Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| I Liceum Ogólnokształcące im. Jana Smolenia w Bytomiu | |
|---|---|
 |
|
| Typ szkoły | średnia |
| Patron szkoły | Jan Smoleń |
| Państwo |  Polska |
| Miejscowość | Bytom |
| Data założenia | 8 listopada 1932 |
| Liczba uczniów | około 511 |
| Dyrektor | mgr Katarzyna Łoza |
| Wicedyrektorzy | mgr Jacek Błasiak |
| Adres | ul. Strzelców Bytomskich 11 41-902 Bytom |
 |
|
| Strona internetowa szkoły | |
I Liceum Ogólnokształcące im. Jana Smolenia w Bytomiu – publiczna szkoła średnia.
Spis treści |
W wyniku podziału Górnego Śląska w 1921 roku, cała niemal inteligencja polska opuściła przyznane Rzeszy Niemieckiej tereny w obawie przed represjami ze strony władz. Przed pozostałą w Niemczech częścią społeczeństwa stanęło zadanie zorganizowania własnego szkolnictwa średniego. Dnia 2 listopada 1932 Janowi Baczewskiemu – prezesowi Związku Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech został wręczony akt powołania Polskiego Gimnazjum w Bytomiu. Uroczystość otwarcia pierwszego od 160 lat Polskiego Gimnazjum na ziemiach niemieckich odbyła się 8 listopada 1932. O godz. 9.30, w Kościele Świętej Trójcy zgromadzili się uczniowie, ich rodzice, liczni członkowie polskich organizacji, dziennikarze oraz grono profesorskie z pierwszym dyrektorem szkoły Wiktorem Pawłem Nechay de Felseis – wybitnym geografem i geologiem. Po mszy świętej uczestnicy przeszli pochodem ulicą Tarnogórską do budynku szkoły. W auli zgromadziło się 500 osób. O godz. 11.00 rozpoczął się historyczny akt duchowej odnowy Polaków w Niemczech. Po uroczystości oficjalnej chór "Halka" odśpiewał pieśń "Uroczysty w szkolnym życiu dzień". Następnego dnia – 9 listopada szkoła rozpoczęła pracę, która kontynuowana jest przez Liceum Ogólnokształcące im. Jana Smolenia po dziś dzień.
Liczba uczniów systematycznie wzrastała, w listopadzie 1932 wynosiła ona jeszcze 98 uczniów, zaś 16 maja 1933 prezydent policji z Gliwic donosił nadprezydentowi o przyjęciu kilkudziesięciu nowych uczniów, z których niemal połowa pochodziła z Pomorza.
Fakt ten dowodzi, że stopniowo rozszerzał się również zasięg terytorialny gimnazjum. W czasach niemieckich Gimnazjum Polskie było nękane kontrolami, Niemcy szukali pretekstów by je zamknąć. Więc uczniowie musieli być najlepsi. Nie tylko w wiedzy. Byli eleganccy, wysportowani, świetnie tańczyli. Chodziło o to, by wygrywać na każdym polu z konkurującymi szkołami niemieckimi. I rzeczywiście Gimnazjum Polskie wygrywało i poziomem wiedzy i na boisku, grali w piłkę i w szachy, boksowali, mieli także zespoły muzyczne i szkolny teatr.
Władze niemieckie, nie chcąc dopuścić do przekształcenia się szkoły w ośrodek skupiający młodzież polską z terenu całych Niemiec, zaostrzyły rozmaite represje administracyjne i ekonomiczne wobec rodziców bytomskich uczniów. Akcja ta rozwinęła się na szeroką skalę, kiedy 29 listopada 1933 gestapo w Opolu doniosło nadprezydentowi, że z rozpoczęciem roku szkolnego 1934/35 do gimnazjum bytomskiego ma przybyć kolejnych 140 uczniów. Przeciwdziałanie władz niemieckich musiało być bardzo energiczne, skoro 9 marca 1934 gestapo donosi: "Niemal połowa podań zgłoszonych uczniów została wycofana przez rodziców, względnie przedstawicieli prawnych."
Liczba uczniów Gimnazjum Polskiego w Bytomiu w latach 1932-1939:
uwaga: Spadek liczby uczniów w latach 1937-1939 związany jest z utworzeniem 10.11.1937 Gimnazjum Polskiego w Kwidzynie, do którego przeszło kilkudziesięciu uczniów z Pomorza
Szkoła działała do sierpnia 1939 roku, gdy nadeszło ostrzeżenie i polecenie odesłania dzieci do domów. Nauczyciele wyjechali z Bytomia ostatnimi pociągami do Polski. Potem nastąpiły masowe aresztowania polskich działaczy, w tym wielu nauczycieli Gimnazjum. W Buchenwaldzie zginęli Stanisław Olejniczak – jeden z niewielu nauczycieli, którzy pracowali tu od początku istnienia gimnazjum, oraz zarządca internatu – Antoni Józefczak. W Dachau zginął nauczyciel religii – ks. Franciszek Nawrot. Rodziny uczniów wysiedlono.
