Hiperpoprawność

Hiperpoprawność, inaczej przesadna poprawność lub przesada poprawnościowa - termin z zakresu językoznawstwa normatywnego, oznaczający zastępowanie form zgodnych z normą językową formami błędnymi, ale uznawanymi przez użytkownika języka za bardziej poprawne.

Przykładami błędów hiperpoprawności jest "literowa" wymowa ę oraz ą przed spółgłoskami zwartymi i zwarto-szczelinowymi np. ząb [zɔ̃p], [zɔɰ̃p] zamiast [zɔmp]. W odczuciu niektórych użytkowników również dyftongiczna wymowa ę, ą jako [ɛɰ̃], [ɔɰ̃] przed spółgłoskami szczelinowymi jest mniej poprawna i bywa zastępowana przez [ɛ̃], [ɔ̃] ^{[potrzebne źródło]}

Bywa, że formy hiperpoprawne zyskują status form poprawnych, lub nawet rugują w zupełności formy starsze. W rozwoju języka polskiego regularne formy typu kóń, dóm itp., końcówka celownika lm. -óm, choć umotywowane rozwojem języka, były odczuwane jako dialektalne i zastępowano je formami koń, dom itp., które ostatecznie zostały uznane za jedynie poprawne.

Zobacz też

• Błąd językowy
• Norma językowa
• Postawy wobec języka

Bibliografia

• Danuta Ostaszewska, Jolanta Tambor: Fonetyka i fonologia współczesnego języka polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-12992-1.