Język jawajski

Basa Jawa
Obszar	wyspa Jawa (Indonezja), Surinam, Nowa Kaledonia
Liczba mówiących	85 mln
Ranking	12.
Klasyfikacja genetyczna	Języki austronezyjskie  Języki malajsko-polinezyjskie   Język jawajski
Pismo	łacińskie, jawajskie,
Kody języka
ISO 639-1	jv
ISO 639-2	jav
ISO 639-3	jav
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Wikipedia w języku jawajskim
W Wikisłowniku: Słownik języka jawajskiego

Słownik {{{z języka}}}-polski, polsko- online

Tekst w piśmie jawajskim

Język jawajski (Basa Jawa, Basa Jawi) – język z rodziny języków austronezyjskich, którym posługuje się około 85 mln osób zamieszkujących zwłaszcza środkową i wschodnią część wyspy Jawa.

Język jawajski jest stosunkowo blisko spokrewniony z językami indonezyjskim i malajskim. Wielu użytkowników jawajskiego posługuje się również indonezyjskim, który używany jest w urzędach i w handlu.

Język kreolski oparty na jawajskim, używany w Surinamie, uległ wielu zmianom w stosunku do języka wyjściowego i traktowany jest jako odrębny język.

Gramatyka

Rzeczownik

• Rzeczowniki są zasadniczo nieodmienne, zaimki dzierżawcze często są doczepiane do rzeczownika, np. anak "córka", anakku "moja córka"
• W liczbie mnogiej rzeczownik ulega podwojeniu: anak-anakku "moje córki"

Przymiotnik

• Przymiotniki są nieodmienne, stawia się je po określanym rzeczowniku np. mobil gedhe "duży samochód"

Czasownik

• Czasowniki nie odmieniają się przez osoby, np. aku ngomong "mówię", kowe ngomong "mówisz", dheweke ngomong "mówi" itd.
• Czasownik jest nieomienny, np. aku ngomong "mówię", aku ngomong "mówiłem", lecz w czasie przyszłym poprzedzony jest partykułą arep: aku arep ngomong "powiem"

Składnia

Szyk zdania w języku jawajskim należy do typu SVO, czyli jest podobny do polskiego: Aku kadang-kadang moco buku "Ja niekiedy czytam książkę".

Słownictwo

Język jawajski posiada trzy warianty społeczne (ang. speech levels), cechujące się przede wszystkim różnicami w słownictwie:

• ngoko - język prosty, codzienny, znany przez większą część społeczeństwa
• krama - język formalny, używany w sytuacjach oficjalnych
• madya - forma pośrednia, uprzejma, używana np. w rozmowie z nieznajomymi. Przykłady:

UWAGA: W poniższej tabelce można kliknąć symbol przy nazwie odmiany by zmienić kolejność haseł.

polski	ngoko	kromo	język indonezyjski
Jak się masz?	Piyé kabaré?	Pripun wartanipun panjenengan?	Apa kabar? lub Bagaimana kabar Anda?
Dobrze, a ty?	Aku apik waé, piyé awakmu/sampèyan?	Kula saé kémawòn, pripun kalian panjenengan?	Saya baik-baik saja, bagaimana dengan Anda?
Jak masz na imię?	Sapa jenengmu?	Sinten asmanipun panjengenan?	Siapa nama Anda?
Mam na imię John.	Jenengku Jòhn	Nami kula Jòhn	Nama saya John
Dziękuję	Suwun/Matur nuwun	Matur sembah nuwun	Terima kasih
Czego się napijesz?	Kowé arep ngombé apa?	Panjenengan kersa ngunjuk punapa?	Anda mau minum apa?
Chcę się napić kawy.	Aku arep ngombé kòpi waé, Mas/Pak!	'Kula badhé ngunjuk kòpi kémawòn, Pak!	Saya ingin minum segelas kopi, Pak!

Liczebniki

Odmiana	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
Język starojawajski	sa	rwa	telu	pat	lima	enem	pitu	walu	sanga	sapuluh
Kawi	eka	dwi	tri	catur	panca	sad	sapta	asta	nawa	dasa
Krama	setunggal	kalih	tiga	sekawan	gangsal	enem	pitu	wolu	sanga	sedasa
Ngoko	siji	loro	telu	papat	lima	enem	pitu	wolu	sanga	sepuluh

Linki zewnętrzne

Zasięg terytorialny języka jawajskiego

• Alfabet jawajski
• Dane Ethnologue dla języka jawajskiego
• Język jawajski na portalu Seasite
• Język jawajski na portalu Mylanguages