Język scytyjski

Zasięg języka Scytów i Sarmatów w I wieku p.n.e.

Język scytyjski - język z grupy wschodnioirańskiej, używany w starożytności w Scytii (obecnie Ukraina, południowa Rosja i Kazachstan), spokrewniony z językiem sogdyjskim i językiem sakijskim. Po najeździe Hunów zastąpiony przez języki tureckie. Współcześnie jego jedyną pozostałością jest język osetyjski.

Bibliografia

Inskrypcja z Saqqez

W miejscowości Saqqez w irańskim Kurdystanie znaleziono inskrypcję sporządzoną po scytyjsku za pomocą hieroglifów hetyckich:

Transliteracja:	pa-tì-na-sa-nà tà-pá wa-s₆-na-m₅ XL was-was-ki XXX ár-s-tí-m₅ ś₃-kar-kar (HA) har-s₆-ta₅ LUGAL | par-tì-ta₅-wa₅ ki-ś₃-a₄-á KUR-u-pa-ti QU-wa-a₅ | i₅-pa-ś₂-a-m₂
Transkrypcja:	Partitava xšaya DAHYUupati xva|ipašyam
Tłumaczenie:	Król Partitava, pan własności ziemskiej."

Nazwy miejscowe

Nazwy rzek, takie jak Don, Dniestr i Dniepr w południowo-wschodniej Europie mają najprawdopodobniej scytyjskie pochodzenie (porównaj awestyjskie dānu "woda").

Dzieje Herodota

Herodot wymienia w swych Dziejach trochę scytyjskich wyrazów:

• Oiorpata "Amazonki" - złożenie wyrazów oior "mężczyzna" (awestyjskie vīra) i pata "zabić" (sanskryckie pātayati "upaść")
• arimaspoi "jednooki" - złożenie arima "jeden" (osetyjskie ærmæst "tylko") i spu "oko" (sanskryckie spaś)

Herodot wymienia też scytyjskich bogów:

• Papaios - najwyższy bóg panteonu, może z awestyjskiego pā "chronić"
• Api - por. awestyjskie āp "woda"
• Artimpasa - por. osetyjskie art "ogień"
• Goitosyros - por. awestyjskie gaēθa- "zwierzę" + sūra "bogaty
• Tabiti - por. Tapatī "płonąca" w hinduskiej Mahabharacie
• Thagimasadas