Grób Henryka Marconiego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
Henryk Marconi (ur. 7 stycznia 1792 w Rzymie, zm. 21 lutego 1863 w Warszawie) – polski architekt włoskiego pochodzenia, przedstawiciel klasycyzmu, jeden z najwybitniejszych polskich architektów pierwszej połowy XIX wieku.
Rysunek posągu symbolizującego teorię architektury, z zeszytu notatek z wykładów Henryka Marconi
Kształcił się początkowo pod kierunkiem ojca, Leandra (1763-1837), następnie w latach 1806-1810 jednocześnie na uniwersytecie i Akademii Sztuki Pięknych w Bolonii. Od 1811 roku uczył rysunku w szkole średniej w Lugo. Do Polski został sprowadzony w 1822 r. przez generała Ludwika Michała Paca w celu ukończenia pałacu w Dowspudzie. Od 1827 zajmował stanowisko w Wydziale Przemysłu i Handlu Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych, Duchownych i Oświecenia Publicznego, a w latach 1851-1858 był profesorem w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie. Po zamknięciu uczelni wykładał on przez co najmniej 10 lat[1].
Poślubił córkę ogrodnika hr. Paca, Szkotkę Małgorzatę z Heitonów (1807-1884). Panna młoda była kalwinistką i niektóre ich dzieci wychowano na katolików, podczas gdy inne na kalwinistów. Razem byli rodzicami m.in.: Karola, Władysława, Leandra, Eleonory Kolberg (1832-1882), Jana (1845-1921) inżyniera, oraz Henryka (1842-1920) przemysłowca. Wnukiem Henryka i Małgorzaty był Bohdan.
Bratem Henryka był Ferrante.
Henryk Marconi został pochowany na cmentarzu Powązkowskim, podczas gdy jego żona, córka i synowie Henryk, Jan i Władysław na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie.
[edytuj] Ważniejsze dzieła
H. Marconi, Hotel Europejski, 1855, odbudowany w latach 1949-51
Sanatorium Marconi w Busku-Zdroju, 1835 r.
Pałac Paca w Dowspudzie, XIX w.
- szpital św. Łazarza (ul. Książęca, ok. 1840, zniszczony 1939-44)
- Kościół św. Karola Boromeusza w Warszawie (Wola) (ul. Chłodna, 1841-43)
- dworzec Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej w Warszawie (1844-5, zburzony 1925-30)
- pałac Andrzeja Zamoyskiego w Warszawie (ul. Nowy Świat, 1846, zniszczony 1939-44, odbudowany 1948-50)
- Hotel Europejski w Warszawie (ul. Krakowskie Przedmieście, 1855, zniszczony 1944, odbudowany 1949-51)
- gmach Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Warszawie (ul. Kredytowa, 1856, zniszczony w 1944, odbudowany w 1950 i 1962-71)
- pałac Branickich w Warszawie (ul. Nowy Świat, 1853-6, zniszczony 1944, odbudowany 1946-9)
- pałac Karskich we Włostowie (1854-1860), fundacji Stanisława Karskiego
- kościół św. Anny w Wilanowie (1857-70), fundacji Aleksandry Potockiej
- kościół Wszystkich Świętych w Warszawie (pl. Grzybowski, 1859-63)
- ratusz w Radomiu
Trudna do klasyfikacji architektonicznej jest zaprojektowana przez Henryka Marconiego Wielka Synagoga w Łomży.
- O porządkach architektonicznych, Warszawa 1828, wyd. 2 1837
- Saggio sugli ordini di architettura, Warszawa 1831
- Zbiór projektów architektonicznych, Warszawa, 1838-42
[edytuj] Ciekawostki
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Stanisław Łoza, Architekci i budowniczowie w Polsce, Warszawa 1954
- Aldona Bartczakowa, Pałac Paca, Warszawa 1973
- Katalog rysunków architektonicznych Henryka i Leandra Marconich w Archiwum Głównym Akt Dawnych, oprac. Tadeusz S. Jaroszewski, Andrzej Rottermund, Biblioteka Muzealnictwa i Ochrony Zabytków, seria A, tom 11, Warszawa 1977
- Tadeusz S. Jaroszewski, O siedzibach neogotyckich w Polsce, Warszawa 1981, ISBN 83-01-01758-9
- Tadeusz S. Jaroszewski, Henryk Marconi i neogotyk (uwagi), "Rocznik Białostocki", t. 13, R. 1976, s. 451-471
- The Dictionary of Art, ed. Jane Turner, vol. 20, ISBN 1-884446-00-0
- Polski Słownik Biograficzny, t. XIX/1, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1974, s. 599-600
[edytuj] Linki zewnętrzne