Isoroku Yamamoto

Isoroku Yamamoto 山本五十六 (Yamamoto Isoroku)
Kaigun-taishō Kaigun-gensui
Data i miejsce urodzenia	4 kwietnia 1884 Nagaoka, Japonia
Data i miejsce śmierci	18 kwietnia 1943 Bougainville, Wyspy Salomona
Przebieg służby
Lata służby	1901–1943
Stanowiska	główny dowódca japońskiej floty morskiej, wiceminister marynarki wojennej
Główne wojny i bitwy	wojna rosyjsko-japońska: bitwa pod Cuszimą II wojna światowa
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Isoroku Yamamoto w Wikicytatach

Admirał Isoroku Yamamoto, lata 40.

Isoroku Yamamoto (jap. 山本五十六, Yamamoto Isoroku^?, ur. 4 kwietnia 1884 w Nagaoce, zm. 18 kwietnia 1943 nieopodal Bougainville na Wyspach Salomona) – japoński admirał, jeden z największych dowódców marynarki japońskiej, uważany za znakomitego stratega.

Życiorys

Urodził się 4 kwietnia 1884 w rodzinie Teikichi Takano. Po wczesnej śmierci rodziców został adoptowany przez rodzinę Yamamoto. Był katolikiem.

W wieku 17 lat rozpoczął naukę w Akademii Morskiej w Etejima w Hiroszimie (1901–1904). Jako młody oficer (chorąży) na pokładzie krążownika "Nisshin" uczestniczył w bitwie pod Cuszimą podczas wojny rosyjsko-japońskiej. Podczas starcia stracił 2 palce u lewej dłoni. W latach 1913–1916 studiował w Akademii Sztabu Marynarki w Tsukiji. Od 1916 służył w sztabie generalnym japońskiej II Floty Morskiej.

W 1918 poślubił Reiko Mihashi, z którą miał czworo dzieci.

W 1919 wyjechał do USA, na studia na Uniwersytecie Harvarda, które ukończył w 1921.

W 1925 został attaché morskim w USA (w stopniu komandora). Funkcję tę pełnił do 1928. W 1930 awansował do stopnia kontradmirała. W grudniu 1936 został wiceministrem marynarki wojennej. Rozpoczął wówczas forsowanie rozbudowy infrastruktury lotnictwa morskiego i naciskał na rozbudowę ciężkich pancerników. W 1939 awansował na stopień admirała i został głównym dowódcą japońskiej floty morskiej.

W 1941 opracował, już jako admirał, plan ataku na Pearl Harbor.

Yamamoto był zagorzałym zwolennikiem budowy lotniskowców jako głównej siły bojowej floty wojennej.

Zginął 18 kwietnia 1943 w samolocie Mitsubishi G4M strąconym przez amerykańskie myśliwce dalekiego zasięgu P-38 Lightning, podczas walk toczących się wokół Wysp Salomona. Lightningi zostały wysłane w daleki rajd specjalnie w celu przechwycenia jego samolotu, ponieważ dzięki złamaniu japońskich szyfrów dowiedziano się, że Yamamoto będzie wizytował swoje bazy. Śmierć admirała była wielkim ciosem dla prowadzącej wojnę Japonii.

W uznaniu zasług, został pośmiertnie odznaczony niemieckim Krzyżem Rycerskim Krzyża Żelaznego z Liśćmi Dębu i Mieczami (najwyższa klasa przyznana cudzoziemcowi).

Kariera wojskowa

• 14 listopada 1904 – kadet marynarki (kaigun-shōi-kōhosei)
• 31 sierpnia 1905 – podporucznik marynarki (kaigun-shōi)
• 28 września 1907 – porucznik marynarki (kaigun-chūi)
• 11 października 1909 – kapitan marynarki (kaigun-taii)
• 13 grudnia 1915 – komandor podporucznik (kaigun-shōsa)
• 1 grudnia 1919 – komandor porucznik (kaigun-chūsa)
• 1 grudnia 1923 – komandor (kaigun-taisa)
• 30 listopada 1929 – kontradmirał (kaigun-shōshō)
• 15 listopada 1934 – wiceadmirał (kaigun-chūjō)
• 15 listopada 1940 – admirał (kaigun-taishō)
• 18 kwietnia 1943 – admirał floty (kaigun-gensui) (pośmiertnie)

Wybrane odznaczenia

• Order Chryzantemy (Japonia)
• Wielka Wstęga Kwiatu Paulowni Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia)
• Order Świętego Skarbu I klasy (Japonia)
• Order Złotego Sokoła I klasy (Japonia)
• Order Złotego Sokoła II klasy (Japonia)
• Order Orła Niemieckiego za Zasługi I klasy (Niemcy)
• Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego z Liśćmi Dębu i Mieczami (Niemcy)

Bibliografia

• Przebieg kariery na stronie Imperial Japanese Navy (ang.)
• Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary, Kenkyusha Limited, Tokyo 1991, ISBN 4-7674-2015-6
• Mały słownik polsko-japoński, Wydawnictwo HAKUSUISHA, Tokio 2002, ISBN 4-560-00095-6