Józef Burszta

Józef Burszta (ur. 17 kwietnia 1914 w Grodzisku Dolnym, zm. 6 lipca 1987 w Poznaniu) – polski etnograf (etnolog), socjolog i historyk.

Jego synem jest antropolog kulturowy Wojciech Burszta.

Życiorys

Po ukończeniu gimnazjum w Leżajsku zaczął studia w Poznaniu na Wyższym Katolickim Studium Społecznym. W 1936 studia socjologiczne na Uniwersytecie Warszawskim, odbywając również staż w Danii. Podczas wojny wrócił do Grodziska Dolnego oficjalnie pracując jako fotograf, a w rzeczywistości jako konspirator.

Po wojnie ukończył studia w Poznaniu i zaczął pracę jako wolontariusz z prof. Szczotką. Późniejsze lata to praca jako adiunkt na wydziale socjologii i obrona pracy doktorskiej z socjologii. Od 1951 w Katedrze Historii Kultury Materialnej Gospodarczej. Lata 1953-1956 spędził na Uniwersytecie w Łodzi jako zastępca profesora. Od 1956 kierownik Zakładu Historii Kultury Materialnej, a w 1957 r. jako kierownik Katedry Etnografii UAM. W 1959 został profesorem nadzwyczajnym, a w 1966 profesorem zwyczajnym. Pełnił ponadto funkcje dziekana Wydziału Filozoficzno-Historycznego, prorektora w latach 1965-1968 oraz w latach 1967-1987 redaktora naczelnego czasopisma etnograficznego Lud.

Twórca redakcji Dzieł Wszystkich Oskara Kolberga, związany również z Muzeum Narodowego Rolnictwa w Szreniawie oraz członek Stronnictwa Ludowego.

W badaniach etnograficznych postulował metody socjologiczne, wprowadził rozróżnienie terminów folklor i folkloryzm, w polskiej kulturze rozróżniał 3 nurty: miejski, chłopski i szlacheckofeudalny. Negatywnie nastawiony do działalności władz PRL-u na wsi, szczególne zagrożenie widział w roli Państwowych Gospodarstw Rolnych. W celu odbudowy tożsamości lokalnej postulował zbudowanie etosu opartego o własny region (wytworzenie Małych Ojczyzn).

Jego prochy zostały złożone na cmentarzu junikowskim w Poznaniu, a jego nazwiskiem nazwano ulicę na poznańskim Świerczewie oraz salę wykładową w Collegium Historicum.

Wydawnictwa zwarte

• Wieś i karczma, Warszawa 1950
• Społeczeństwo i karczma. Propinacja, karczma i sprawa alkoholizmu w apołeczeństwie polskim XIX w., Warszawa 1951
• Niewola karczmy, Warszawa 1953
• Szkice z dziejów wsi, Warszawa 1955
• Od osady słowiańskiej do wsi współczesnej. O tworzeniu się krajobrazu osadniczego ziem polskich i rozplanowań wsi, Wrocław 1958
• Kultura ludowa Wielkopolski, Poznań 1960-1967, t. 1-3 (redakcja)
• Sześćset lat miasta Koła, Poznań 1963 (redakcja)
• Stare i nowe w kulturze wsi koszalińskiej, Poznań 1964 (redakcja)
• Kultura ludowa - kultura narodowa. Szkice i rozprawy, Warszawa 1974
• Problemy kultury ludowej. Materiały z II Międzynarodowej Konferencji Etnografów Słowiańskich, Poznań - Błażejewko 11/12 X 1974, Warszawa - Poznań 1976 (redakcja)
• Kultura ludowa Mazurów i Warmiaków, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1976 (redakcja)
• Chłopskie źródła kultury, Warszawa 1985

Ważniejsze artykuły

• 1969 Kultura ludowa - folkloryzm - kultura narodowa, "Kultura i Społeczeństwo" 13, nr 4.
• 1973 Oświecenie i romantyzm a słowiańska etnografia i folklorystyka, "Lud" t. 57

Bibliografia

• Wozińska Ewa (2006) Uczone ulice: Etnolog, Życie Uniwersyteckie, nr 5 (152).
• wykład z dr Katarzyną Marciniak Teoria Kultury Ludowej z dnia 15 V 2006 r.

Linki zewnętrzne

• Józef Burszta w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)

poprzednik: Czesław Łuczak

Dziekan Wydziału Filozoficzno-Historycznego UAM 1962-1965

następca: Antoni Czubiński

Poprzednik Eugeniusz Frankowski

Kierownik Katedry Etnografii UAM 1957-1979

Następca Zbigniew Jasiewicz