Języki Indii

Główne rodziny językowe w Indiach

Podział języków indoaryjskich

Główne języki drawidyjskie

Języki munda

Trudno jest ustalić jednoznacznie dokładną liczbę języków używanych w Indiach, gdyż różne instytucje stosują odmienne zasady ich klasyfikacji. Zgodnie z klasyfikacją SIL, na terenie Indii istnieje 415 języków.

Natomiast badania statystyczne przeprowadzone w ramach ostatniego spisu powszechnego (Census of India 2001) stosowały dość płynne kryterium tzw. "mother tongue" (dialektu/języka używanego w dzieciństwie), oraz maksymalnie dwóch innych języków ("languages"), znanych respondentowi. (Ok. 20% Hindusów posługuje się co najmniej dwoma językami.)Wychodząc od 6661 nazw języków/dialektów ("mother tongues") podanych przez respondentów, po ich analizie i tzw. racjonalizacji (niektóre języki/dialekty mogą mieć po kilka określeń) zredukowano liczbę "mother tongues" do 1635, pogrupowanych w 122 "languages".

Niektóre z "mother tongues" to bardzo drobne języki plemienne, np. rodzina tybeto-birmańska na terenie Indii liczy ponad 200 języków typu "mother tongues", które jednak wszystkie razem wzięte nie przekraczają 1 % ludności Indii. Z drugiej strony inne "mother tongues" mogą liczyć dziesiątki milionów użytkowników, a mimo to nie uzyskać statusu języka ("language"). Tak stało się np. w przypadku języka bhodźpuri, który został włączony do języka hindi, chociaż wielu użytkowników tego języka twierdziło, że nie zna hindi.

Języki/dialekty używane w Indiach można podzielić na pięć głównych rodzin:

1. Rodzina indoeuropejska (574 "mother tongues", 73% mieszkańców Indii)

Jest to największa z rodzin językowych, dzieląca się na dwie podgrupy - języki indoaryjskie i języki dardyjskie. W pierwszej z tych grup odnajdujemy m.in. języki staroindoaryjskie (język wedyjski oraz sanskryt), języki średnioindoaryjskie (wśród nich różnorodne prakryty) oraz ogromną grupę języków nowoindoaryjskich (do nich należy m.in. hindi, urdu, bengalski, pendżabski etc.).

2. Rodzina drawidyjska (153 "mother tongues", 24% mieszkańców)

W tej rodzinie wyróżnia się grupę południową (tamilski, kannada, malajalam, toda), południowo-zachodnią (tulu), południowo-wschodnią (telugu), centralną (kolami), gondwańską (gondi), północno-wschodnią (kurukh, oraon) oraz grupę północno-zachodnią (brahui).

3. Rodzina austroazjatycka (65 "mother tongues", ok. 6 mln)

Wyróżnia się w jej obrębie grupę języków mundajskich (munda) oraz mon-khmer. Część języków z tej rodziny nie posiada własnego pisma.

4. Rodzina tybeto-birmańska (226 "mother tongues", 0,73%)

W Indiach dzieli się na trzy gałęzie: tybetańsko-himalajską (m.in. balti, ladakhi, newari, język tybetański), północno-asamską oraz asamsko-birmańską (m.in. bodo, garo, manipuri, mizo). Językami tymi posługują się przede wszystkim mieszkańcy Indii północno-zachodnich oraz północno-wschodnich, Sikkimu, Bhutanu, i Nepalu.

5. Języki izolowane

Stanowią relikty języków istniejących niegdyś na subkontynencie indyjskim. Do tej grupy zaliczamy język nahali (używany przez nieliczne grupy w centralnych Indiach), języki andamańskie oraz język kusunda.

Języki indyjskie mające ponad milion użytkowników

Tabela uszeregowana według liczby użytkowników

Ranking	Język	Spis powszechny 2001 [1] (ludność ogółem 1,004.59 milionów)		Spis powszechny 2001[2] [3] (ludność ogółem 838.14 milionów)
		Liczba użytkowników	Procentowo	Liczba użytkowników	Procentowo	Liczba użytkowników
1	Hindi	422,048,642	41.03%	337,272,114	40.0%	336 M
2	Bengali	83,369,769	8.11%	69,595,738	8.30%	207 M
3	Telugu	74,002,856	7.37%	66,017,615	7.87%	69.7 M
4	Marathi	71,936,894	6.99%	62,481,681	7.45%	68.0 M
5	Tamil	60,793,814	5.91%	53,006,368	6.32%	66.0 M
6	Urdu	51,536,111	5.01%	43,406,932	5.18%	60.3 M
7	Gudżarati	46,091,617	4.48%	40,673,814	4.85%	46.1 M
8	Kannada	37,924,011	3.69%	32,753,676	3.91%	40.3 M
9	Malajalam	33,066,392	3.21%	30,377,176	3.62%	35.7 M
10	Orija	33,017,446	3.21%	28,061,313	3.35%	32.3 M
11	Pendźabi	29,102,477	2.83%	23,378,744	2.79%	57.1 M
12	Assamski	13,168,484	1.28%	13,079,696	1.56%	15.4 M
14	Maithili	12,179,122	1.18%
15	Bhili	9,582,957	0.95%	5,572,308	0.665%
16	Santali	6,469,600	0.64%	5,216,325	0.622%
17	Kaszmiri	5,527,698
18	Gondi	2,713,790	0.27%	2,124,852	0.253%
19	Sindhi	2,535,485	0.25%	2,122,848	0.248%
20	Konkani	2,489,015	0.24%	1,760,607	0.210%
21	Dogri	2,282,589	0.22%
22	Khandesi	2,075,258	0.21%
23	Kurukh	1,751,489	0.17%	1,426,618	0.170%
24	Tulu	1,722,768	0.17%	1,552,259	0.185%
25	Meitei	1,466,705*	0.14%	1,270,216	0.151%
26	Bodo	1,350,478	0.13%	1,221,881	0.146%
27	Khasi	1,128,575	0.112%
28	Mundari	1,061,352	0.105%
29	Ho	1,042,724	0.103%

Języki w mass mediach

Na terenie Indii ukazują się gazety w 87 językach. Programy radiowe nadawane są w 24 językach bhasza i 146 "dialektach" boli (dialektami nazywane są w Indiach również języki głównie mówione, bez tradycji piśmienniczych). Filmy produkuje się w 15 językach.

Zobacz też

• Języki urzędowe Indii

Linki zewnętrzne

• Sytuacja językowa w Indiach
• Lista języków indyjskich wg SIL
• Języki używane w Indiach wg Spisu Powszechnego 2001