Język bradź

'ब्रज भाषा bradź bhasza'
Obszar	Indie
Liczba mówiących	44 tys
Ranking	?
Klasyfikacja genetyczna	Języki indoeuropejskie  Języki indoirańskie   Języki indoaryjskie    Język bradź
Pismo	dewanagari
ISO 639-3	bra
SIL	HND
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Wikipedia w języku hindi

Język bradź, bradź bhasza (hi . ब्रज भाषा), bradź wandal – język w środkowych Indiach, jeden z głównych dialektów literackich języka hindi używany w tzw. "regionie bradź" (bradź bhumi) w obszarze hindi zachodniego (paścim hindi).

Lokalizacja

Słowo bradź dosłownie znaczy obora, zagroda. Bradź bhumi to pojęcie bardziej kulturowe niż polityczne. Obejmuje, znany z tradycji pasterskich w stanie Uttar Pradesh, region następujących miast: Agra, Aligarh, Badayu, Bareli, Dhaulapur, Eta, Mainnpur, Mathura. W okresie wojen, opisanych w Mahabharacie, był odrębnym państwem. Kojarzony jest przede wszystkim z miejscem narodzin i dzieciństwa Kryszny.

Historia

Powstał z dialektu apabharanśi śauraseni na początku drugiego tysiąclecia n.e. Preferowany był, jako medium ekspresji poetyckiej, zwłaszcza w ramach ruchu religijnego bhakti. Funkcję wiodącego dialektu literackiego prozy hindi przejął następnie dialekt khariboli w XIX w. W poezji bradźbhasza rolę dominującego dialektu utrzymał do początków XX wieku.

Podobne warianty językowe

• Bradźbuli - dialekt hindi pośredni pomiędzy maithili i bengali z wpływami słownictwa bradź bhasza, używany przez średniowiecznych poetów krisznaickich w Bengalu, Asamie i Orisie.

Przedstawiciele

Tworzyli w nim wielcy poeci:

• Asztaćhapa;
• Amir Chusru;
• Biharilal (1595-1664);
• Bhuszan (1612-1714);
• Bhai Gurdas;
• Ćaube Bihari Lal (1603-1663);
• Dhruwadas (1563-1643):
• Hariaudh (1865-1941);
• Hariśćandra (1850-1885):
• Mira Bai;
• Surdas (1478-1582);

jak również pisarze:

• Bharatendu (1850-1855);
• Indradźit;
• Lallulal (1763-1825);

Bradź jest również głównym językiem pieśni należących do tradycji tzw. klasycznej muzyki hindustani.

Bibliografia

• Stasik, Danuta: Język hindi cz.1 i 2 Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa 1994/97, ISBN 83-86483-01-6
• Tatiana Rutkowska, Danuta Stasik, Zarys historii literatury hindi, Warszawa, 1992

Linki zewnętrzne

• Dane Ethnologue dla bradź