| Święty Hipacy z Paflagonii |
|
| biskup męczennik |
|
Rosyjska ikona. |
|
| Data urodzenia | ? |
| Data śmierci | w IV wieku |
| Kościół / wyznanie | katolicki, prawosławny |
| Wspomnienie | 14 listopada (kat) 13 kwietnia i 29 listopada (praw. wg kal. greg.) |
| Patron | Tiggiano |
| Szczególne miejsca kultu | opactwo w Grottaferrata i Tiggiano |
Hipacy z Paflagonii lub Hipacy z Gangry, Hipacjusz, łac. Hipatius, cs. Swiaszczennomuczenik Ipatij, jepiskop Gangrskij – żyjący w IV wieku biskup, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, uznawany w nim za męczennika.
Jako biskup Paflagonii, w 340 roku był uczestnikiem synodu w Gangrze (obecnie Cankiri). Brak potwierdzenia, której diecezji przewodził i przypuszcza się, że jego stolicą biskupią mogła być właśnie Gangra, główne miasto Paflagonii.
O życiu św. Hipacego, którego kult rozwijał się równie bujnie, co legendy o nim, brak pewnych i potwierdzonych informacji. Miał być uczestnikiem I Soboru nicejskiego, a nawet paść ofiarą męczeńskiej śmierci z rąk nowacjan gdy z niego powracał (325). Według innych przekazów miał być autorem komentarzy biblijnych.
Jego wspomnienie liturgiczne obchodzone jest zgodnie z Martyrologium Romanum, w którym umieścił go Baroniusz, 14 listopada.
Cerkiew prawosławna wspomina świętego męczennika dwukrotnie:
W synaksariach wymieniany jest wielokrotnie[3].
Pamięć o św. Hipacym podtrzymywali włoscy bazylianie, szczególnymi miejscami kultu są opactwo w Grottaferrata i Tiggiano, którego jest patronem[3].
Cerkiew wychwala Hipacego jako "cierpiętnika w imię Boże, mądrego hierarchę, źródło cudów, dobrego pasterza, oporę Cerkwi".
W sztuce Wschodu święty przedstawiany jest jako sędziwy mężczyzna w biskupich szatach z siwą, kędzierzawą brodą. Zależnie od typu ikony w dłoniach trzyma Ewangelię lub w prawej ręce ikonę Matki Bożej z Dzieciątkiem, a w lewej zwój z napisem: "Niech będzie przeklęty ten, kto nie czci ikony Najświętszej Bogarodzicy z odwiecznym Dzieciątkiem Jezusem Chrystusem".