Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Józef Zabiełło | |
 Topór |
|
| Data urodzenia | ? |
| Data śmierci | 9 maja 1794 |
| Miejsce śmierci | Warszawa |
| Rodzina | Zabiełło |
Józef Zabiełło herbu Topór (ur. ?, zm. 9 maja 1794) – generał lejtnant wojsk litewskich, hetman polny litewski od 1793, łowczy wielki litewski od 1775, 1782-1784 konsyliarz Rady Nieustającej, poseł żmudzki na Sejm Czteroletni, zastępca marszałka, a potem marszałek konfederacji targowickiej na Litwie.
Syn Antoniego, brat stryjeczny Michała, spokrewniony z Kossakowskimi i Prozorami. Przez żonę spokrewniony ze Stanisławem Augustem Poniatowskim – jego podkomorzy i ulubiony szambelan. Starosta teleszowski. Jurgietelnik Rosji i działacz stronnictwa prorosyjskiego na Litwie.
W 1764 roku podpisał elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego.[1] Szef regimentu konnego w brygadzie gen. L. Trokina. Podpisał konstytucję 3 maja. [2] W wojnie polsko-rosyjskiej 1792 wziął udział pod rozkazami brata Michała. Improwizowany generał major wykazał całkowita nieudolność i brak elementarnej wiedzy wojskowej, a nawet podejrzewany był o zdradę. Po wkroczeniu Rosjan natychmiast przystąpił do targowiczan, awansował na generała lejtnanta, został jako przedstawiciel Żmudzi zastępcą marszałka konfederacji targowickiej na Litwie. Na żądanie ambasadora Rosji J. Sieversa awansował na marszałka konfederacji. W nagrodę 15 czerwca 1793 dostał buławę mniejszą litewską (hetman polny litewski), członka wskrzeszonej Rady Nieustającej i został posłem na rozbiorowy sejm grodzieński. Na sejmie grodzieńskim w 1793 roku został mianowany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego członkiem deputacji do traktowania z posłem rosyjskim Jakobem Sieversem. [3]Realizował opracowany przez hetmana Sz. Kossakowskiego program likwidacji wojska narodowego, redukował jego jednostki i wcielał do wojska rosyjskiego. Po zwycięstwie insurekcji warszawskiej, przejęto papiery ambasady rosyjskiej, wskazujące, że Zabiełło pobierał stałą pensję od Rosjan. 9 maja został razem z 3 innymi osobami przekazany przez Radę Zastępczą Tymczasową pod jurysdykcję Sądu Kryminalnego, który po kilku godzinach wydał wyrok śmierci przez powieszenie z natychmiastowym wykonaniem[4]. Wyrok został wykonany w publicznej egzekucji na ulicach Warszawy.
W 1777 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława[5]. Odznaczony Orderem Orła Białego[6].
