Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Jędrzej Wala starszy (ur. 15 lipca 1820 w Zakopanem, zm. 29 stycznia 1896 tamże) – przewodnik tatrzański, ojciec Jędrzeja Wali młodszego.
Tatry poznał jako kłusownik, polując na kozice i świstaki. Przewodnictwem zajął się po 1850 r., szybko stając się obok Macieja Sieczki jednym z najbardziej cenionych przewodników. Podobnie jak Sieczka pod wpływem Maksymiliana Nowickiego i Eugeniusza Janoty porzucił kłusownictwo i stał się jednym z najgorliwszych strażników przyrody. Został pomocnikiem zoologa profesora Nowickiego, któremu dostarczał okazy i ułatwiał poznawanie życia kozic i świstaków.
Chodził po Tatrach z wieloma wybitnymi artystami i naukowcami, m.in. z Adamem Asnykiem, Walerym Eljaszem-Radzikowskim, ks. Józefem Stolarczykiem i Leopoldem Świerzem. Maria Steczkowska uważała go za "doskonałego przewodnika, a przytem bardzo poczciwego człowieka, na którego sumienność [można] z pewnością rachować". Znany był z doskonałej znajomości topografii całych Tatr węgierskich i polskich. Mimo niepiśmienności miał ogromną wiedzę m.in. na temat innych gór i przyrody.
Jędrzej Wala dokonał wielu pierwszych wejść na szczyty i przełęcze tatrzańskie. M.in. w 1867 r. poprowadził ks. Józefa Stolarczyka na Baranie Rogi, a w 1861 r. dokonał wspólnie z towarzyszami pierwszego znanego przejścia Koprowej Przełęczy. Do późnych lat życia zachował tężyznę fizyczną, jeszcze w 1895 r. wchodził z turystami na Krzyżne. Spoczywa na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku, jego imię noszą Walowe Turnie w grani Hrubego Wierchu[1], w okolicach którego często przebywał.
