II wojna perska

II wojna perska II wojna perska
Czas	480-449 p.n.e.
Miejsce	Grecja, Azja Mniejsza
Przyczyna	Pomoc Hellenów dla greckich polis w Azji Mniejszej
Wynik	Zwycięstwo Hellenów, powstanie Związku Attycko-Delijskiego
Strony konfliktu Persja Koalicja państw helleńskich Dowódcy Kserkses Temistokles, Leonidas I Siły ok. 100 tys. ludzi i ok. 1000 okrętów

II wojna perska miała miejsce w latach 480-449 p.n.e., lecz jej apogeum przypadło na pierwsze dwa lata wojny 480-479 p.n.e. Kolejne lata to już tylko sporadyczne zatargi pomiędzy Persją a koalicją miast greckich, mające na celu wyzwolenie greckich osad w Azji Mniejszej zajętych przez Persję podczas pierwszej wojny.

W 480 p.n.e. r. Grecja została ponownie zaatakowana przez Persów. Hellenowie po zwycięskiej bitwie pod Maratonem (490 p.n.e.) byli jednak przygotowani na atak wroga. Armia perska pod wodzą króla Kserksesa liczyła ok. 100 tys. ludzi i ok. 1000 okrętów.

Kalendarium II wojny perskiej (480-449 p.n.e.)

• 480 p.n.e. – bitwy morskie pod Salaminą, Skiatos i Artemizjonem
• 480 p.n.e. – bitwy pod Termopilami i Psytaleą
• 479 p.n.e. – bitwa pod Platejami
• 479 p.n.e. – na przylądku Mykale (Grecy pod Leontychidasem pokonali 60 tys. Persów pod Tigranesem (poniósł śmierć)
• 476 p.n.e. – oblężenie Eion
• 468 p.n.e. – bitwa pod Eurymedonem
• 467 p.n.e. – bitwa morska pod Sidrą
• 455 p.n.e. – oblężenie wyspy Prosopitis
• 450 p.n.e. – oblężenie Kition (Larnaca)
• 449 p.n.e. – bitwa morska pod Famagustą

480-479 p.n.e.

Do pierwszego poważnego starcia doszło w wąwozie termopilskim, który był jedynym dostępnym przejściem z północy na południe. Pod Termopilami Persowie odnieśli ogromne straty jednak za sprawą zdrajcy greckiego Efialtesa udało im się pokonać 300 pozostawionych do obrony przejścia Spartan pod wodzą Leonidasa. Jednocześnie z wycofaniem się wojsk greckich spod Termopil, spod przylądka Artemizjon wycofała się dowodzona przez ateńczyka Temistoklesa flota, broniąca cieśniny między kontynentem a wyspą Eubeą, w kierunku Pireusu. Idąc w głąb Hellady Persowie spalili Ateny.

Ta sama flota, złożona w większości z okrętów ateńskich, kilka miesięcy później pokonała flotę Persów w bitwie pod Salaminą. Po bitwie ocalała flota Kserksesa odpłynęła do Azji, a król nakazał Mardoniosowi zimującemu ze swoją armia lądową w Tessalii powrót do Grecji. W następnym roku Grecy pokonali Persów na lądzie pod Platejami i na przylądku Mykale. Pod Platejami zginął Mardonios, a jego armia została rozproszona. Pobici Persowie opuścili Grecję.

478-468 p.n.e.

W 478 p.n.e. r. grecka flota pod wodzą Pausaniasa opanowała ziemie późniejszego Bizancjum, a na Cyprze doszło do antyperskiego powstania. W tym samym roku na skutek nieporozumień w dowództwie greckim Peloponezyjczycy wycofali się do Grecji. W 477 p.n.e. r. powstał Związek Attycko-Delijski pod przywództwem Aten, skierowany przeciwko ewentualnemu atakowi perskiemu. Związek został rozwiązany dopiero w 404 r. p.n.e.

467-449 p.n.e.

Kolejne walki przyniosły kilka sukcesów Grekom. W 467 p.n.e. r. Kimon pokonał flotę perską, a w 459 p.n.e. r. Ateny wysłały 200 okrętów jako wsparcie powstania antyperskiego w Egipcie. Flota została jednak rozbita przez Persów w 454 p.n.e. r., gdy ci poprowadzili kontratak znad Nilu w okolice Memfis. W 450 p.n.e. r. Grecy ponownie wsparli swoją flotą kolejne powstanie egipskie, jednak to zakończyło się niepowodzeniem, co doprowadziło do utraty Cypru na rzecz Persów. W końcu w 448 p.n.e. r. dzięki wstawiennictwu Peryklesa zawarto pokój z Persją w Suzie, zwanym pokojem Kaliasa - od greckiego posła, podpisującego porozumienie. Po walkach wzrosło znaczenie Aten co miało wkrótce doprowadzić do dwóch wojen ze Spartą (wojny peloponeskie) o hegemonię w całej Helladzie.

Zobacz też

• I wojna perska
• wojna Spartan z Persami