Język gagauski

Gagauz dili
Obszar	Mołdawia, Ukraina, Rumunia, Bułgaria, Grecja, Turcja, Rosja, Uzbekistan, Kazachstan
Liczba mówiących	150 tys.
Ranking	poza pierwszą 100.
Klasyfikacja genetyczna	Języki uralo-ałtajskie *Języki tureckie **Języki oguzyjskie ***Język gagauski
Pismo	cyrylica, od 1993 - łacinka
Status oficjalny
język urzędowy	Gagauzja (Mołdawia)
Regulowany przez	brak
Kody języka
ISO 639-1	brak
ISO 639-2	tut
SIL	gag
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Wikipedia w języku gagauskim
W Wikisłowniku: Słownik języka gagauskiego

Słownik {{{z języka}}}-polski, polsko-{{{język}}} online

Ten artykuł jest częścią serii Gagauzja
Gagauzja Język gagauski Gagauzi
Symbole
Flaga Godło Hymn
Szczegółowe artykuły
Podział administracyjny Gagauzji Historia Gagauzji Geografia Gagauzji Ustrój polityczny Gagauzji Polacy w Gagauzji

Język gagauski (gag. gagauz dili) to język Gagauzów, ludu pochodzenia tureckiego, osiadłego w większości na terenie dzisiejszej południowej Mołdawii w Gagauzji (dziś terytorium przez nich zamieszkane jest wydzieloną administracyjnie autonomiczną jednostką państwa).

Należy do rodziny języków tureckich i zaliczany jest do grupy języków oguzyjskich. Początek nowożytnego piśmiennictwa w tym języku datuje się dopiero na rok 1810, kiedy w Wiedniu została wydana pierwsza książka po gagausku. Pierwsze gagauskie słowo drukowane na terenie Mołdawii ukazało się w 1907 roku. Był to przekład Starego Testamentu autorstwa gagauskiego duchownego prawosławnego Michała Czakira, który wydał szereg innych książek o charakterze religijnym, a także stworzył pierwszy gagauski tytuł prasowy. Przełomem w historii języka gagauskiego był rok 1957, kiedy do jego zapisu zaczęto używać cyrylicy. W latach 1958-1961 język gagauski nauczany był w niektórych szkołach, wychodziły w nim gazety i używano go w radiofonii. Potem jednak zastąpiono go językiem rosyjskim.

Powrót języka do szkół i uznanie go za język oficjalny nastąpiło dopiero w 1989 roku na mocy ustawy o funkcjonowaniu języków używanych na terytorium Mołdawskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej z dnia 1 września 1989 roku. Obecnie w Mołdawii drukowane są książki i wydawane gazety w języku gagauskim, takie jak "Saba Ałryzy" (Gwiazda Poranna), "Ana Sözü" (Ojczyste Słowo), "Gagauz Sesi" (Gagauski Głos).

Ważnym badaczem języka gagauskiego był Polak – profesor Tadeusz Kowalski (1889-1948), słynny turkolog Uniwersytetu Jagiellońskiego.