jak na tamte czasy muzykę, ale wraz z wiekiem tworzył coraz prostsze, niemal surowe kompozycje (np. Pasje). Prawdopodobnie, Schütz był do tego zmuszony ze względów praktycznych. Wojna trzydziestoletnia zrujnowała zaplecze muzyczne Niemiec i tego powodu nie było warunków, aby wystawiać wielkie dzieła w stylu weneckim, które tworzył na początku działalności.
Jego najbardziej znane dzieła pochodzą z kręgu muzyki sakralnej i są to zarówno utwory wokalne solo z akompaniamentem, jak i chóralne a cappella. Najbardziej rozpoznawalne utwory to 3 części Symphoniae sacrae, Psalmen Davids (Psalmy Dawida), Sieben Worte Jesu Christi am Kreuz (Siedem słów Jezusa na Krzyżu), oraz trzy Pasje. Mimo, że uważano go ówcześnie, za najlepszego organistę w Niemczech - nie licząc kilku piosenek ludowych (arien) - żadna świecka muzyka skomponowana przez Schütza nie przetrwała do naszych czasów.
Schütz miał wielki wpływ na rozwój muzyki niemieckiej, przenosząc osiągnięcia szkoły weneckiej takie jak polichóralność i styl koncertujący (concertato) na grunt niemiecki. Przyczynił się także do rozwoju luterańskiej muzyki kościelnej, adaptując dla jej celów nowe, barokowe techniki kompozytorskie i wykonawcze, rozwinięte we Włoszech w pierwszej połowie XVII wieku. Schütz, wraz z Holendrem Janem Pieterszoonem Sweelinckiem, dał początek niemieckiej szkole organowej, którą 100 lat później doprowadził do perfekcji J.S. Bach. Oprócz Bacha, muzyka Schütza była również inspiracją dla Johannesa Brahmsa.
Do dziś przetrwało około 500 dzieł Schütza. Poniżej znajduje się lista opublikowanych utworów.
Inne późne dzieła
