Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Дзяржаўны гімн Рэспублікі Беларусь Dziarżauny himn Respubliki Biełaruś pol. Państwowy hymn Republiki Białorusi |
|
|---|---|
Pierwsza strona zapisu nutowego hymnu (wersja instrumentalna)
|
|
| Państwo | Białoruś |
| Tytuł alternatywny | Мы, беларусы pol. My, Białorusini |
| Tekst | Uładzimir Karyzna, 2 lipca 2002 |
| Muzyka | Niestar Sakałouski, 1955 |
| Lata obowiązywania | od 2002 |
Państwowy hymn Republiki Białorusi (białorus. Дзяржаўны гімн Рэспублікі Беларусь, Dziarżauny himn Respubliki Biełaruś, ros. Государственный гимн Республики Беларусь, Gosudarstwiennyj gimn Riespubliki Biełaruś) – uroczysta pieśń patriotyczna, będąca jednym z symboli niepodległej Białorusi. Autorem muzyki jest Niestar Sakałouski; była używana w hymnie Białoruskiej SSR od 1955 roku. Do muzyki zostały napisane przez Uładzimira Karyznę nowe słowa, podobne do radzieckiej wersji autorstwa Michaiła Klimkowicza. Przyjęcie hymnu 2 lipca 2002 roku było ostatnim – po przywróceniu w 1995 roku zretuszowanego radzieckiego godła i flagi – etapem formowania symboliki Republiki Białorusi.
Spis treści |
Dnia 24 września 1955 roku Prezydium Rady Najwyższej Białoruskiej SSR zatwierdziło tekst i muzykę hymnu republiki radzieckiej. W poprzedzającym ten fakt konkursie wzięło udział jedenastu poetów i czternastu kompozytorów. Wybrano tekst autorstwa Michaiła Klimkowicza – My, Białorusini (Мы, беларусы). Muzykę do hymnu stworzył Niestar Sakałouski[1].
Po ogłoszeniu niepodległości rząd Białorusi zwlekał z przyjęciem nowego hymnu, choć w latach 1991–1992 autor hymnów kilku miast i organizacji białoruskich, przewodniczący Białoruskiego Związku Kompozytorów, Ihar Łuczanok, proponował do zatwierdzenia hymn Ojczyzna Białoruś (Радзіма Беларусь), który napisał wraz z poetą Leanidem Drańko-Majsiukiem[2]. Władze tłumaczyły wówczas, że należy odczekać pewien okres, niezbędny do normalizacji nowego porządku i wyznaczenia kierunku rozwoju państwa[3].
Konkurs na hymn Białorusi został ogłoszony 3 stycznia 2002 roku. Do komisji konkursowej, której przewodniczył wicepremier Uładzimir Drażyn, weszli ministrowie kultury i informacji, przedstawiciele parlamentu, naukowcy, urzędnicy oraz muzycy i kompozytorzy. W trakcie trwania narad prezes Związku Pisarzy Białoruskich, Wolha Ipatawa, wyraziła zdanie, że zwycięży muzyka hymnu BSRR, zaś słowa poprzedniego hymnu zostaną "przenicowane"[4].
W dniach 7–9 czerwca 2002 roku media państwowe transmitowały kilka razy na dobę pięć potencjalnych hymnów Białorusi[4]. Były to następujące utwory: Ojczyzno moja droga (Радзіма мая дарагая) autorstwa poety Alesia Baczyły i kompozytora Uładzimira Ałounikaua, Hymn "Żyje Białoruś" (Гімн "Жыве Беларусь") lub Kwitniej, Białorusi! (Красуй, Беларусь!) autorstwa poety Leanida Pranczaka i kompozytora Wasila Rainczyka oraz trzy prace poetów Dzmitryja Marazaua, Iwana Karendy, Michaiła Klimkowicza, który w swojej redakcji tekstu zostawił kilka linijek wiersza Uładzimira Karyzny – autora hymnu BSRR. Podczas emisji w mediach pięciu wyróżnionych utworów trwała ankieta interaktywna. Przez trzy dni głosy oddało ponad sto osiemnaście tysięcy osób. Dnia 10 czerwca 2002 roku komisja ogłosiła zwycięzcę konkursu[5].
