| Humbert I Humbert I, z Bożej łaski, król Włoch, król Sardynii, Cypru, Jerozolimy, Armenii, diuk Savoy, hrabia Maurienne, etc. |
|
![]() |
|
| Król Włoch | |
| Okres panowania | od 9 stycznia 1878 do śmierci |
| Poprzednik | Wiktor Emanuel II |
| Następca | Wiktor Emanuel III |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | sabaudzka |
| Urodzony | 14 marca 1844, Turyn |
| Zmarł | 29 lipca 1900, Monza |
| Ojciec | Wiktor Emanuel II |
| Matka | Maria Adelajda Habsburg |
| Żona | Małgorzata Sabaudzka |
| Dzieci | Wiktor Emanuel III |
Humbert I, wł. Umberto I, właśc. Umberto Ranieri Carlo Emanuele Giovanni Maria Ferdinando Eugenio di Savoia (ur. 14 marca 1844 w Turynie, zm. 29 lipca 1900 w Monzy) – król Włoch od 1878. Syn Wiktora Emanuela II.
Od 1858 służył w armii piemonckiej. Jako kapitan uczestniczył w bitwie pod Solferino (1859). Podczas wojny z Austrią (1866) wyróżnił się w przegranej bitwie pod Custozzą, kiedy osłaniał odwrót wojsk włoskich. Po zakończeniu wojny był komendantem Neapolu, a po przyłączeniu Rzymu do Włoch – komendantem wojskowym stolicy (1870).
Po objęciu tronu podejmował starania, by jego państwo dołączyło do grona mocarstw europejskich i kontynuował politykę zbliżenia do Austro-Węgier i Prus. W 1882 zawiązał z nimi w Wiedniu trójprzymierze, skierowane głównie przeciw Francji. Podróże po całym państwie i zaangażowanie króla podczas klęsk żywiołowych (powódź w Wenecji i w Weronie w 1882, trzęsienie ziemi w Ischii w 1883, epidemia cholery w Neapolu w 1884), gdy kierował operacjami ratowniczymi i udzielał pomocy finansowej ofiarom, przyniosły mu sporą popularność. Wspólnie z prawicowymi rządami zainicjował i wspierał podbój kolonialny w Afryce. Wówczas jego sława zaczęła się zmniejszać. Klęska w bitwie pod Aduą w Etiopii (1896) zaostrzyła sytuacje polityczne i konflikty społeczne w kraju. Pogłębiający się kryzys ekonomiczny wywołał falę demonstracji. Poparta przez władcę masakra rozruchów w Mediolanie (1898) spowodowała wzrost nastrojów opozycyjnych, co skłoniło go do nieudanej próby umocnienia władzy monarszej z pominięciem parlamentu, którą podjął w latach 1899–1900.
W 1878 Humbert I został zaatakowany nożem przez anarchistę Giovanniego Passannantego. Kolejny zamach w 1900 był udany: monarcha został zastrzelony przez innego anarchistę, Gaetana Bresciego.
| Poprzednik nowy tytuł |
Książę Piemontu 1844–1900 |
Następca Humbert II |