Hormonalna terapia zastępcza

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) – terapia suplementująca hormony płciowe w okresie perimenopauzy u kobiet.

W ramach HTZ stosuje się:

U wszystkich pacjentek (oprócz tych po histerektomii) stosuje się je w połączeniu z gestagenami: progesteronem, 17-hydroksyprogesteronem, 19-noretysteronem.

Możliwe drogi podania hormonów to^[1]:

[edytuj] Korzyści związane z HTZ

Hormonalna terapia zastępcza daje następujące korzyści^[2]:

zmniejszenie objawów zespołu klimakterycznego
poprawienie parametrów gospodarki lipidowej
zmniejszenie ryzyka względnego zgonu z powodu choroby niedokrwiennej serca (doniesienie kontrowersyjne, nie potwierdzone późniejszymi badaniami)^[3]
zmniejszenie ryzyka wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
zmniejszenie ryzyka raka jelita grubego^[3]
poprawienie jakości snu
zmniejszenie ryzyka względnego wystąpienia choroby Alzheimera
zmniejszenie ryzyka zachorowania na osteoporozę i zwiększenie masy kostnej u pacjentek z osteoporozą

estrogenowa hormonoterapia niezrównoważona gestagenami znacznie zwiększa ryzyko raka endometrium, raka jajnika i raka sutka, dlatego może być stosowana jedynie u kobiet po przebytej histerektomii^[3]
znaczny (dwukrotny) wzrost ryzyka raka sutka w czasie hormonoterapii zastępczej estrogenowo-gestagenowej ^[3] oraz nieco mniejszy ale nadal istotny (30%) wzrost ryzyka raka sutka w czasie hormonoterapii zastępczej estrogenowej.^[4]^[5]
złożona hormonoterapia zwiększa ryzyko otępienia po 65. roku życia^[1]

Zgodnie z zaleceniami British Society of Gynecologists dotyczącymi HTZ, wskazania do jej stosowania są następujące^[1]:

Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania HTZ^[2]:

Względne przeciwwskazania:

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 Zbigniew Słomko (red.) Ginekologia T. 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008 ISBN 9788320036084 s. 442-449
↑ ^2,0 ^2,1 Położnictwo i ginekologia. Grzegorz H. Bręborowicz (red.). Wydawnictwo Lekarskie PZWL, ss. 720-723, 895 ISBN 83-200-3082-X.
↑ ^3,0 ^3,1 ^3,2 ^3,3 Radzisław Kordek: Onkologia : podręcznik dla studentów i lekarzy. Gdańsk: Via Medica, 2007, ss. 5-6. ISBN 978-83-7555-016-0.
↑ Beral V, Banks E, Reeves G. Effects of estrogen-only treatment in postmenopausal women. „JAMA”. 292 (6), s. 684, sierpień 2004. doi:10.1001/jama.292.6.684-a. PMID 15304460 (ang.).
↑ Gray S. Breast cancer and hormone-replacement therapy: the Million Women Study. „Lancet”. 362, s. 1332, październik 2003. doi:10.1016/S0140-6736(03)14598-9. PMID 14575993 (ang.).
↑ Według niektórych badań, stosowanie HTZ prowadzi do wzrostu mięśniaków. Por. Włodzimierz Baranowski, Dagny Sakiewicz, Hormonalna terapia zastępcza a mięśniaki macicy u kobiet w okresie okołomenopauzalnym, s. 125 w "Mięśniaki macicy", MedPharm Polska, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-49-0