Instytut Śląski w Opolu – państwowy instytut naukowy, powstały z inicjatywy Opolskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk 9 maja 1957 roku w Opolu, jako jedyny spadkobierca istniejącego przed II wojną światową Instytutu Śląskiego w Katowicach. Pierwszym przewodniczącym rady został. prof. Stanisław Respond, dyrektorem zaś Roman Lutman.
Instytut jest wielodyscyplinarną jednostką badawczą, skupiającą się na takich dziedzinach jak: nauki historyczne, socjologia, geografia, nauki filologiczne, ekonomia, nauki prawne.
Głównymi kierunkami działalności naukowo-badawczej Instytutu są:
Instytut Śląski jest Państwowym Instytutem Naukowym, nad którym kontrolę sprawuje Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Z instytutem współpracowali m.in.:
Józef Popkiewicz (ekonomia), Józef Chałasiński (socjologia), Stanisław Rospond (językoznawstwo).