Józef Para (ur. 1 lipca 1922 w Wojakowej) – polski aktor i reżyser teatralny.
Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie (1949). Jako student współpracował w latach 1947-1949 z Teatrem Słowackiego, Teatrem Starym i Teatrem Rapsodycznym. Jego praca zawodowo - artystyczna trwa nadal. Członek Związku Artystów Scen Polskich.
[edytuj] Działalność artystyczna i naukowa
Dyrektor teatrów: Polskiego w Bielsku–Białej (1967-1973), Współczesnego we Wrocławiu (1973-1975), Śląskiego w Katowicach (1975-1977), oraz od 1982 do 2009 roku profesor nadzwyczajny w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej i Teatralnej w Łodzi.
Kawaler Krzyża Kawalerskiego (1977) i Komandorskiego (1998) Orderu Odrodzenia Polski.
Najbardziej znany z ról komisarza Przygody w filmach Vabank i Vabank II.
Ma w swoim dorobku aktorskim i reżyserskim, na deskach teatrów, na planach filmowych i w produkcjach telewizyjnych ponad 100 prac twórczych.
Jest również autorem książki wspomnieniowej pt. Salony i kulisy, opublikowanej w roku 1998 nakładem Wydawnictwa Śląsk.
[edytuj] Filmy fabularne i seriale
[edytuj] Spektakle telewizyjne
[edytuj] Ważniejsze role teatralne
[edytuj] Ważniejsze reżyserie w Teatrze Śląskim w Katowicach 1965 - 1967
- Stefan Żeromski – Sułkowski.
- Trojanki – Eurypides.
- Horsztyński – J. Słowacki.
[edytuj] Ważniejsze reżyserie w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej 1967 - 1973
- Konstanty Simonow: Chłopiec z naszego miasta.
- John Priestley: Pan Inspektor przyszedł.
- Juliusz Słowacki : Fantazy.
- Stanisław Wyspiański: Bolesław Śmiały.
- Henryk Ibsen: Dom Lalki./ Nora/.
- Jerzy Putrament: Wrzesień.
- Tadeusz Rittner: Głupi Jakub.
- Artur Miller: Cena.
- Maksym Gorki: Mieszczanie.
- William Szekspir : Kupiec Wenecki.
- Z. Skowroński: Maturzyści.
- Stefan Żeromski: Dr. Judym. Spektakl na motywach powieści Ludzie Bezdomni – St. Żeromski.
- Tadeusz Różewicz: Kartoteka.
- Antoni Czechow: Wujaszek Wania.
- Aleksander Fredro : Dożywocie.
- M. Mithois: Madame Coco.
- Ajschylos : Persowie / prapremiera na deskach teatru zawodowego w Polsce /.
- R. N. Nash : Zaklimacz deszczu.
- A. Makarewicz: Twarzą w twarz.
- Bolesław Prus: Pan Wokulski. Spektakl na motywach powieści Lalka - B. Prus.
[edytuj] Ważniejsze reżyserie w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu 1973 - 1975
- Ajschylos : Oresteja.
- Bolesław Prus: Pan Wokulski - wg Lalki
- Stanisław Ignacy Witkiewicz: Janulka, córka Fizdejki / prapremiera /.
- Roman Brandsteter: Król i Aktor
- Maksym Gorki : Mieszczanie.
[edytuj] Ważniejsze reżyserie w Teatrze Śląskim w Katowicach 1975 – 1977
- Zdzisław Skowroński: Maturzyści.
- Władysław Krzemiński: Romans z wodewilu.
- Athol Fugard: Dzień dobry i do widzenia.
- Stanisław Mrożek: Emigranci.
- Stanisław Wyspiański: Wyzwolenie.
- Franz Schonthan : Porwanie Sabinek - Teatr w Zabrzu.
[edytuj] Ważniejsze reżyserie w teatrach Warszawy 1979 - 1989
- Miklos Hubay: Karnawał rzymski – Teatr Polski
- Antoni Słonimski: Lekarz bezdomny – Teatr Dramatyczny
- W. Williams : Przeprowadzka – Teatr Ateneum.
[edytuj] Praca reżyserska dla Ośrodka Telewizyjnego w Katowicach 1965 - 1977
- Zdzisław Skowroński: As Pik
- C. Migholas: Na hiszpańskiej ziemi.
- Włodzimierz Perzyński : Szczęście Frania.
- Tadeusz Stolarczyk: Znajomi z Perpignan.
- Marek Domański: Komedia z awansem.
[edytuj] Artystyczne nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Państwowa za kreacje aktorskie 1954,
- Nagroda Ministra Kultury i Sztuki za całokształt pracy artystycznej 1972,
- Nagroda Województwa Katowickiego 1973,
- Złota Odznaka Zasłużonego dla Województwa Katowickiego w Dziedzinie Kultury 1975,
- Nagroda Województwa Bielsko-Biała 1995,
- Odznaka Działacza Kultury 1977, Złota Maska Województwa Katowickiego 1976,
- Srebrna Maska Województwa Katowickiego 1977.
[edytuj] Odznaczenia
[edytuj] Linki zewnętrzne