Józef Brandt

Józef Brandt
Autoportret Józefa Brandta
Data i miejsce urodzenia	11 lutego 1841 r. Szczebrzeszyn
Data i miejsce śmierci	12 czerwca 1915 r. Radom
Multimedia w Wikimedia Commons
Józef Brandt w Wikiźródłach
Józef Brandt w Wikicytatach

Podpis Brandta

Józef Brandt (ur. 11 lutego 1841 w Szczebrzeszynie, zm. 12 czerwca 1915 w Radomiu) – polski malarz, batalista.

Biografia

Studiował w Paryżu (1858-1860) i Monachium. Od 1875 prowadził prywatną szkołę malarską, stając się przywódcą tzw. monachijskiej szkoły malarstwa polskiego, z którą byli związani m. in. Aleksander Gierymski, Alfred Wierusz-Kowalski, Tadeusz Ajdukiewicz, Wojciech Kossak, Leon Wyczółkowski. Tworzył głównie obrazy rodzajowo-batalistyczne i historyczne o tematyce związanej z walkami kozackimi, tatarskimi i wojnami szwedzkimi XVII w. Twórczość Brandta cechuje literackie ujęcie tematu, realizm szczegółów, swobodna kompozycja i mistrzowskie oddanie ruchu. Brandt wywarł silny wpływ na malarstwo polskie, także na literaturę (Trylogia Henryka Sienkiewicza). W 1877 ożenił się z Heleną z Woyciechowskich Pruszakową, właścicielką wsi Orońsko k. Radomia, gdzie tworzył i prowadził szkołę przez większą część życia. Tutaj spędzał artysta sezony letnie, otoczony rodziną oraz licznie odwiedzającymi go przyjaciółmi. Obecnie znajduję się tutaj znane Centrum Rzeźby Polskiej.

Do naśladowców jego twórczości należał m.in. Władysław Szerner.

Wybrane dzieła

• Bitwa pod Chocimiem (1867), 190 x 337 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie
• Bogurodzica (ok. 1909), 160 x 302 cm, Muzeum Narodowe we Wrocławiu
• Buńczuczny (1885), 82 x 58 cm, Muzeum Okręgowe w Toruniu
• Chwytanie konia na arkan (ok. 1880), 83,5 x 73,5 cm, Lwowska Galeria Sztuki
• Czarniecki pod Koldyngą (1870), 95 x 205,,5 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie
• Fantazja (Strzelanie z łuku) (1885), 57 x 46 cm, Muzeum Narodowe w Poznaniu
• Gajowy (1886), 45 x 60 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie
• Jarmark na Podolu (ok. 1885), 22,4 x 37,5 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie
• Konfederaci barscy (1875), Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
• Kozak i dziewczyna przy studni (1875), 51 x 99 cm, Muzeum Narodowe w Kielcach
• Modlitwa na stepie (ok. 18930, 151 x 103 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie
• Odbicie jasyru (1878), 179 x 445 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie
• Pojmanie na arkan (1881), 114 x 204 cm, Muzeum Narodowe w Poznaniu
• Popas czumaków przed karczmą (1865), 39 x 56 cm, Muzeum Okręgowe w Toruniu
• Przed burzą (1882), 48 x 100 cm, Muzeum Okręgowe w Toruniu
• Spotkanie na moście (1884), 100 x 200 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie
• Tabor - powrót spod Wiednia (1869), 44 x 79 cm, Muzeum Sztuki w Łodzi
• Wesele kozackie (1893), 243 x 156 cm, Muzeum Górnośląskie, Bytom
• Wyjazd z Wilanowa Jana Sobieskiego z Marysieńką (1887), 186 x 343 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie
• Zaloty (1874), Muzeum Narodowe w Warszawie

Linki zewnętrzne

• Sławni mieszkańcy Orońska - Józef Brandt

Bibliografia

• Anna Bernat, Józef Brandt, Warszawa: Edipresse, 2007, ISBN 978-83-7477-215-0
• Ewa Micke-Broniarek, Józef Brandt, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2005 (W Zwierciadle Sztuki), ISBN 83-7384-175-X
• Janusz Derwojed, Józef Brandt, Warszawa: Arkady, 1969.
• Irena Olchowska-Schmidt, Józef Brandt, Kraków: Kluszczyński, 1996 (Mistrzowie Malarstwa Polskiego), ISBN 83-86328-63-0
• Teresa Sowińska, Józef Brandt, Warszawa: KAW, 1976 (ABC Sztuki)

Literatura dodatkowa

• Wacław Husarski: Brandt Józef. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 2: Beyzym Jan – Brownsford Marja. Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1936, s. 388–391.  Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ISBN 8304032910