Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyJózef Tuliszkowski (ur. 4 lutego 1867 r. w Radziwiłowie Wołyńskim – zm. 26 stycznia 1939 r. w Warszawie) – polski inżynier pożarnik, twórca obrony przeciwpożarowej, autor wielu publikacji z zakresu pożarnictwa. Jego imieniem nazwane jest Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej Państwowej Straży Pożarnej.
Spis treści |
Józef Tuliszkowski dorastał w polskiej ziemiańskiej rodzinie w zaborze rosyjskim na Wołyniu. Atmosfera patriotyzmu rodzinnego domu zaowocowała czynnym udziałem w konspiracji, gdyż już jako gimnazjalista założył Koło Przyszłych Powstańców. Podczas studiów na politechnice w Rydze (1891-1897) wstąpił do Welecji – patriotycznej organizacji, gdzie spotkał się m.in. z Ignacym Mościckim.
Interesował się pożarnictwem, w czasie studiów wstąpił potajemnie do Ochotniczej Straży Pożarnej w Rydze, gdzie pracował 6 lat przechodząc przez wszystkie szczeble służby. Studia skończył w 1897 r. otrzymując tytuł inżyniera mechanika budowy maszyn oraz specjalisty z dziedziny pożarnictwa i budownictwa. Następnie pracował m.in. w miejskiej straży ogniowej w Rydze, współorganizował ochotniczą straż pożarną w Kijowie, gdzie również dowodził podczas akcji gaśniczych. Zajmował się również bezpieczeństwem pożarowym, w konkursie na projekt odbudowy po pożarze wielkiej cukrowni zdobył dwa pierwsze miejsca.
W 1903 r. przeniósł się do Warszawy. Nawiązał również kontakty z jednostkami straży pożarnej w Niemczech i Austrii oraz zwiedził fabryki sprzętu pożarniczego, m.in. Magirusa, Knausta i Brauna. Dzięki tej wymianie doświadczeń Tuliszkowski po powrocie do kraju zmodernizował sikawkę strażacką, ulepszył drabinę pożarniczą, opracował nowy typ kasku, hełm dymowy, zatrzaśnik i podpinkę. Obok starań nad unowocześnieniem wyposażenia straży pożarnej, pracował także nad zmianą postrzegania bezpieczeństwa pożarowego wśród cywili. Organizował m.in. ćwiczenia strażackie w szkołach, tworzył nowe jednostki ochotniczej straży pożarnej (które jednocześnie prowadziły działalność konspiracyjną i oświatową, gromadziły broń).
W latach 1906-1910 pracował w w Fabryce Wyrobów Drzewnych w Zwierzyńcu Lubelskim pracując dalej nad ulepszeniem narzędzi pożarniczych. Opracował wówczas sygnalizację gestową oraz napisał pionierski podręcznik dla strażaków "Walka z pożarem" (1909).
W 1910-1915 pracował w Centralnym Towarzystwie Rolniczym w Warszawie. Do jego zadań należały szkolenia ludności w terenie. Odwiedził 700 miejscowości, gdzie uczył zasad bezpieczeństwa pożarowego, propagował budownictwo niepalne i zachęcał do tworzenia lokalnych ochotniczych straży pożarnych.
W latach 1915÷1918 został komendantem Warszawskiej Straży Ogniowej. Pracę w zmieniających się warunkach geopolitycznych (I wojna światowa, zmiana granic i nadzieja na niepodległą Polskę) rozpoczął od odbudowy organizacji, doposażenia jej w sprzęt (zagrabiony przez Rosjan) oraz wprowadzenia pierwszego samochodu pożarniczego do pracy strażaków. W 1916 r. współzorganizował I Ogólnokrajowy Zjazdu Straży Ogniowych z Królestwa Polskiego. Wygłosił na nim referat "Przyszła organizacja straży ogniowych w odrodzonej Polsce". Brał także czynny udział w międzynarodowym ruchu strażackim.
W 1918 r. wziął czynny udział w walce zbrojnej z okupantem niemieckim, za co został odznaczony Krzyżem Walecznych.
Po koniec 1918 roku zaczął pracować w Wojsku Polskim jako twórca struktur ochrony i bezpieczeństwa przeciwpożarowego. W następnych latach podobne struktury tworzył w resorcie komunikacji (1926-1937) i w przemyśle cukrowniczym. Zmarł nagle w wieku 72 lat, 26 stycznia 1939 r. Pochowany został na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
W 1909 r. opublikował pionierski podręcznik dla strażaków "Walka z pożarem". Łącznie napisał około 30 książek, w tym 7-tomową "Obronę przed pożarami", która wzbudziła duże zainteresowanie również za granicą. W czasopiśmie "Przegląd Pożarniczy" zamieścił ponad 130 artykułów, łącznie z głośnym projektem Szkoły Pożarniczo-Budowlanej w Warszawie (1924), wydanym następnie w postaci broszury. W latach 1927-1931 był redaktorem naczelnym pisma fachowego "Strażactwo Zawodowe", adresowanego do oficerskiej kadry pożarniczej w Polsce.
11 października 1993 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej ustanowił Honorowy Medal im. Józefa Tuliszkowskiego, którym nagradza się osoby posiadające wybitne osiągnięcia z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz strażaków, szczególnie wyróżniających się podczas prowadzenia akcji gaśniczych.
