Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Języki urzędowe Rosji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Ogólnonarodowym językiem urzędowym na całym terytorium Rosji jest język rosyjski, co jest zapisane w art. 68 ust. 1 Konstytucji[1], ust. 2. gwarantuje prawo republik wchodzących w skład Rosji do ustanowienia własnych dodatkowych języków urzędowych funkcjonujących obok rosyjskiego.

Obecnie w skład Rosji wchodzi 21 republik. 20 z tych republik skorzystało z prawa deklarowania własnych języków urzędowych, tylko Karelia nie zatwierdziła we własnej konstytucji dodatkowego języka urzędowego (niemniej języki karelski, fiński i wepski ustanowione są jako dodatkowe języki na niektórych obszarach republiki).

Spis treści

[edytuj] Lista republik w składzie Rosji które oprócz języka rosyjskiego zatwierdziły własne języki urzędowe

  1. Republika Adygei (Adygeja): język adygejski[2]
  2. Republika Ałtaju (Ałtaj): język ałtajski[3]
  3. Republika Baszkirii (Baszkiria): język baszkirski[4]
  4. Republika Buriacji (Buriacja): język buriacki[5]
  5. Republika Chakasji (Chakasja): język chakaski[6]
  6. Republika Czeczeńska (Czeczenia): język czeczeński[7]
  7. Republika Czuwaska (Czuwaszja): język czuwaski[8]
  8. Republika Dagestanu (Dagestan): języki narodów Dagestanu[9]
  9. Republika Inguska (Inguszetia): język inguski[10]
  10. Republika Sacha (Jakucja): język jakucki[11]
  11. Republika Kabardyjsko-Bałkarska (Kabardo-Bałkaria): język kabardyjski, język bałkarski[12]
  12. Republika Kałmucji (Kałmucja): język kałmucki[13]
  13. Republika Karaczajsko-Czerkieska (Karaczajo-Czerkiesja): język abazyński, język karaczajski, język nogajski, język czerkeski[14]
  14. Republika Komi (Komi): język komi[15]
  15. Republika Maryjska (Mari El): język maryjski (górnomaryjski i wschodniomaryjski)[16]
  16. Republika Mordwińska (Mordowia): język mordwiński (moksza, erzja)[17]
  17. Republika Północnoosetyjska – Alania (Osetia Północna): język osetyński[18]
  18. Republika Tatarstanu (Tatarstan): język tatarski[19]
  19. Republika Tuwy (Tuwa): język tuwiński[20]
  20. Republika Udmurcka (Udmurcja): język udmurcki[21]

[edytuj] Liczba języków urzędowych

Dokładne określenie liczby języków urzędowych Rosji nie jest możliwe z kilku powodów.

W Dagestanie oficjalnie urzędowymi są "języki narodów Dagestanu", ale oficjalnej listy narodów (i języków) nie ma. Spis narodowy 2002. odnotował 23 języki[22] narodów, które można określić za historycznie zamieszkujących Dagestan[potrzebne źródło]. Władze dagestańskie informują, że na terenie republiki istnieją 102 narody i narodowości, z czego 14 jest "obdarzonych politycznymi atrybutami"[23], a 30 to narody i narodowości "rdzenne"[24]. Jednak żaden z języków wprost nie został określony jako urzędowy.

Konstytucja Republiki Ałtaju określa jako język urzędowy obok rosyjskiego też "język ałtajski", lecz w nauce współczesnej przyjęte jest dzielenie na dwa języki: poludniowoałtajski oraz północnoałtajski.

Konstytucja Republiki Kabardyksko-Bałkarskiej określa jako języki urzędowe obok rosyjskiego też "język kabardyński, język bałkarski". Konstytucja Republiki Karaczajo-Czerkieskiej określa jako języki urzędowe obok rosyjskiego też "język abazyński, język karaczajski, język nogajski, język czerkeski". Klasyfikacje naukowe deklarują język kabardyjski jako ten samy język co i "język czerkeski". Tak samo język bałkarski jest uznawany przez naukę jako ten sam wspólny język karaczajsko-bałkarski co i "język karaczajski".

