Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Fiji hindi | |
| Obszar | Fidżi |
| Liczba mówiących | 380 tys. (1991 r.) |
| Klasyfikacja genetyczna | Języki indoeuropejskie Języki indoirańskie Języki indoaryjskie Fidżi hindi |
| Pismo | łacińskie, dewanagari |
| Status oficjalny | |
| język urzędowy | Fidżi (jako "hindustani") |
| Kody języka | |
| ISO 639-1 | brak |
| ISO 639-3 | hif |
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata |
|
 |
|
Hindi fidżyjskie (hif. Fiji Hindī) – język pochodzenia indoaryjskiego używany na wyspach Fidżi przez ok. 380 000[1] potomków przymusowych robotników zesłanych na przełomie XIX i XX w. na archipelag z północnoindyjskich stanów Uttar Pradesh i Bihar.
Fiji Hindi wywodzi się głównie z języka bhodźpuri oraz dialektu hindi, zwanego awadhi, ale zawiera również słowa wywodzące się z różnych języków drawidyjskich, jak tamilski, telugu i malajalam. Język ten pełen jest również zapożyczeń z angielskiego i fidżyjskiego. Relacje pomiędzy hindi fidżyjskim a standardowym hindi są mniej więcej takie, jak między holenderskim a afrikaans. Wiele słów właściwych jedynie fiji hindi powstało zaraz po przybyciu osadników na wyspy dla wyrażenia nowych pojęć. Pierwsze pokolenie użytkowników fidżyjskiego hindi nazywało ten dialekt Fiji Baat (dosł.: "mowa z Fidżi"). Większość ludności fidżyjskiej pochodzenia indyjskiego używa fidżi hindi również jako języka domowego, niezależnie od tego, jaki był język przodków.[1]
Spis treści |
System fonetyczny fidżyjskiego hindi nie odbiega od pierwotnego zasobu dźwięków w językach indyjskich. Wykazuje typowe cechy dialektów bihari i wschodniego hindi, np. zastąpienie ś przez s, oraz w przez b.
W stosunku do stardardowego hindi występują pewne różnice gramatyczne, gdyż hindi fidżyjskie oparte jest na językach/dialektach wschodnich: (awadhi, magahi, bhodźpuri, ćhattisgarhi).
Zasób leksykalny znacząco wzbogacają liczne zapożyczenia zarówno z innych języków/dialektów indyjskich, jak i z języka fidżyjskiego (głównie nazwy roślin, ryb itc. nie występujących w Indiach) oraz angielskiego.
Przykłady słów nie występujących w standardowym hindi:
Liczebniki Pierwotny system liczebnikowy uległ znacznemu uproszczeniu. Zamiast dość nieregularnych form typu ikkis (21) używanych w standardowym hindi (zbitka ek (jeden) i bis), na Fidżi stosuje się formy typu bis aur ek (dwadzieścia i jeden)
Przykłady:
| Liczebnik | Liczebnik w standardowym hindi w piśmie dewanagari | Liczebnik w standardowym hindi w transkrypcji łacińskiej (wg fidżyjskiej ortografii w alfabecie łacińskim) | Liczebnik używany na Fidżi wg fidżyjskiej ortografii w alfabecie łacińskim |
|---|---|---|---|
| 21 | इक्कीस | ikkiis | bis aur ek |
| 22 | बाईस | baaiis | bis aur dui |
| 23 | तेईस | teiis | bis aur teen |
| 31 | इकत्तीस | iktiis | tiis aur ek |
| 32 | बत्तीस | battiis | tiis aur dui |
| 33 | तैंतीस | taintiis | tiis aur teen |
| 41 | इकतालीस | iktaalis | chaalis aur ek |
| 42 | बयालीस | bayaalis | chaalis aur dui |
| 43 | तैंतालीस | taintaalis | chaalis aur teen |
Poza tym na Fidżi nie stosuje się też typowych dla Indii liczebników lakh (100 000) i karorr (10 mln).
Urzędowym językiem na Fidżi, obok fidżyjskiego i angielskiego jest język hindustani (nazwa obejmująca łącznie hindi i urdu), i jest to forma stosowana w szkolnictwie[1]. Natomiast właściwe hindi fidżyjskie służy głównie jako codzienny język mówiony, chociaż istnieje również literatura w tym języku.
