Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony.jpg&filetimestamp=20110929212826)
Ignacy (Izaak) Gutman (ur. 14 lipca 1900 r. w Łodzi, zm. 24 czerwca 1972 r. w Holon[1] lub po roku 1984[2]) – łódzki architekt, syn Szmula i Hanny (Chany) z Lederów.
Spis treści |
Ukończył Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej.
W Łodzi pracował od ok. 1935, mieszkał w wybudowanym według własnego projektu domu przy ul. Żeromskiego 61. W latach 1937–1939 był członkiem oddziału łódzkiego Stowarzyszenia Architektów Rzeczypospolitej Polskiej SARP. W latach 1935?–1939 przy ul. Piotrkowskiej 62 i Gdańskiej 98 wspólnie z Luzerem (Ludwikiem) Oli prowadził biuro architektoniczne „I. Gutman, L. Oli – Architekci” i z wspólnikiem – Luzerem Olim projektował większość obiektów.
Według ich projektów wybudowano m.in. nowoczesne domy przy ul. F. Żwirki 3 (1936) i Piotrkowskiej 203/205 (1938) dla Tomaszowskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu.
W czasie hitlerowskiej okupacji był wraz z żoną Sabiną (ur. 17 września 1905), nauczycielką, i córką Moniką (ur. 19 stycznia 1932) osadzony w łódzkim getcie (Litzmannstadt Getto). Zatrudniony był przez Przełożonego Starszeństwa Żydów Chaima Rumkowskiego jako kierownik Wydziału Budowlanego w getcie. Mieszkał przy ul. Żytniej 5, a następnie ul. Drewnowskiej 15. Oprócz projektowych prac budowlanych wykonał szkice banknotów dla getta według projektu Icchaka Braunera. Otrzymywał szkice fragmentów banknotów, rozrysowywał je i przygotowywał do druku wspólnie z grafikiem Pinkusem Szwarcem. Owe banknoty o nominałach: 50 fenigów, 1, 2, 5, 10, 20 i 50 marek zwane potocznie "rumkami", drukowane w drukarni Zygmunta Manitiusa, od 8 lipca 1940 roku stały się jedynym środkiem płatniczym w łódzkim getcie.
Przeżył likwidację getta i obozy koncentracyjne.
Wrócił do Łodzi i tu po 1945 pracował znów jako architekt w Centralnym Zarządzie Przemysłu Odzieżowego oraz w Miejskim Biurze Projektów.
Projektował gmach Urzędu Zatrudnienia, później zamieniony na Prezydium Miejskiej Rady Narodowej (1948–1951), a ostatecznie po przekształceniach dokonanych przez W. Kłyszewskiego, J. Mokrzyńskiego i E. Wierzbińskiego wzniesiony jako „Dom Partii” przy al. T. Kościuszki (obecnie gmach sądów rejonowych m. Łodzi). Budynki biurowo–fabryczne dawnej fabryki wełnianej Juliusza Heinzla, na tyłach posesji przy ul. Piotrkowskiej 104 przebudował w latach 1951-1952 na siedzibę władz miejskich m.in. zaprojektował salę posiedzeń.
Był członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków.
Najprawdopodobniej w 1968 wyjechał do Izraela[1]. Nie są znane jego dzieje w Izraelu.
Na sympozjum polsko-żydowskim w Oxfordzie w 1984 wygłosił referat Polish and Jewish historiography on the question of the Polish-Jewish relations during the Second World War. Zmarł po 1984[2]. Dokładna data i miejsce śmierci są nieznane, podobnie jak losy jego żony i córki. Nie jest znane miejsce pochówku[2].
Jego rodzice pochowani są na Nowym cmentarzu żydowskim w Łodzi przy ul. Brackiej.
Przedwojenny dorobek projektowy w Łodzi – projektowane wspólnie z L. Oli kamienice najczęściej w „stylu 1937 r.” (określenie Krzysztofa Stefańskiego):
