Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyJózef Michał Chomiński (ur. 24 sierpnia 1906 w Ostrowie koło Przemyśla, zm. 20 lutego 1994 w Falenicy koło Warszawy) – muzykolog polski ukraińskiego pochodzenia, twórca teorii sonorystyki, badającej emancypację brzmienia w muzyce współczesnej, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiej humanistyki w XX w.
Spis treści |
Urodził się w rodzinie księdza greckokatolickiego Eugeniusza Chomińskiego (1867-1939) i Polki Józefy Heleny z d. Drohomireckiej (zm. w 1939). Wykształcenie muzyczne zdobył we Lwowie pod kierunkiem Adama Sołtysa (dyrygentura) i Zofii Kozłowskiej (śpiew) oraz na Uniwersytecie Lwowskim, gdzie studiował muzykologię u Adolfa Chybińskiego. W 1936 obronił na UJK doktorat na temat "Zagadnienia konstruktywne w pieśniach Edwarda Griega", którego nie ogłosił drukiem. W latach 30. XX wieku był aktywnym współpracownikiem magazynu „Ukrajinśka muzyka” oraz zastępcą sekretarza muzycznej sekcji Towarzystwa Naukowego im. Szewczenki. Tuż przed II wojną światową podjął pracę jako bibliotekarz w Bibliotece Narodowej. Po wojnie, którą spędził w Warszawie i jej okolicach, w 1948 został sekretarzem redakcji "Kwartalnika Muzycznego", który redagował wraz z A. Chybińskim do jego śmierci w 1952.
W 1949 habilitował się na Uniwersytecie Poznańskim na podstawie pracy "Zagadnienia konstrukcyjne w sonatach fortepianowych Karola Szymanowskiego". W 1951 został docentem, 1954 profesorem nadzwyczajnym, a w 1960 profesorem zwyczajnym w Instytucie Muzykologii na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie pracował do emerytury w 1978. W latach 1958–1976 kierował Katedrą Powszechnej Historii Muzyki IMuz UW. W latach 1951–1968 pracował również w Instytucie Sztuki PAN, kierując tam Zakładem Historii i Teorii Muzyki, który stworzył od podstaw.
W najwcześniejszych pracach realizował postulaty fenomenalistyki muzycznej, inspirowane pracami E. Kurtha i H. Mersmanna, niekiedy z wpływami ideowymi marksizmu. Później skierował uwagę ku zagadnieniom muzyki dawnej (historia harmonii i kontrapunktu) oraz nowoczesnej sonorystyki muzycznej. Stworzona przez Chomińskiego teoria sonologii, jedno z największych osiągnięć powojennej muzykologii w Polsce, miała za zadanie wyjaśniać brzmieniowe cechy dzieła muzycznego, konstytuujące muzyczną strukturę i formę. Jego teksty to świadectwo gruntownych poszukiwań teoretycznych podstaw muzyki, wspartych głęboką wiedzą historyczno-muzyczną od średniowiecza od współczesności. Stosowana w jego pracach teoretycznych terminologia, stanowiła konsekwencję dążenia do nadania muzykologii statusu nauki zbliżonej do nauk przyrodniczych.
Chomiński był jednym z najwybitniejszych muzykologów polskich w II połowie XX wieku: twórcą fundamentalnych podręczników muzykologicznych, redaktorem wielu periodyków naukowych i edycji muzycznych. Wykształcił największą szkołę muzykologiczną, działającą do dziś w różnych placówkach akademickich w Polsce. Do wypromowanych przez niego doktorów, którzy następnie uzyskali habilitacje, należą: Anna Czekanowska, Ludwik Bielawski, Zygmunt Szweykowski (muzykolog), Stefan Jarociński, Michał Bristiger, Irena Poniatowska, Maciej Gołąb, Józef Ścibor, Jan Stęszewski, Zofia Chechlińska i Jerzy Morawski.
W 1954 odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. 22 lipca 1964 roku z okazji 20-lecia Polski Ludowej otrzymał nagrodę państwową II stopnia[1].
Książki:
Redakcje druków zwartych i czasopism:
Redakcje edycji muzycznych:
M. Gołąb, Józef Michał Chomiński. Biografia i rekonstrukcja metodologii, Wrocław 2008; I. Lindstedt, Teoria sonologii muzycznej Józefa Michała Chomińskiego, "Muzyka" 2006 nr 1-2; Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk 1949-1999, red. Edward Krasiński, Warszawa 2000; Dzieło muzyczne -- teoria, historia, interpretacja (Księga pamiątkowa z okazji jubileuszu 70-tych urodzin), red. Irena Poniatowska i zespół, Kraków 1984.
