| Ion Iliescu | |
| Data i miejsce urodzenia | 3 marca 1930 Olteniţa |
| Tymczasowy Prezydent Rumunii | |
| Okres urzędowania | od 26 grudnia 1989[1] do 20 maja 1990 |
| Poprzednik | Nicolae Ceausescu |
| Następca | Ion Iliescu - jako urzędujący Prezydent |
| Prezydent Rumunii | |
| Okres urzędowania | od 20 maja 1990 do 29 listopada 1996 |
| Poprzednik | Ion Iliescu - jako Tymczasowy Prezydent |
| Następca | Emil Constantinescu |
| Prezydent Rumunii | |
| Okres urzędowania | od 20 grudnia 2000 do 20 grudnia 2004 |
| Poprzednik | Emil Constantinescu |
| Następca | Traian Băsescu |
| Odznaczenia | |
Ion Iliescu (wym. [iˈon iliˈesku]; ur. 3 marca 1930 w Olteniţa) - rumuński polityk, prezydent Rumunii w latach 1989-1996 i 2000-2004.
Jest z wykształcenia inżynierem elektrykiem, absolwentem Instytutu Politechnicznego w Bukareszcie. Studiował także na Uniwersytecie w Moskwie. Działał w komunistycznej młodzieżówce rumuńskiej (kontynuując tradycje rodzinne), był sekretarzem Komitetu Centralnego Unii Młodzieży Komunistycznej, a także członkiem Komitetu Centralnego Rumuńskiej Partii Komunistycznej (1965). W 1967 objął funkcję ministra ds. młodzieży, ale popadł niebawem w niełaskę Nicolae Ceausescu i został przesunięty na lokalne stanowiska partyjne (sekretarz w Timisoarze i Jassach). Od 1984 był dyrektorem Wydawnictwa Technicznego w Bukareszcie.
Jako przedstawiciel opozycji przeciw Ceausescu stanął na czele Frontu Ocalenia Narodowego i objął w grudniu 1989 tymczasowo stanowisko prezydenta Rumunii. Umocnił pozycję po wyborach powszechnych w 1990 i 1992, przegrał wybory w 1996 z demokratą Emilem Constantinescu. Przeprowadził transformację byłej partii komunistycznej w Rumuńską Partię Socjaldemokratyczną. W 2000 ponownie wygrał wybory prezydenckie, pokonując w drugiej turze nacjonalistę Corneliu Vadima Tudora. Zgodnie z konstytucją druga kadencja była zarazem ostatnią; w grudniu 2004 następcą Iliescu wybrano Traiana Basescu.
W historii Rumunii zapisał się negatywnie posyłając 13 czerwca 1990 uzbrojonych w kije i łomy górników przeciwko studentom, którzy protestowali na placu uniwersyteckim w Bukareszcie w obronie demokracji, domagając się przeprowadzenia dekomunizacji (zob. Mineriada). 9 sierpnia 2007 prokuratura postawiła mu w związku z tą akcją zarzuty. Iliescu pogrążyły zeznania dawnego współpracownika, szefa MSW w 1990 roku gen. Mihaia Chitaca, który zeznał, że zlecając pacyfikację wykonywał polecenia przyszłego prezydenta.
Jednym z ostatnich posunięć Iliescu przed ustąpieniem była amnestia dla skazanego w 1999 przywódcy związku zawodowego górników Mirona Cozmy. Decyzję tę cofnął natychmiast nowy prezydent Traian Basescu, lider Partii Demokratycznej.
|
|||||||||||||