Irtysz

Irtysz
Irtysz w okolicach Pawłodaru
Lokalizacja	Azja Chińska Republika Ludowa Kazachstan Rosja
Źródło	Ałtaj Mongolski
Ujście	Ob Chanty-Mansyjsk
Długość	4248 km
Powierzchnia zlewni	1 643 000 km²
Największe dopływy	Iszym, Toboł, Konda, Om, Tara
Średni przepływ	2260 m³/s u ujścia do Obu
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Rzeki Rosji

Irtysz na mapie

Irtysz (ros. Иртыш; kaz. Ертiс, Ertis; chin. 额尔齐斯河 É'ěrqísī Hé) – rzeka w azjatyckiej części Rosji (2010 km), w północno-wschodnim Kazachstanie (1835 km) i w zachodnich Chinach (525 km). Lewy dopływ Obu. Długość - 4248 km, powierzchnia zlewni - 1643 tys. km², średni przepływ u ujścia – 2260 m³/s.

Wypływa jako Czarny Irtysz z lodowców na południowo-zachodnich zboczach Ałtaju Mongolskiego w Chinach, niedaleko granicy z Mongolią. Płynie na zachód i przecina granicę chińsko-kazachską. Przepływa przez Zbiornik Buktyrmański, następnie przełamuje się przez południowo-zachodni skraj Ałtaju i wypływa na Nizinę Zachodniosyberyjską nabierając charakteru rzeki nizinnej (liczne odnogi, wyspy, starorzecza). Uchodzi do Obu w pobliżu miasta Chanty-Mansyjsk w Rosji.

Jest to najdłuższy dopływ na świecie.

Irtysz pokryty jest lodami przez 5-6 miesięcy w roku. Żeglowny jest na odcinku około 3600 km od kwietnia do listopada. W górnym biegu są czynne 2 elektrownie wodne: Ust'-Kamienogorska i Buktyrmańska. W dalszym biegu elektrownia wodna Szulbińska. Do największych miast leżących nad Irtyszem należą m.in.: Öskemen, Semej, Pawłodar (w Kazachstanie), Omsk, Tara, Tobolsk, Chanty-Mansyjsk (w Rosji).

Dopływy: Konda, Kaldżir, Kurczum, Narym, Buktyrma, Ulba, Uba, Kyzyłsu, Czar, Toboł, Om, Tara, Uj, Szisz, Iszym, Osza, Czagan.