Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyHenri Rol-Tanguy, właśc. Henri Tanguy (ur. 12 czerwca 1908 w Morlaix, zm. 8 września 2002 w Paryżu) – czołowy działacz francuskiego ruchu oporu, komunista.
Spis treści |
Urodził się w rodzinie oficera marynarki wojennej i praczki w Bretanii, w wieku 14 lat zaczął pracę w zakładach metalurgicznych. Uzyskał jedynie podstawowe wykształcenie w Breście i Cherbourgu.
W 1925 rozpoczął pracę w zakładach Renaulta w Boulogne-Billancourt i zapisał się do młodzieżówki Francuskiej Partii Komunistycznej. Zorganizował w swoim zakładzie komórkę partyjną, kilkakrotnie stawał na czele strajku, co ostatecznie kosztowało go zwolnienie z pracy i zakaz zatrudnienia w wielkich fabrykach. W 1929 odbył służbę wojskową w 8 pułku żuawów, służąc w Algierii za karę za zbyt późne stawienie się w jednostce wojskowej. W czasie służby był wzorowym żołnierzem i uzyskał uprawnienia mechanika wojskowego.
Od 1930, po ukończeniu dalszych kursów zawodowych, pracował kolejno jako tokarz, hydraulik i spawacz, a od 1934 powrócił do działalności w partii. Założył w fabryce Bregueta w Montrouge komórkę komunistyczną, co ponownie zakończyło się zwolnieniem z pracy w roku następnym. W 1936 został sekretarzem związku zawodowego metalowców przy CGT w regionie paryskim. Organizował kampanię solidarnościową z Republiką Hiszpańską, a w 1937 wyjechał do tego kraju, by wstąpić do trzeciej Brygady Międzynarodowej, gdzie z czasem został komisarzem politycznym. Walczył tam do 18 czerwca 1938, kiedy został ciężko ranny w ofensywie nad Ebro. Wrócił do Francji w listopadzie tego samego roku. 19 kwietnia 1939 ożenił się z Cécile Le Bihan, komunistką, towarzyszką broni w czasie wojny hiszpańskiej. Mieli czwórkę dzieci.
We wrześniu 1939 Henri Tanguy został zmobilizowany i włączony do 57 pułku piechoty kolonialnej w Lotaryngii, następnie do 28 pułku kolonialnej piechoty senegalskiej, z którą walczył od 5 do 24 czerwca 1940, wyróżniając się odwagą. Po demobilizacji, wspólnie ze swoją żoną na nowo zaczął działać w zdelegalizowanej PCF. Uniknął aresztowania w czasie pierwszej fali zatrzymań komunistów, a następnie razem z Raymondem Losserandem i Gastonem Carre organizował komunistyczne jednostki zbrojnego ruchu oporu – FTP – w Paryżu i okolicach. Kiedy w maju 1942, po trzech miesiącach od powstania FTP, obaj jego współpracownicy zostali schwytani i rozstrzelani, Tanguy powołał na ich miejsce Rogera Lineta i Raymonda Colina. Zagrożony aresztowaniem, Tanguy wyjechał do Poitou, gdzie kontynuował tworzenie podziemnych jednostek wojskowych. Wrócił w maju 1943, by razem z żoną redagować podziemną gazetę FTP, a razem z Józefem Epsteinem i Eduardem Vallerandem przeprowadzić skuteczną reorganizację stworzonych już grup. Od września 1943 koordynował akcje antydeportacyjne, sabotując wywózki z Francji, a następnie został dowódcą FTP w departamentach Seine, Seint-et-Oise, Seine-et-Marne oraz Oise. W celu uniknięcia aresztowania przybrał pseudonim Rol, na cześć swojego towarzysza broni z wojny w Hiszpanii, który zginął nad Ebro.
Od początku roku 1944 był szczególnie zaangażowany w przygotowanie do wyzwolenia Paryża. Osobiście wzywał paryżan do strajku generalnego w mieście, wznoszenia barykad, a następnie koordynował całość akcji zbrojnej przeprowadzonej przez paryski ruch oporu. Chociaż organizował następnie 10 dywizję piechoty, nie wziął wielkiego udziału w walkach w Niemczech, gdzie walczył między 8 a 25 kwietnia 1945. 18 czerwca 1945 otrzymał Krzyż Wyzwolenia.
Rol-Tanguy zasiadał we władzach wojskowych Francji (ministerstwo obrony) jeszcze w latach 1947–1962, kiedy odszedł na emeryturę, nie zaprzestał jednak działalności w partii komunistycznej. Chociaż zasiadał w komitecie centralnym PCF, pozostawał raczej symbolem walki komunistów w ruchu oporu niż autentycznym partyjnym liderem. Prezydował również Narodowemu Stowarzyszeniu Bojowników Ruchu Oporu (ANACR).
Został pochowany w Monteaux, chociaż uroczystości pogrzebowe, z udziałem prezydenta Francji Jacques'a Chiraca odbyły się w paryskim Dome des Invalides. Od 2004 ma swoją ulicę w Paryżu, w XIV okręgu, w pobliżu placu Denfert-Rochereau, z którego dowodził powstaniem w 1944.
