ISO 3166

ISO 3166 standard opublikowany przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), regulujący kody krajów, terytoriów zależnych i ich jednostek administracyjnych (np. województw, krajów związkowych). Standard nosi oficjalną nazwę Kody nazw krajów i ich podział.

W skład standardu wchodzą:

• ISO 3166-1 – Kody nazw krajów i ich podział - część 1: kody państw - definiuje kody dla nazw państw, terytoriów zależnych oraz specjalnych obszarów. Składa się z trzech zestawów kodów państw:
  • ISO 3166-1 alfa-2 — dwuliterowe kody państw, najczęściej używany, szczególnie znany z Internetowych krajowych domen najwyższego poziomu (z kilkoma wyjątkami).
  • ISO 3166-1 alfa-3 — trzyliterowe kody państw, które są wizualnie łatwiejsze w rozpoznawaniu krajów
  • ISO 3166-1 numeryczny — trzycyfrowe kody państw, identyczne z przygotowanymi przez Departament Statystyki Organizacji Narodów Zjednoczonych. Ich zaletą jest niezależność od alfabetu pisma, szczególnie ważna dla osób używających alfabetów nie-łacińskich.
• ISO 3166-2 – Kody nazw krajów i ich podział - część 2: kody jednostek administracyjnych państw - definiuje kody jednostek administracyjnych (np. województw, krajów związkowych) wszystkich państw wymienionych w ISO 3166-1.
• ISO 3166-3 – Kody nazw krajów i ich podział - część 3: kody poprzednio używanych nazw państw - definiuje kody państw i terytoriów, które zostały usunięte ze standardu ISO 3166-1 od czasu jego pierwszej publikacji w 1974 roku.

Pierwsza edycja ISO 3166 została opublikowana w 1974 i zawierała jedynie kody literowe. Druga edycja, opublikowana w 1981, zawierała dodatkowo kody numeryczne. Edycje trzecia (1988) i czwarta (1993) utrzymywały ten podział. W piątej edycji (publikacja w latach 1997-1999) zostały dodane części dotyczące podziału administracyjnego państw oraz byłych państw.

Agencja zarządzająca ISO 3166

Standard ISO 3166 jest utrzymywany przez Agencję zarządzającą ISO 3166 ((ang.) ISO 3166 Maintenance Agency, skrót ISO 3166/MA), znajdującą się w centralnej siedzibie Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO) w Genewie. Początkowo urzędowała ona w Niemieckim Instytucie Normalizacyjnym w Berlinie. Jej głównymi zadaniami są:

• dodawanie i usuwanie nazw państw (jednostek administracyjnych) i przydzielanie im kodów;
• publikowanie list nazw państw (jednostek administracyjnych) i ich kodów;
• utrzymywanie listy wszystkich elementów kodu kraju i kodów jednostek podziału administracyjnego razem z kodami i okresem ich używania;
• publikowanie informacji wprowadzających zmiany do tablic kodów;
• doradzać użytkownikom w sprawie używania kodów ISO 3166.

Agencja zarządzająca ISO 3166 ma dziesięciu członków z prawem głosu. Pięciu z nich reprezentuje narodowe organizacje normalizacyjne:

• Association française de normalisation (AFNOR) — Francja
• American National Standards Institute (ANSI) — Stany Zjednoczone
• British Standards Institution (BSI) — Wielka Brytania
• Deutsches Institut für Normung (DIN) — Niemcy
• Swedish Standards Institute (SIS) — Szwecja

Pozostałych pięciu członków reprezentuje agencje ONZ oraz organizacje międzynarodowe:

• Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (IAEA)
• Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny (ITU)
• Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN)
• Powszechny Związek Pocztowy (UPU)
• Europejska Komisja Gospodarcza (UNECE)

W skład ISO 3166/MA wchodzą jeszcze inni zrzeszeni członkowie bez prawa głosu. W ramach swoich kompetencji mają oni znaczący wpływ na procedury podejmowania decyzji w agencji.

Zobacz też

• ISO 639 — kody nazw języków
• ISO 15924 — kody pism
• ISO 4217 — kody walut

Linki zewnętrzne

• ISO 3166 Maintenance Agency, Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO)