Dama Helen Mirren, właściwie Elena Wasiljewna Mironowa (ur. 26 lipca 1945 roku w Chiswick – Anglia), brytyjska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna. Była czterokrotnie nominowana do Oscara: za Szaleństwo króla Jerzego, Gosford Park, Ostatnia stacja oraz Królową; jedyną statuetkę zdobyła za rolę w tym ostatnim filmie. Ponadto jest laureatką BAFTA, trzech Nagród Emmy, trzech Złotych Globów, dwa razy otrzymała nagrodę aktorską na Festiwalu Filmowym w Cannes i raz na Festiwalu Filmowym w Wenecji.
Jest córką Angielki i rosyjskiego arystokraty, który przebywał w trakcie rewolucji październikowej w Anglii i zdecydował się pozostać w tym kraju.
Po studiach aktorskich w Londynie i Paryżu grała na scenie National Youth Theatre, a później w teatrze Petera Brooka i w Royal Shakespeare Company, gdzie stworzyła szereg postaci w dramatach Williama Szekspira. Rolą Hermii w ekranizacji Snu nocy letniej zadebiutowała w 1968 roku w filmie. Przez wiele lat łączyła pracę w teatrze z występami na ekranie. W latach 70. była aktorką kina młodych gniewnych: zagrała w Dzikim Mesjaszu (1972) Kena Russella i w Szczęśliwym człowieku (1973) Lindsaya Andersona, w którym wcieliła się w postać Patricii, rozpieszczonej dziewczyny z bogatego domu, która wiąże się ze środowiskiem muzyków rockowych. Do jej największych atutów krytycy zaliczali bogactwo środków wyrazu, ekspresję i niejednoznaczność.
Nie unikała produkcji komercyjnych (thriller Długi Wielki Piątek z 1980 czy komedia Szatański plan doktora Fu Manchu także z 1980) oraz uznanych za skandalizujące, jak Kaligula (1979) Tinto Brassa, czy Kucharz, złodziej, jego żona i jej kochanek (1989) Petera Greenawaya. Najważniejsze role stworzyła jednak z dramatach obyczajowych, głównie w Calu (1984) w roli doświadczonej włoskiej emigrantki, w której zakochuje się młody terrorysta, Wybrzeżu Moskitów (1986) Petera Weira i Szaleństwie króla Jerzego (1994), w którym zagrała żonę obłąkanego króla Jerzego III – pierwszą z trzech ról królowych brytyjskich. W latach 1991-2006 wcielała się w rolę porucznik Jane Tennison w popularnym serialu telewizyjnym Główny podejrzany; za tę rolę została kilkakrotnie uhonorowana statuetkami Emmy i BAFTA.
Talent komediowy ujawniła w Dziewczynach z kalendarza (2003). Chętnie występuje również w ambitnych filmach telewizyjnych, jak Pasja Ayn Rand (1996), Losing Chase (1996), Rzymska wiosna pani Stone (2003), czy Elżbieta I (2006).
Jej ostatnie role filmowe charakteryzują się ascetyczną, zminimalizowaną formą; buduje postaci na drobnych gestach, spojrzeniu i tembrze głosu. W ten sposób stworzyła dwie najbardziej doceniane i chwalone kreacje: oschłej pani Wilson, służącej w Gosford Park (2001) Roberta Altmana i Elżbiety II w Królowej (2006) Stephena Frearsa.
5 grudnia 2003 roku otrzymała tytuł szlachecki.
[edytuj] Filmografia
- Filmy fabularne
- 2011: Untitled Phil Spector Biopic jako Linda Kenney Baden
- 2011: The Door jako Emerenc
- 2011: Arthur jako Hobson
- 2010: Legendy sowiego królestwa: Strażnicy Ga'Hoole (Legend of the Guardians: The Owls of Ga'Hoole) jako Nyra (głos)
- 2010: Brighton Rock jako Ida
- 2010: Burza (The Tempest) jako Prospera
- 2010: Red jako Victoria
- 2010: Ranczo miłości (Love Ranch) jako Grace Botempo
- 2010: Dług (The Dept) jako Rachel Singer
- 2009: Ostatnia stacja (The Last Station) jako Zofia Tołstoj
- 2009: Stan gry (State of Play) jako Cameron Lynne
- 2008: Atramentowe serce (Inkheart) jako Elinor Loredan
- 2007: Skarb Narodów: Księga Tajemnic (National Treasure: The Book of Secrets) jako Emily Appleton
- 2006: Główny podejrzany 7: Końcowy akt (Prime Suspect: The Final Act) jako Detektyw Jane Tennison
- 2006: Królowa (The Queen) jako Królowa Elżbieta II
- 2005: Zawód zabójca (Shadowboxer) jako Rose
- 2005: Elżbieta I (Elizabeth I) jako Królowa Elżbieta I
- 2004: Mama na obcasach (Raising Helen) jako Dominique
- 2004: Rozrachunek (The Clearing) jako Eileen Hayes
- 2004: Opowieść z życia lwów (Pride) jako Macheeba (głos)
- 2003: Dziewczyny z kalendarza (Calendar Girls) jako Chris
- 2003: Rzymska wiosna Pani Stone (The Roman Spring of Mrs. Stone) jako Karen Stone
- 2003: Główny podejrzany 6: Ostatni świadek (Prime Suspect 6) jako Jane Tennison
- 2002: Od drzwi do drzwi (Door to Door) jako Pani Porter
- 2002: Georgetown jako Annabelle Garrison
- 2001: Nie ma takiej rzeczy (No Such Thing) jako Szefowa
- 2001: Ostatnia prośba (Last Orders) jako Amy
- 2001: Obietnica (The Pledge) jako Doktor
- 2001: Gosford Park jako Pani Wilson
- 2000: Zielone palce (Greenfingers) jako Georgina Woodhouse
- 1999: Jak wykończyć Panią T.? (Teaching Mrs. Tingle) jako Pani Tingle
- 1999: Pasja Ayn Rand (The Passion of Ayn Rand) jako Ayn Rand
- 1998: Książę Egiptu (The Prince of Egypt) jako Królowa (głos)
- 1997: Kobieta z obrazu (Painted Lady) jako Maggie Sheridan
- 1997: Intensywna terapia (Critical Care) jako Stella
- 1996: Pożegnanie z Chase (Losing Chase) jako Chase Phillips
- 1996: Spirala przemocy (Some mother's Son) jako Kathleen Quigley
- 1996: Prime Suspect 5: Errors of Judgment jako Komisarz Jane Tennison
- 1995: Główny podejrzany 4: Zagubione dziecko (Prime Suspect 4: The Lost Child) jako Jane Tennison
- 1994: Książę Jutlandii (Prince of Jutland) jako królowa Geruth
- 1994: Szaleństwo króla Jerzego (The Madness of King George) jako Królowa Charlotte
- 1993: Prime Suspect 3 jako Jane Tennison
- 1993: Nieuchwytny Jastrząb (The Hawk) jako Annie Marsh
- 1992: Prime Suspect 2: Operation Nadine (Prime Suspect 2) jako Detektyw Jane Tennison
- 1991: Główny podejrzany (Prime Suspect) jako Jane Tennison
- 1991: Tam, gdzie nie chadzają anioły (Where Angels Fear to Tread) jako Lilia Herriton
- 1990: Bethune: The Making of a Hero jako Frances Penny Bethune
- 1990: Wszystko dla gości (The Comfort of Strangers) jako Caroline
- 1989: When the Whales Came jako Clemmie Jenkins
- 1989: Red King, White Knight jako Anna
- 1989: Kucharz, złodziej, jego żona i jej kochanek (The Cook the Thief His Wife & Her Lover) jako Georgina Spica
- 1988: Wyspa Pascaliego (Pascali's Island) jako Lydia Neuman
- 1987: Cause célèbre jako Alma Rattenbury
- 1986: Wybrzeże Moskitów (The Mosquito Coast) jako Matka
- 1985: Coming Through jako Frieda von Richtofen Weekley
- 1985: Białe noce (White Nights) jako Galina Ivanova
- 1985: W poszukiwaniu cudów (Heavenly Pursuits) jako Ruth Chancellor
- 1984: 2010: Odyseja kosmiczna (2010) jako Tanya Kirbuk
- 1984: Cal jako Marcella
- 1982: Cymbelin jako Imogen
- 1982: Soft Targets jako Celia