Konstytucja Republiki Maryjskiej określa jako języki urzędowe obok rosyjskiego też "język maryjski (górnomaryjski i wschodniomaryjski)". Określenie w nawiasach w konstytucji wynika z tego, że język maryjski jest mocno zróżnicowany dialektycznie: występują w nim dwa standardy literackie: górnomaryjski i wschodniomaryjski.

Konstytucja Republiki Mordwy określa jako język urzędowy obok rosyjskiego też "język mordwiński (mokszański i erzjański)". Te dwa języki spokrewnione - język moksza oraz język erzja - są łączone w wspólny "język mordwiński" tylko według tradycji.

[edytuj] Języki z oficjalnym statusem

Poza językami oficjalnymi, na obszarach zwartego zamieszkiwania mniejszości narodowych, języki tych mniejszości mogą być wprowadzane jako języki z oficjalnym (urzędowym) statusem. Języki te mogą wprowadzać wszystkie jednostki administracyjne Rosji, bez względu na ich status, tj. poza republikami również kraje, obwody, czy okręgi autonomiczne, a języki te wprowadzane są przeważnie na części obszaru takiej jednostki[25]:

Oficjalny status języków mniejszości narodowych w miejscach zwartego występowania tych mniejszości nadany został również w niektórych innych jednostkach administracyjnych Rosji (Baszkiria, Burjacja, Chakasja, Czukocki Okręg Autonomiczny, Mari El, Tatarstan, Udmurcja), jednak bez dokładnego określania o jakie języki chodzi.


Przypisy

  1. ↑ Ronstytucja Federacji Rosyjskiej, art. 68
  2. ↑ Konstytucja Adygei, art. 5.
  3. ↑ Konstytucja Ałtaju, art. 13.
  4. ↑ Konstytucja Baszkirii, art. 1.
  5. ↑ Konstytucja Buriacji, art. 67.
  6. ↑ Konstytucja Chakasji, art. 69.
  7. ↑ Konstytucja Chakasji, art. 10.
  8. ↑ Konstytucja Czuwaszji, art. 8.
  9. ↑ Konstytucja Dagestanu, art. 11.
  10. ↑ Konstytucja Inguszetii, art. 14.
  11. ↑ Konstytucja Jakucji, art. 46.
  12. ↑ Konstytucja Kabardo-Bałkarii, art. 76.
  13. ↑ Konstytucja Kałmucji, art. 17.
  14. ↑ Konstytucja Karaczajo-Czerkiesji, art. 11.
  15. ↑ Konstytucja Republiki Komi, art. 67.
  16. ↑ Konstytucja Mari El, art. 15.
  17. ↑ Konstytucja Mordwy, art. 13.
  18. ↑ Konstytucja Osetii Północnej, art. 15.
  19. ↑ Konstytucja Tatarstanu, art. 8.
  20. ↑ Konstytucja Tuwy, art. 5.
  21. ↑ Konstytucja Udmurcji, art. 8.
  22. ↑ Spis narodowy Rosji 2002/
  23. ↑ Республика Дагестан - Официальный Сайт - Этнический состав населения
  24. ↑ Дагестан - Официальный Сайт - Данные о территории, географии, демографической структуре
  25. ↑ Закон РФ от 25 октября 1991 г. N 1807-I "О языках народов Российской Федерации"
  26. ↑ 26,0 26,1 26,2 Закон о языках коренных малочисленных народов Севера, проживающих на территории ХМАО
  27. ↑ 27,0 27,1 27,2 Закон о родных языках коренных малочисленных народов Севера на территории Ямало-Ненецкого автономного округа
  28. ↑ 28,0 28,1 28,2 28,3 28,4 Закон Республики Саха (Якутия) «О языках в Республике Саха (Якутия)». Глава I, статья 6
  29. ↑ 29,0 29,1 29,2 Закон Республики Карелия о государственной поддержке карельского, вепсского и финского языков в Республике Карелия. Статья 8, п. 1
  30. ↑ Закон Республики Алтай «О языках». Глава I, статья 4
  31. ↑ Устав Пермского края. Статья 42
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Języki_urzędowe_Rosji&oldid=31225301”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty