| Iziasław Włodzimierzowicz |
|
| kniaź połocki | |
| Okres panowania | od 988 do 1001 |
| Poprzednik | Włodzimierz I Wielki |
| Następca | Wsiesław Iziasławicz |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | Rurykowicze |
| Urodzony | ok. 978 |
| Zmarł | 1001 |
| Ojciec | Włodzimierz I Wielki |
| Matka | Rogneda |
| Żona | nieznana |
| Dzieci | Wsiesław Iziasławicz, Briaczysław Iziasławicz |
Iziasław Włodzimierzowicz (białorus. – Ізяслаў Уладзіміравіч; ros. – Изяслав Владимирович ) – kniaź połocki w latach 986-1001, syn Włodzimierza Wielkiego i Rognedy, wnuk Rogwołoda. Był założycielem połockiej linii Rurykowiczów – Iziasławiczów.
Wiadomości o Iziasławie pochodzą z Powieści lat minionych, zgodnie z którą urodził się w 980 albo 981 roku w Kijowie. Wiadomo z niej także, że przedtem Włodzimierz starał się bez powodzenia o rękę Rognedy, córki Rogwołoda. Małżeństwo to miało zapewnić Włodzimierzowi wsparcie militarne Księstwa Połockiego w wojnie z Kijowem. Po odmowie Rogwołoda, Włodzimierz najechał Połock i zabił jego władcę, a Rognedę poślubił wbrew jej woli[1]. Przypuszczalnie rok po ślubie urodził się Iziasław. Historycy jednak przesuwają datę urodzenia na rok 978, kierując się informacjami, zawartymi w jedenastowiecznym panegiryku autorstwa Jakuba Mnicha na cześć Włodzimierza Wielkiego[2], według którego bratobójcza wojna między Włodzimierzem i Jaropełkiem skończyła się w 978 roku, więc Włodzimierz musiał zdobyć Połock i poślubić Rognedę przed tym rokiem.
Zachował się wpis w Rocznikach Lawrenckich z roku 1128, opowiadający o nieudanym zamachu Rognedy na Włodzimierza. Przed śmiercią matkę uratował kilkuletni Iziaslaw, który z mieczem stanął przy Rognedzie. Włodzimierz, według kronikarza, pohamował swój gniew, ale nie pozwolił żonie i synowi zostać w Kijowie. Odesłał ich do nowo wybudowanego zamku Iziasławl[3].
W 988 roku Iziasław, wraz z ojcem i braćmi został ochrzczony i otrzymał od Włodzimierza Księstwo Połockie[4], którego stolicę musiał odbudować po najeździe Włodzimierza około 977 roku. Na czas odbudowy Połocka stolicą była twierdza Iziasławl.
Iziasław sprawował rządy w księstwie do 1001 roku[5]. Pozostawił od nieznanej żony dwóch synów: Wsiesława Iziasławicza i Briaczysława Iziasławicza, którzy kolejno rządzili Połockiem.
Podczas wykopalisk archeologicznych w Nowogrodzie Wielkim znaleziono w 1955 roku ołowianą pieczęć Iziasława[6]. Jest to najstarszy dowód istnienia piśmiennictwa w Europie Wschodniej. Pieczęć została wyciśnięta w ołowiu i przymocowana do dokumentu przy pomocy skórzanego paska. Na awersie widnieje zmodyfikowany rysunek trójzębu z napisem cyrylicą "ΝΖAC**OΖO". Historycy uważają, że cały napis wyglądał "ΝΖACΛΑOZO", to jest imię Iziasława po grecku. Na rewersie widnieje "ГРΑΔ*****", prawdopodobnie pierwotny zapis wyglądał "ГРΑΔΠΛΤСΚ", co oznacza miasto Połock. Szerokość pieczęci wynosi 38 milimetrów, wysokość waha się w granicach 24-30, głębokość – 11, w miejscu odbitki – 8 milimetrów[7].
| Poprzednik Włodzimierz I Wielki |
Książę Połocka 988-1001 |
Następca Wsiesław Iziasławicz |