Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Aβastāg | |
| Obszar | Aryana Vaēǰah (po części pokrywająca się z Chorezmem) |
| Liczba mówiących | martwy |
| Klasyfikacja genetyczna | Języki indoeuropejskie *Języki indoirańskie **Języki irańskie ***Języki wschodnioirańskie ****Języki północno-wschodnioirańskie *****Język awestyjski |
| Pismo | awestyjskie (na bazie alfabetu pahlawi) |
| Regulowany przez | brak oficjalnej regulacji |
| Kody języka | |
| ISO 639-1 | ae |
| ISO 639-2 | ave |
| ISO 639-3 | ave |
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata |
|
Język awestyjski, język Awesty – język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry. Zbiór ten nazywany jest Awestą (od średnioperskiego aβastāg "zalecenie, nakaz"). Należy do rodziny języków indoeuropejskich i jest siostrzanym językiem klasycznego sanskrytu. W swej obecnej postaci uformował się zasadniczo w czasach Sasanidów, najprawdopodobniej w V w. Dzisiejsza Awesta obejmuje prawdopodobnie zaledwie ułamek ogromnej literatury zoroastyjczyków istniejącej wcześniej. Awesta sasanidzka została spisana w momencie, gdy język w którym powstała, był już od dawna martwy i używany jedynie przez kapłanów. Ponieważ Zaratustra żył ponad tysiąc lat przed spisaniem najstarszych tekstów Awesty, te przekazywane były najprawdopodobniej ustnie. Ojczyzną języka awestyjskiego była Aryana Vaēǰah, która przynajmniej częściowo pokrywała się z Chorezmem (choć część uczonych sytuuje ją we wschodnim Iranie).
Spis treści |
Znane dzisiaj teksty awestyjskie różnią się między sobą zarówno pod względem treściowym jak i językowym, stąd wyróżnia się dwa dialekty języka awestyjskiego:
Awesta została spisana alfabetem utworzonym na podstawie książkowego pisma pahlawijskiego. Jednak w odróżnieniu od wielu alfabetów, używanych do zapisywania języków irańskich w okresie średnioirańskim, a wywodzących się z alfabetu aramejskiego gdzie liczba znaków była ograniczona (alfabet Pahlawi - 19 znaków), alfabet awestyjski została znacznie rozbudowany (czasem tylko za pomocą znaków diakrytycznych) i liczył 49 znaków. Tak jak we wszystkich innych alfabetach pochodzenia semickiego alfabetem awestyjskim zapisywano od prawej strony do lewej. Z 49 liter 14 służy do oznaczania samogłosek a 35 spółgłosek. Nie istnieje skodyfikowana transliteracja, najczęściej stosuje się, na podstawie alfabetu łacińskiego następującą (choć w literaturze polskiej często część oddaje się rodzimymi np. dwuznak sz zamiast š):
Samogłoski:
a ā e ē ə ə̄o ō å ą i ī u ū
Spółgłoski:
k g γ x xʷ č ǰ t ϑ d δ t̪ p f b w β ŋ ŋʷ ṇ ń n m y v r s z š ṣ̌ ž h ḣ
Słowo z języka awestyjskiego "satem", oznaczające "sto" stanowi nazwę dychotomii języków indoeuropejskich na języki satemowe i kentumowe (satem, kentum).
|
||||||||
