| Święty | |
| Józef Kalasanty SP | |
| José de Calasanz | |
| prezbiter generał zakonu |
|
Ostatnia Komunia Święta Józefa Kalasantego (mal. Francisco Goya). |
|
| Data urodzenia | 11 września 1556 lub 1557 Peralta de la Sal |
| Data śmierci | 25 sierpnia 1648 Rzym |
| Kościół / wyznanie | katolicki |
| Data beatyfikacji | 18 sierpnia 1748 Rzym przez Benedykta XIV (przez wyniesienie na ołtarze) |
| Data kanonizacji | 16 lipca 1767 Rzym przez Klemensa XIII (przez wpisanie w poczet Świętych Pańskich ) |
| Wspomnienie | 25 sierpnia |
| Patron | katolickich szkół podstawowych |
| Szczególne miejsca kultu | kościół San Pantaleo w Rzymie |
Józef Kalasanty lub Kalasancjusz[a] właśc. hiszp. José de Calasanz, znany również pod zakonnym imieniem jako Józef od Matki Bożej, łac. Josephus a Matre Dei (ur. 11 września 1556[1] lub 1557 w Peralta de la Sal w Aragonii, zm. 25 sierpnia 1648 w Rzymie) – hiszpański duchowny katolicki, założyciel i pierwszy generał zakonu pijarów (SP lub SchP), reformator oświaty, święty Kościoła katolickiego.
Spis treści |
Urodził się w 1556 (niektóre źródła podają rok 1557) w Peralta de la Sal (gmina Peralta de Calasanz w Hiszpanii) w rodzinie "szlachetnego rodu panów na Calasanz"[1]. Jego ojcem był kowal Piotr Calasanz, matką Maria Gaston. Po nauce u trynitarzy w mieście Estadilla zaczął studiować prawo i filozofię na uniwersytecie w Lerida. Kontynuował naukę w Walencji i Alcala de Henares. Święcenia mniejsze przyjął 17 grudnia 1582, a święcenia kapłańskie 17 grudnia 1583, stając się sekretarzem biskupa Kacpra de la Figuera. W 1592 wyruszył do Rzymu, gdzie nastąpiła jego duchowa przemiana. Na Zatybrzu spotkał pochodzące z biednych rodzin dzieci, odrzucone na margines społeczeństwa. W 1597 w zakrystii kościoła św. Doroty otworzył pierwszą w Europie szkołę publiczną. Uczęszczały do niej zarówno dzieci biedne, jak i te pochodzące z bogatych rodzin. Rozrastała się cała wspólnota, zbierająca fundusze na prowadzenie szkoły.
W końcu w 1617 roku Józef Kalasanty postanowił założyć wspólnotę zakonną pod nazwą Zgromadzenie Pawłowe dla Ubogich Matki Bożej od Szkół Pobożnych. W 1621 papież Grzegorz XV podniósł kongregację do stopnia zakonu o ślubach uroczystych, a Józef został generałem zgromadzenia.
Dzieło rozwijało się szybko. Zakładano szkoły w całej Italii, na Sycylii, w Hiszpanii i w Polsce. W wyniku niewyjaśnionej do dziś wizytacji apostolskiej w 1646 zakon zamknięto.
Józef Kalasanty zmarł 24 sierpnia 1648. Osiem lat później zakon odrodził się na nowo.
W 1748 papież Benedykt XIV wyniósł go do chwały błogosławionych, a Klemens XIII w 1767 wpisał go uroczyście do katalogu świętych.
W 300. rocznicę śmierci (1948) Pius XII ogłosił go patronem wszystkich katolickich szkół podstawowych.
Józef Kalasanty wprowadził całkowicie rewolucyjny system nauki. Zakładał, iż uczeń posiada swoją godność. Zakazał stosowania kar cielesnych twierdząc, że nauczyciele powinni zachęcać uczniów do zdobywania wiedzy. Oparł naukę na okazywaniu uczniom serca i cierpliwości zamiast przymusu.
W roku 1610 ustalił, że szkoła podstawowa ma cztery klasy, o numeracji kolejno w trakcie zaawansowania nauki od najwyższej ósmej do pierwszej: