Interakcja (medycyna)

Interakcje (współdziałanie) - procesy wzajemnego oddziaływania na siebie dwóch, lub więcej, substancji wprowadzonych do organizmu. O interakcjach mówi się przede wszystkim w odniesieniu do leków. Leki mogą wchodzić w interakcje ze sobą nawzajem (jeśli podamy więcej niż jeden lek jednocześnie), z pożywieniem i innymi substancjami obecnymi w organizmie. Skutkiem interakcji może być wzmocnienie, osłabienie lub zmiana charakteru działania farmakologicznego leków.

Interakcjami są również zafałszowania wyników niektórych badań diagnostycznych w wyniku zastosowania leku zmieniającego działanie środka diagnostycznego.

Interakcje leków mogą zachodzić na różnych etapach. Wyróżnia się interakcje w fazie farmaceutycznej, farmakokinetycznej i farmakodynamicznej.

Interakcje w fazie farmaceutycznej

Są to interakcje zachodzące in vitro, przed podaniem leku pacjentowi. Obejmują fizyczno-chemiczne oddziaływanie leków względem siebie, wynikają zatem z przewidywalnych reakcji chemicznych.

Przyczyny interakcji w fazie farmaceutycznej:

• mała stabilność substancji leczniczych w zmienionym zakresie pH środowiska
• dodatek substancji pomocniczych, rozpuszczalników, podłoży (np. Wit A w maści)
• niewłaściwy sposób przygotowania leku
• niewłaściwy sposób przechowywania leku (warunki)i niewłaściwe opakowanie

Przykładem interakcji w fazie farmaceutycznej jest wytrącanie się osadu po zmieszaniu w jednym naczyniu roztworu fenobarbitalu z roztworem chlorowodorku papaweryny.

Interakcje w fazie farmakokinetycznej

Interakcje te zachodzą w układzie LADME, a zatem na etapie:

• wchłaniania
• dystrybucji (rozmieszczenia leku w organizmie)
• metabolizmu
• wydalania

Interakcje farmakokinetyczne wpływają przede wszystkim na stężenie leku w ustroju.

Interakcje na etapie wchłaniania

Prowadzą do zmiany ilości lub szybkości wchłaniania leku. Interakcje te mogą być wynikiem:

• Adsorpcji jednych leków na powierzchni innych, np. na powierzchni węgla medycznego, absorpcja witamin rozpuszczalnych w tłuszczu na kolestyraminie
• Tworzenia trudno rozpuszczalnych połączeń kompleksowych, które nie mogą być wchłaniane, np. tetracykliny w obecności jonów wapnia (Ca²⁺) pochodzących z leków zobojętniających kwas żołądkowy albo z mleka, stają się niewchłanialne, a przez to nieskuteczne.
• Zmiany pH płynów ustrojowych i treści pokarmowych, np. dieta bogata w mięso zakwasza środowisko w żołądku i jelitach co nasila wchłanianie leków o charakterze kwasowym, np. aspiryny, natomiast zalkalizowanie treści pokarmowej, przez leki zobojętniające albo dietę jarską prowadzi do nasilenia wchłaniania zasad takich jak ranitydyna i papaweryna
• Nasilenia perystaltyki jelit, wiele środków przeczyszczających hamuje wchłanianie jelitowe
• Zwiększenia ukrwienia miejsc, w których podano leki, np. maści rozgrzewające mogą zwiększać wchłanianie podanych w to samo miejsce kortykosterydów. Również leki rozszerzające naczynia poprawiają wchłanianie.
• Modyfikacja naturalnych barier - np. amfoterycyna przez modyfikację steroli błony komórkowej ułatwia przenikanie cyklofosfamidu do wnętrza komórek.

Linki zewnętrzne

• Wyszukiwarka interakcji leków

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.