| Iveta Radičová | |
| Data i miejsce urodzenia | 7 grudnia 1956 Bratysława |
| Premier Słowacji | |
| Przynależność polityczna | SDKÚ-DS |
| Okres urzędowania | od 8 lipca 2010 do 4 kwietnia 2012 |
| Poprzednik | Robert Fico |
| Następca | Robert Fico |
| Minister pracy Słowacji | |
| Przynależność polityczna | SDKÚ-DS |
| Okres urzędowania | od 17 października 2005 do 4 lipca 2006 |
| Poprzednik | Ľudovít Kaník |
| Następca | Viera Tomanová |
Iveta Radičová (ur. 7 grudnia 1956 w Bratysławie) – słowacka socjolog, polityk, minister pracy w latach 2005–2006, wiceprzewodnicząca SDKÚ-DS, kandydatka w wyborach prezydenckich w 2009, premier Słowacji od 8 lipca 2010 do 4 kwietnia 2012.
Spis treści |
Dzieciństwo i młodość spędziła w Bratysławie[1]. W latach 1975–1979 odbyła studia wyższe (kierunek: socjologia) na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Komeńskiego w Bratysławie. W 1981 uzyskała tytuł philosophiae doctor[2], 1986 – stopień naukowy philosophiae doctor[3] (obroniła pracę doktorską w Słowackiej Akademii Nauk), a w 1997 – habilitację (tytuł naukowy docent)[4]. W 1990 kształciła się na University of Oxford. W 2005 otrzymała tytuł profesora na Uniwersytecie Komeńskiego[5].
Od 1979 do 1989 pracowała w Instytucie Socjologii Słowackiej Akademii Nauk. W latach 1990–1993 wykładała socjologię, a następnie w latach 1997–2005 nauki polityczne na Uniwersytecie Komeńskiego. Od 1993 do 1997 pełniła funkcję zastępcy dyrektora Narodowego Instytutu Kształcenia Ustawicznego (Academia Istropolitana) w Bratysławie. Od 2005 do 2007 stała na czele Wydziału Socjologii na Uniwersytecie Konstantyna Filozofa w Nitrze. W latach 1992–2005 była dyrektorem wykonawczym Fundacji SPACE – Centrum Analizy Polityki Społecznej. Wykładała na uniwersytetach w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Szwecji, Finlandii i Austrii. Była także ekspertem Komisji Europejskiej do spraw polityki społecznej[5].
W okresie 1990–1992 była członkinią ruchu Społeczeństwo Przeciwko Przemocy. Od 15 października 2005 do 4 lipca 2006 zajmowała stanowisko ministra pracy, spraw socjalnych i rodziny w rządzie Mikuláša Dzurindy[5].
W 2006 wstąpiła do Słowackiej Unii Chrześcijańskiej i Demokratycznej – Partii Demokratycznej (SDKÚ-DS). 4 lipca 2006 weszła w skład słowackiej Rady Narodowej z listy chrześcijańskich demokratów. Została wiceprzewodniczącą Komisji Spraw Społecznych i Mieszkalnictwa[5].
Wystartowała w wyborach prezydenckich w 2009. Otrzymała poparcie SDKÚ-DS, Partii Koalicji Węgierskiej oraz Ruchu Chrześcijańsko-Demokratycznego, partii Wolność i Solidarność oraz Obywatelskiej Partii Konserwatywnej. W pierwszej turze wyborów 21 marca 2009 zajęła drugie miejsce, uzyskując 38,05% głosów. W drugiej turze 5 kwietnia 2009 przegrała rywalizację z urzędującym prezydentem Ivanem Gašparovičem, zdobywając 44,46% głosów[6].
Kilkanaście dni później zrezygnowała z mandatu poselskiego, po tym gdy zagłosowała w parlamencie za nieobecną Tatianę Rosovą[7].
Przed wyborami parlamentarnymi w 2010 została mianowana przez SDKÚ-DS kandydatką tej partii do urzędu premiera. W wyborach z 12 czerwca 2010 cztery partie opozycyjne wobec rządu Roberta Fica uzyskały większość w parlamencie, a sama Iveta Radičová odnowiła mandat poselski. W wyniku porozumienia między partiami została wyznaczona na funkcję premiera nowego koalicyjnego rządu[8].
23 czerwca 2010, po nieudanej próbie utworzenia rządu przez dotychczasowego premiera Roberta Fica, prezydent Ivan Gašparovič desygnował ją na stanowisko premiera Słowacji i powierzył misję sformowania gabinetu do czasu pierwszego posiedzenia nowo wybranego parlamentu, tj. do dnia 8 lipca 2010[9]. 6 lipca 2010 cztery partie SDKÚ-DS, SaS, KDH i Most–Híd podpisały porozumienie koalicyjne; SDKÚ-DS przypadło 5 stanowisk w gabinecie (w tym stanowisko premiera), SaS – 4 stanowiska, a KDH i Most-Hid objęły po 3 stanowiska ministrów[10].
8 lipca 2010 została zaprzysiężona przez prezydenta Ivana Gašparoviča na stanowisku szefa rządu, wcześniej dymisję złożył premier Robert Fico. Została pierwszą kobietą pełniącą ten urząd[11]. 9 lipca 2010 doszło do zaprzysiężenia jej gabinetu[12]. 10 sierpnia 2010 Rada Narodowa 79 głosami za (na 150) udzieliła wotum zaufania dla jej gabinetu[13]. 11 października 2011 parlament słowacki nie przegłosował planu reformy Europejskiego Funduszu Stabilizacji Finansowej, a tym samym nie wyraził wobec jej rządu wotum zaufania (na skutek przejścia partii Wolność i Solidarność do opozycji)[14].
W rezultacie w marcu 2012 w kraju odbyły się przedterminowe wybory parlamentarne, w wyniku których absolutną większość mandatów w parlamencie zdobył opozycyjny SMER. Iveta Radičová nie ubiegała się o mandat deputowanej. 4 kwietnia 2012 na stanowisku premiera zastąpił ją Robert Fico[15].
Iveta Radičová ma polskie korzenie – jej matka była Polką pochodzącą ze wsi Ropica na Zaolziu[16].
Od 2005 jest wdową. Jej mężem był Stano Radič, scenarzysta i aktor komediowy. Następnie była związana z Jánem Riapošem, tenisistą i przewodniczącym Słowackiej Rady Paraolimpijskiej. Ma córkę Evę[1].
Jest autorką publikacji z zakresu socjologii, polityki rodzinnej, opieki nad dziećmi, sytuacji mniejszości narodowych i grup wykluczonych z życia społecznego. Wybrane publikacje[17]:
|
|||||||