Uznano, że muzyka do hymnu, napisana przez Niestara Sakałouskiego w 1955 roku, najlepiej oddaje historyczną ciągłość białoruskiego narodu[1]. Cieszy się powodzeniem i szacunkiem kilku pokoleń Białorusinów[6]. Autorem tekstu hymnu został Uładzimir Karyzna, który wykorzystał fragmenty poprzedniego utworu. Tekst odzwierciedlał nowe polityczne, gospodarcze i społeczne aspekty rozwoju Białorusi. Podkreślał patriotyzm i pracowitość jej obywateli oraz przyjaźń między narodami[1].
Według artykułu 19 rozdziału I Konstytucji Republiki Białorusi:
Dnia 2 lipca 2002 roku Alaksandr Łukaszenka podpisał rozporządzenie O państwowym hymnie Republiki Białorusi (Аб Дзяржаўным гімне Рэспублікі Беларусь). Zgodnie z dokumentem hymn jest utworem muzyczno-poetyckim, który wykonuje się w przypadkach, regulowanych danym rozporządzeniem. Może być wykonywany w następujących wersjach: orkiestrowej, chóralnej, orkiestrowo-chóralnej lub w innej wokalnej bądź instrumentalnej formie. Hymn może być odtwarzany z nośników wideo i audio lub za pośrednictwem radia i telewizji. Przy tym powinna zachodzić zgodność z zatwierdzonym tekstem i linią melodyjną.
Hymn Białorusi jest wykonywany w następujących okolicznościach: ceremonia obejmowania urzędu prezydenta po złożeniu przysięgi prezydenckiej, przy otwarciu i zamknięciu posiedzeń Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi i Rady Republiki Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi, podczas podnoszenia flagi Białorusi i innych imprez o randze państwowej. Zgodnie z dyplomatycznym protokółem hymn odgrywany jest podczas powitania i pożegnania głów państw, składających oficjalne wizyty na Białorusi, oficjalnych przedstawicieli państw i przewodniczących organizacji międzynarodowych i międzyrządowych. Hymn wykonywany jest podczas rytuałów wojskowych, szczegółowo przypadki reguluje statut Sił Zbrojnych Republiki Białorusi. Może być wykonywany podczas uroczystości odsłonięcia pomników i tablic pamiątkowych, poświęconych sławnym wydarzeniom z historii Białorusi, a także na cześć wybitnych działaczy państwowych, politycznych, społecznych i wojskowych, bohaterów narodowych, działaczy nauki i kultury, podczas otwarcia i zamknięcia uroczystych zebrań, poświęconych świętom państwowym, zebrań organów państwowych i organów władz lokalnych oraz innych organizacji. Państwowy hymn Białorusi transmitowany jest codziennie o szóstej rano i o północy w państwowych radiu i telewizji. Podczas udziału Republiki Białorusi w oficjalnych uroczystościach, zorganizowanych na terenach obcego państwa, hymn Białorusi jest wykonywany zgodnie z zasadami, ustanowionymi przez białoruskie ministerstwo spraw zagranicznych oraz z uwzględnieniem tradycji państwa, w którym przebiega uroczystość. Podczas oficjalnych międzynarodowych imprez sportowych, organizowanych zarówno na terytorium Republiki Białorusi, jak i poza jej granicami, wykonywanie hymnu odbywa się zgodnie z ustanowionymi przez organizacje sportowe zasadami.
Podczas oficjalnego wykonania hymnu Białorusi wszyscy obecni słuchają go na stojąco, przy czym mężczyźni nie powinni mieć nakryć głowy. Nieprzestrzeganie rozporządzenia jest uznawane za znieważenie hymnu. Czyn ten jest karany[8].
