Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyHunajn Ibn Ishak (syr. Hunein Bit Ishak, arab. أبو زيد حنين بن إسحاق العبادي; w źródłach łacińskich wymieniany jako Johannitius (809-873), znany i wpływowy uczony średniowieczny w kręgu wschodniego chrześcijaństwa, lekarz, tłumacz dzieł z zakresu medycyny i naukl przyrodniczych z greki klasycznej na język arabski. Wprawdzie pewne źródła arabskie podają, że był Arabem[1], oraz że pochodził "z jednego z plemion arabskich z okolic Al-Hiry, i przyjął chrześcijaństwo"[2][3]., podobnie jak niektóre współczesne opracowania naukowe[4][5][6][7] inne źródła współczesne podają, że był Asyryjczykiem[8]. W każdym razie władał biegle arabskim, syryjskim i greką.
Spis treści |
Hunajn urodził się w Al-Hirze, tuż koło Al-Kufy, w rodzinie lekarza, z wyznania nestorianina. W młodości udał się do Bagdadu, gdzie podjął studia medyczne pod kierunkiem Masawajha. Hunajn nauczył się greki i zaczął prywatnie tłumaczyć greckie traktaty medyczne na arabski. W 830 objął kierownictwo nad Bajt al-Hikma, słynnym bagdadzkim "Domem Mądrości", sponsorowanym przez Abbasydów, placówką naukową, zajmująca się przekładem traktatów z greki klasycznej na język arabski, popularyzacją wiedzy starożytnych Greków oraz prowadzącą sporą bibliotekę. Przetłumaczył wiele traktatów Galena i jego uczniów na język syryjski oraz 39 pozycji na język arabski; dzięki temu wiele cennych dzieł Galena zachowało się do naszych czasów. Hunajn przetłumaczył m.in. traktaty autorstwa Arystotelesa, jak "Kategorie", "Fizyka", "Etyka nikomachejska", Platona, jak "Państwo_(dialog)", "Timajos", "Prawa", dzieła Hipokratesa, Dioskuridesa (ok. 50 r. n.e.), Klaudiusza Ptolemeusza oraz księgi Starego Testamentu z Septuaginty – greckiego przekładu Biblii. Ta ostatnia nie dochowała się do naszych czasów[9].
Poza tłumaczeniami jest autorem traktatów, głównie z dziedziny medycyny ogólnej. Jego prace wywierały ogromny wpływ na świat nauki w Europie, co najmniej do XV w. Jego syn Ishak Ibn Hunajn pomagał mu w tłumaczeniu oraz sam był autorem pewnych prac.
Uważano go za najlepszego tłumacza tamtych czasów. Od dziecka był dwujęzyczny: władał syryjskim i arabskim, nauczonym w domu, przez co ceniono go wyżej niż innych tłumaczy. Tłumaczył głównie prace dotyczące medycyny i filozofii. Przypisuje mu się wyszkolenie wielu przyszłych tłumaczy[10]. Sam Hunajn opisuje swoją pracę na marginesie zbioru dzieł Galena, "De methodo medendi", następująco:
"Do pierwszych sześciu ksiąg miałem w tym czasie do dyspozycji tylko jeden rękopis, i to do tego bardzo nieścisły. Dlatego nie mogłem ukończyć tych ksiąg zgodnie z przyjętymi wymogami. Następnie przejrzałem inny rękopis, porównałem z poprzednim tekstem i w miarę możliwości naniosłem poprawki. Byłoby lepiej, gdybym mógł zestawić z nim jeszcze trzeci rękopis, o ile tylko na taki szczęśliwie natrafię."[11]
Hunajn słynął ze swej etyki zawodowej jako lekarz. Prawdopodobnie kalif Al-Mutawakkil (847-861) zdecydował przeegzaminować Hunajna proponując mu olbrzymią sumę pieniędzy za spreparowanie trucizny, którą zamierzał użyć przeciw jakiemuś wrogowi; Hunajn nie przyjął zlecenia, więc kalif zaoferował większą kwotę. Wtedy Hunajn oznajmił, że jego etyka zawodowa nakazuje mu leczyć, a nie szkodzić. Al-Mutawakkil kazał go uwięzić, i zagroził mu egzekucją za nieposłuszeństwo. Ale Hunajn wciąż odmawiał, więc Al-Mutawakil kazał go uwolnić i sowicie wynagrodzić za godną naśladowania uczciwość.