- 1981: Mrs. Reinhardt jako Pani Reinhardt
- 1981: A Midsummer Night's Dream jako Titania
- 1981: Excalibur jako Morgana
- 1980: Hussy jako Beaty
- 1980: Długi Wielki Piątek (The Long Good Friday) jako Victoria
- 1980: Szatański plan doktora Fu Manchu (The Fiendish Plot of Dr. Fu Manchu) jako Alice Rage
- 1979: Oresteia jako Cassandra
- 1979: The Quiz Kid jako Joanne
- 1979: S.O.S. Titanic jako Stewardessa Mary Sloan
- 1979: Blue Remembered Hills jako Angela
- 1979: Kaligula (Caligola) jako Caesonia
- 1978: Jak wam się podoba (As You Like It) jako Rosalind
- 1977: The Country Wife jako Pani Pinchwife
- 1976: The Collection jako Stella
- 1976: Hamlet jako Gertruda / Ofelia
- 1975: The Little Minister jako Babbie
- 1975: Caesar and Claretta jako Claretta Petacci
- 1975: The Applecart jako Orinthia
- 1974: Coffin for the Bride jako Stella McKenzie
- 1974: The Changeling jako Beatrice-Joanna
- 1973: Szczęśliwy człowiek (O Lucky Man!) jako Patricia
- 1972: Miss Julie jako Panna Julia
- 1972: Dziki Mesjasz (Savage Messiah) jako Gosh Boyle
- 1969: Age of Consent jako Cora Ryan
- 1968: Sen nocy letniej (A Midsummer Night's Dream) jako Hermia
- 1967: Herostratus
- Seriale telewizyjne
- 2009: National Theatre Live jako Phèdre
- 1999-2005: Brygada ratunkowa (Third Watch) jako Matka Grace / Annie Foster
- 1996-1999: Tracey bierze na tapetę... (Tracey Takes On...) jako Profesor Horen
- 1993-2004: Frasier jako Babette (głos)
- 1985-1989: Strefa mroku (The Twilight Zone) jako Betty
- 1982-1987: Faerie Tale Theatre jako Księżniczka Emilia
- 1973-1976: Thriller jako Stella MacKenzie
[edytuj] Nagrody i nominacje
- Oscar:
- 2009 – nominacja Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Ostatnia stacja
- 2006 – Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Królową
- 2001 – nominacja Najlepsza aktorka drugoplanowa za Gosford Park
- 1994 – nominacja Najlepsza aktorka drugoplanowa za Szaleństwo króla Jerzego
- Złoty Glob:
- 2009 – nominacja Najlepsza aktorka w dramacie za Ostatnia stacja
- 2006 – Najlepsza aktorka w dramacie za Królową
- 2006 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Elżbietę I
- 2003 – nominacja Najlepsza aktorka w komedii lub musicalu za Dziewczyny z kalendarza
- 2003 – nominacja Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Prime Suspect
- 2003 – nominacja Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Rzymską wiosnę pani Stone
- 2002 – nominacja Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Od drzwi do drzwi
- 2001 – nominacja Najlepsza aktorka drugoplanowa za Gosford Park
- 1996 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Losing Chase
- 1996 – nominacja Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Pasję Ayn Rand
- BAFTA:
- 2006 – Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Królową
- 2001 – nominacja Najlepsza aktorka drugoplanowa za Gosford Park
- 1995 – nominacja Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Szaleństwo króla Jerzego
- 1984 – nominacja Najlepsza aktorka pierwszoplanowa za Cal
- Nagroda Emmy:
- 2007 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Prime Suspect: The Final Act (Masterpiece Theatre)
- 2006 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Elżbietę I
- 2003 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Prime Suspect
- 1996 – Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie tv za Pasję Ayn Rand
- Nagroda aktorska na Festiwalu w Cannes:
- 1994 – Najlepsza Rola Żeńska za Szaleństwo króla Jerzego
- 1984 – Najlepsza Rola Żeńska za Cala
[edytuj] Ciekawostki
[edytuj] Linki zewnętrzne
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Chiswick, Anglia
Multimedia w Wikimedia Commons
Helen Mirren w Wikicytatach
