| Iwan Paskiewicz | |
| Data i miejsce urodzenia | 19 maja 1782 Połtawa |
| Data i miejsce śmierci | 1 lutego 1856 Warszawa |
| Namiestnik Królestwa Polskiego | |
| Okres urzędowania | od 1832 do 1856 |
| Poprzednik | Iwan Dybicz Zabałkański |
| Następca | Wincenty Krasiński |
| Odznaczenia | |
Iwan Fiodorowicz Paskiewicz, ros. Иван Фёдорович Паскевич, гpaф Эpивaнcкий – 1828, светлейший князь Bapшaвcкий – 1831 (ur. 19 maja 1782 w Połtawie, zm. 1 lutego 1856 w Warszawie) – hrabia erywański od 1828, kniaź warszawski od 1832, rosyjski generał-feldmarszałek – 1829, generał-adiutant 1825, w latach 1832–1856 namiestnik Królestwa Polskiego.
Spis treści |
Był jednym z wybitniejszych i okrutniejszych dowódców rosyjskich. Od najmłodszych lat szykowany był przez rodzinę do służby wojskowej. W 1800 ukończył Korpus Paziów i został mianowany porucznikiem armii Imperium Rosyjskiego i adiutantem cesarza Rosji Pawła I. W latach 1806–1812 brał udział w wojnie z Imperium Osmańskim. W 1811 mianowany generałem-majorem, a w 1813 generałem-lejtnantem. Uczestniczył w walkach z Napoleonem I w Rosji i walkach wojsk rosyjskich w Europie m.in. w bitwie pod Lipskiem. W l. 1813–1814 dowódca dywizji. W l. 1817–1819 służył u boku wielkiego księcia Mikołaja Pawłowicza, a potem dowodził gwardyjska dywizją piechoty, w której służył przyszły car Mikołaj I, co przysłużyło się szybkiej kariery, jako jednemu z najbliższych osób Mikołaja I. Od 1825 dowódca korpusu. Był członkiem Sądu Najwyższego sądzącym dekabrystów. Od 1826 dowódca wojsk na Kaukazie, a od marca 1827 namiestnik cara w tym rejonie.
Podczas wojny z Persją w latach 1826–1828 naczelny dowódca rosyjskich wojsk na Kaukazie. W 1827 odniósł zwycięstwo w bitwie pod Jelizawietpolem i zdobył dla Rosji Erywań i Nachiczewan w Armenii. Następnie skierował wojska rosyjskie na Teheran, zmuszając tym samym Persję do zawarcia niekorzystnego dla niej pokoju. W nagrodę otrzymał w 1828 roku dziedziczny tytuł „hrabiego erywańskiego”.
Jako wódz naczelny wojsk Imperium Rosyjskiego, w kampanii 1830–1831 przeciwko Polsce stłumił powstanie listopadowe. Jego wojska wsławiły się szczególnym okrucieństwem w trakcie kampanii na Litwie. We wrześniu 1831 wkroczył do Warszawy, co znacznie przyspieszyło upadek powstania. W nagrodę za udaną kampanię pacyfikacyjną otrzymał tytuł księcia warszawskiego i został namiestnikiem carskim w tzw. Carstwie Polskim. Prowadził politykę rusyfikacji narodu polskiego. Sprawował władzę naczelną w opanowanym kraju jako naczelnie komenderujący czynną armią generał-gubernator Królestwa Polskiego. 22 listopada wydał z rozkazu cara Mikołaja I postanowienie unieważniające „na zawsze” wszystkie uchwały i rozporządzenia „Rządu Rewolucyjnego”. Od grudnia 1831 prezes Rządu Tymczasowego Królestwa Polskiego[1].
Był również jednym z dowódców w wojnie rosyjsko-tureckiej 1828–1829 oraz wodzem naczelnym korpusu wojsk rosyjskich tłumiącego powstanie węgierskie w 1849. W 1853 objął obowiązki dowódcy Armii Naddunajskiej i do 1856 roku kierował nią w wojnie krymskiej. Za liczne zasługi i osiągnięcia na polu walki otrzymał stopień generała feldmarszałka. Jego rządy w Polsce nazywa się „nocą paskiewiczowską”.
Za wierną służbę otrzymał od cara dawną królewszczyznę Homel w guberni mohylewskiej, gdzie wybudował ogromny pałac i dokąd po 1831 przewiózł z Warszawy pomnik księcia Józefa Poniatowskiego dłuta Bertela Thorvaldsena. Dobra Homel pozostały w rękach jego syna a potem synowej do 1918. Fiodor, jego jedyny syn i ostatni kniaź warszawski, znany był wśród okolicznego ziemiaństwa z życzliwości dla Polaków. Wdowa po nim Irina została po rewolucji październikowej w Rosji, umierając w domu starców w latach 20. XX wieku.
W 1830 odznaczony Orderem Orła Białego[2].
|
|||||||
|
|||||||