Zgodnie z punktem 1 artykułu 8 rozdziału 2 ustawy 370-XIII z 16 maja 1996 roku O prawie autorskim i prawach pokrewnych (Аб аўтарскім праве і сумежных правах) oraz nowelizacjami 194-З z 11 sierpnia 1998 roku і 183-З z 4 stycznia 2003 roku hymn nie jest utworem, chronionym prawem autorskim[9].
|
(zapis cyrylicą) Мы, беларусы – мірныя людзі, |
(transkrypcja polska) My, biełarusy – mirnyja ludzi, |
(zapis łacinką) My, Biełarusy – mirnyja ludzi, |
Dwa lata po zatwierdzeniu hymnu ministerstwo edukacji Białorusi wystosowało do szkół i uczelni rekomendacje o sposobach przekazywania wiedzy na temat państwowych symboli Republiki Białorusi. Zgodnie z dokumentem uczniowie i studenci na zajęciach pozalekcyjnych lub lekcjach z wiedzy o społeczeństwie powinni przyswoić oficjalną wiedzę na temat hymnu, który zarówno poprzez muzykę, jak i słowa wyraża państwową ideologię, nawiązuje do historii i ustroju państwa oraz odzwierciedla jego cele. Uwypukla cechy narodu i jego godność[10].
Kompozytor Andrej Frałou uważa, że wybrany tekst nowego hymnu, składający się z kombinacji znanych słów, zawiera niepojęte zaklęcia o swobodę i narodowe wartości. Nieszczera i popmatyczna muzyka, napisana przez Sakałauskiego, przypomina o sowieckim okresie w dziejach Białorusi. Wraz z flagiem i godłem państwa stanowi całość[5]. Według muzykologa Kiryła Nasajeua hymn Białorusi jest przestarzały. Słowa pieśni są ciężkie do zapamiętania. Wybrany w konkursie na hymn państwowy wariant tekstowy nie współgra z melodią. Wśród proponowanych kompozycji lepszym rozwiązaniem byłby utwór Hymn "Żyje Białoruś", proponowany przez kompozytora Wasila Rainczyka i poetę Leanida Pranczaka. Białoruski hymn jest pozbawiony energii i dumy z bycia Białorusinem, nie niesie ze sobą najważniejszego przekazu: połączenia liryki i walki. Jako symbol państwa i narodu nie spełnia swojego zadania – nie jest emocjonalnym filarem idei. Kraj jest podzielony, więc w razie niebezpieczeństwa hymn nie zjednoczy społeczeństwa białoruskiego. Mentalnie pod względem melodii i słów Białorusinom bliższa jest pieśń Ojczyzno moja droga autorstwa poety Alesia Baczyły i kompozytora Uładzimira Ałounikaua[11][12].
Ihar Łuczanok wskazał cztery błędy w tekście hymnu: językowy, dwa ortograficzne oraz poetycki. Błąd językowy polega na użyciu w tekście białoruskim rosyjskiego słowa imia z akcentem na pierwszą sylabę – і́мя. W języku białoruskim akcent powinien padać na ostatnią sylabę – імя́. Błędy ortograficzne polegają na niepoprawnym użyciu litery Ўў w wersie Ў бітвах за волю, ў бітвах за долю. Zgodnie z ortografią białoruską Ўў nie może być pisana po spółgłoskach, przecinkach oraz zaczynać zdania. W obu przypadkach użycia Ўў przed literą znajduje się przecinek. Przytoczony przez Łuczankę wers występował w hymnie BSRR. W hymnie Republiki Białorusi błędy te zostały poprawione: У бітвах за волю, бітвах за долю. Ostatni błąd polega na niekonsekwentnej wersyfikacji. Wersy parzyste zwrotek posiadają po dziewięć sylab za wyjątkiem wersu Сэр-цам ад-да-ны-я род-най зям-лі, na który składa się dziesięć sylab[2].
|
|||||||||||||||||
