Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyDialekt/Język fenicki – odmiana języka kananejskiego z rodziny języków semickich, którą posługiwali się Fenicjanie. Znany jest przede wszystkim z napisów, które znajdowano w wielu miejscowościach nad Morzem Śródziemnym.
Dla zapisu języka Fenicjanie stworzyli pismo z 22 znaków konsonantycznych, które – po uzupełnieniu go samogłoskami za pośrednictwem języka greckiego – dało podstawę dla opracowania alfabetu łacińskiego. Alfabet fenicki rozpoczynały dwie litery – alef i bet. W XIV–XIII wieku na obszarze syro-palestyńskim zakończył się proces uproszczenia pisma fenickiego, co spowodowało jego upowszechnienie. Zastąpiono także trwały materiał pisarski, jakim były tabliczki gliniane, nietrwałymi pergaminem, skórą, papirusem itd. Z tego powodu fenicki nazwano językiem epigraficznym, gdyż bezpośrednie świadectwa języka są niezwykle rzadkie. Pismo fenickie odczytał w 1764 roku Jean-Jacques Barthélemy.
Na terenach niegdysiejszej Fenicji teksty w języku fenickim odkryto niewielką liczbę tekstów, za to na obszarach, objętych ekspansją Fenicjan, takich zabytków jest więcej. Mimo to charakteryzują się one ubogim słownictwem[1], napisy są przeważnie krótkie, samogłoski nie są oznaczane. Najstarsze pochodzą z IX wieku p.n.e., większość jest z V wieku p.n.e. lub późniejsza. Najwcześniejszy zapis pochodzi z sarkofagu Ahirama z Byblos. Datowany jest na około 1000 rok p.n.e. Na około 1300 rok p.n.e. szacowana jest inskrypcje Szafatbaala i Abdo. Teksty z VI-IV wieków p.n.e. pochodzą głównie z Fenicji, takie jak, na przykład inskrypcja Eszmunazara – króla Sydonu. Poza Fenicją zapisy w języku fenickim znaleziono na Cyprze, Malcie oraz w Egipcie, Atenach, Pireusie. W komedii Plauta Poenulus (Kartagińczyk) znajduje się 10 wierszy w języku fenickim. Ze źródeł tych wynika, że język fenicki był co prawda odrębny, ale mało różnił się od hebrajskiego i moabickiego, również zaliczanych do rodziny semickiej[potrzebne źródło].
Język fenicki był używany poza Fenicją w Sam'al (hetyckie Zincirli i Karatepe). W basenie centralnym i zachodnim Morza Śródziemnego pojawiła się jego odmiana kartagińska – punicka i nowopunicka, będąca formą kursywną fenickiego i używana od przełomu XIV–XIII wieku p.n.e. aż do III wieku n.e.[2]
|
|||||
