Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyJózefinizm - polityka prowadzona w monarchii habsburskiej polegająca na tworzeniu Kościoła państwowego, a zarazem odgórnego, drobiazgowego (w praktyce chaotycznego, często niedorzecznego i połączonego z marnotrawieniem przejmowanego majątku kościelnego) regulowania życia religijnego poddanych.
Józefinizm został zapoczątkowany jeszcze przez Marię Teresę, rozwinął się za panowania Józefa II. Podstawy teoretyczne pod józefinizm przygotowywał od późnych lat pięćdziesiątych austriacki prawnik Paul Joseph Riegger (1705-1775). Znanym teoretykiem józefinizmu był Joseph von Sonnenfels (1733 - 1817).
Celem reformy, ingerującej w organizację Kościoła katolickiego, było włączenie Kościoła w państwową opiekę społeczną. Zamknięto wiele klasztorów, które nie prowadziły działalności socjalnej, państwo przejęło opiekę nad ubogimi, szkolnictwo i funkcję udzielania ślubów. W efekcie duchowni stali się urzędnikami państwowymi i propagandystami państwa, a także nauczycielami patriotyzmu.
Józef II planował także oderwać kościół austriacki od Rzymu, zakazywał ogłaszania bulli papieskich bez swojej zgody, kasował zakony, opodatkował kler, ograniczył możliwości nabywania nieruchomości, zmieniał sieć parafii i zakładał państwowe seminaria duchowne. Jednakże zaprowadził tolerancję religijną (tzw. Patent tolerancyjny, 1781), nadał prawa protestantom, prawosławnym i Żydom a także ograniczył właściwość sądów kościelnych w sprawach małżeńskich.
Od 1782 następuje rozbudowa sieci tajnych agentów, systemu szpiegostwa, donosicielstwa i prowokacji.
Za panowania Józefa II skonfiskowano np. część ziem oraz dary wiernych klasztoru Benedyktynek w Staniątkach k. Niepołomic oraz drogocenne przedmioty liturgiczne kościoła w Dobczycach. Zarazem Maria Teresa i Józef II przeznaczyli majątki kościelne na cele oświatowe (Fundusz Oświatowy) i Komisję Edukacyjną. Dzięki temu budowano nowe szkoły ludowe, szpitale, parafie i seminaria.
Król Prus Fryderyk Wielki kpił, że Józef II Habsburg "dekretował nawet ilość świeczek na ołtarzu".
Wprowadzanie radykalnych reform doprowadziło m.in. do wybuchu powstania chłopskiego w Siedmiogrodzie w 1784 i antyhabsburskiego powstania w Belgii w 1789-91.
Po śmierci Józefa w 1790 roku większość reform cesarza odwołano, zostawiając jednak jego reformy kościelne (za panowania Leopolda II).
Polski historiozof Feliks Koneczny interpretował józefinizm jako kolejną formę, jaką przybrał bizantynizm niemiecki, głoszący prymat władzy świeckiej nad duchowną także w sprawach sumienia.[1].
Źródła
.jpg&filetimestamp=20071019031924)