W 1945 roku szkoła „odrodziła się z popiołów wojennych”, kilku nauczycieli, którzy niemal nazajutrz po wojnie zgłosili się do pracy byli dawnymi nauczycielami Gimnazjum Polskiego, to oni przynieśli legendę tej szkoły i narzucili poziom. W 1946 szkoła przyjęła imię Jana Smolenia.
Funkcję dyrektorów zawsze pełnili wybitni pedagodzy, jednak w pamięci uczniów szczególnie utkwiła postać pełniącego tę funkcję w latach 1950-1966 Stanisława Huka. To za jego czasów poziom nauczania w szkole rozsławił jej imię na cały region, a nawet kraj. Obok jednak osiągnięć naukowych, szkoła wykształciła wielu wybitnych literatów i artystów – tu powstała idea Klubu Artystów Anarchistów, tu rodziła się Konfederacja Nowego Romantyzmu Bohdana Urbankowskiego – wybitnego polonisty, naukowca, poety i dramatopisarza, absolwenta szkoły z roku 1961. To tu pod koniec lat 80., gdy dyrektorem był Jan Mieszko, powstała Grupa Poetycka „Reflektor” dziennikarza i poety Marcina Hałasia. To tu organizowany był Ogólnopolski Konkurs Poetycki Młodych „Nadchodzące pokolenie”, w ostatnich latach reaktywowany jako impreza o zasięgu regionalnym.
Współcześnie życie szkoły obraca się wokół przygotowań do nowej matury. W ostatnich latach „Smoleń” wykształcił laureatów wielu olimpiad przedmiotowych, szkołę ukończył także autor hejnału Katowic, który codziennie słyszą mieszkańcy tego miasta. Szkoła nadal kontynuuje tradycję Polaków w Niemczech, czego świadectwem jest odsłonięcie w kwietniu 2011 roku tablicy przedstawiającej 5 prawd Polaków spod znaku Rodła.
W latach 1932-1939 szkoła mieściła się przy Alei Legionów 49. W tym samym budynku w latach 1869-1932 mieściło się wydawnictwo Drukarnia Polska oraz liczne polskie organizacje społeczne i kulturalno-oświatowe. Obecnie znajduje się tu oddział zakaźny Szpitala Specjalistycznego nr 1 w Bytomiu. Po wojnie szkoły nie można było ulokować w dawnym budynku, gdyż Armia Czerwona wyzwalając Bytom zrobiła tam koszary, budynek został tak zdewastowany, że przez kilka lat trzeba było go remontować i dezynfekować. Szkoła rozpoczęła więc nauczanie w budynku dawnego Staatliches Realgymnasium zbudowanym w latach 1929-1930 przez A. Stütza i M. Wolffa w stylu ekspresjonistycznym. Budynek ten znajdował się przy ulicy Strzelców Bytomskich, która potem zmieniła się w Poznańską, kilkanaście lat temu powrócono do pierwotnej nazwy.
We wrześniu 1946 roku przyjęła imię zmarłego kuratora oświaty, dawnego nauczyciela w Polskim Gimnazjum – Jana Smolenia. W szkole zatrudniony był od sierpnia 1935, pracował tu do 26 sierpnia 1939 roku jako nauczyciel matematyki, chemii i fizyki. Na kilka dni przed rozpoczęciem II wojny światowej w dramatycznych okolicznościach wyprowadził uczniów z internatu na dworzec kolejowy i odesłał ich do domów rodzinnych, ratując im wówczas życie. Sam opuścił Bytom jednym z ostatnich odjeżdżających do Polski pociągów. W okresie okupacji pełnił funkcję kierownika tajnego nauczania w okręgu krakowskim. Został uwięziony we wrześniu 1942.
Po wojnie prof. Jan Smoleń wybrany został pierwszym kuratorem śląskiego okręgu szkolnego, podejmując się pracy nad odbudową zniszczonego szkolnictwa. Zginął tragicznie w dniu 28 czerwca 1945 roku w wypadku samochodowym podczas podróży służbowej w Bytomiu – Karbiu. Został pochowany w Katowicach na cmentarzu przy ul. Francuskiej.
| Klasa | Profil | Zajęcia rozszerzone | Zwiększona liczba godzin nauczania |
|---|---|---|---|
|
|
dziennikarski[1] | język polski geografia wiedza o społeczeństwie |
język angielski język niemiecki |
|
|
przyrodniczy | biologia chemia |
fizyka |
|
|
humanistyczny | język polski historia |
język angielski |
|
|
politechniczny | matematyka fizyka |
technologia informacyjna |
|
|
biotechniczny[2] | matematyka biologia chemia |
Młodzieżowe Centrum Edukacji Europejskiej[3], Mały Uniwersytet, chór szkolny, Szkolny Teatr Pantomimy, Teatr Młodego Aktora, Klub Filmowca, Grupa Poetycka Nadchodzące Pokolenia oraz inne kółka zainteresowań i przedmiotowe.
