Jabłoń

Jabłoń
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	klad różowych
Rząd	różowce
Rodzina	różowate
Rodzaj	jabłoń
Nazwa systematyczna
Malus Mill. Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754
Zdjęcia i grafiki w Commons

Kwitnąca jabłoń

Owoc odmiany uprawnej 'Lobo'

Jabłoń (Malus Mill.) – rodzaj roślin wieloletnich należący do rodziny różowatych. Występuje powszechnie w strefie klimatów umiarkowanych. Znanych jest ok. 25 gatunków dziko rosnących, w Polsce występuje kilka z nich (głównie jako rośliny uprawne). Gatunkiem typowym jest Malus sylvestris Mill.

Charakterystyka

Drzewa lub krzewy. Owoc jabłkowaty, potocznie nazywany jabłkiem. Przeważnie kulisty, zielony, żółty, czerwony lub żółty z rumieńcami. Owoce różnią się smakiem, aromatem, słodyczą, konsystencją i wyglądem.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (2001...)

Rodzaj z plemienia Pyreae, podrodziny Spiraeoideae (dawniej Pomoideae) z rodziny różowatych Rosaceae, rzędu różowców Rosales w obrębie kladu różowych obejmującego część roślin okrytonasiennych.

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Rosanae Takht., rząd różowce ( Rosales Perleb , podrząd Rosineae Rchb., rodzina różowate (Rosaceae Juss.), rodzaj jabłoń (Malus Mill.).

Gatunki flory Polski

• jabłoń domowa (Malus domestica Borkh.) – antropofit zadomowiony i gatunek uprawiany
• jabłoń dzika, płonka (Malus sylvestris Mill.)
• jabłoń jagodowa (Malus baccata (L.) Borkh.) – gatunek uprawiany
• jabłoń kwiecista (Malus floribunda Siebold) – gatunek uprawiany
• jabłoń Niedźwieckiego (Malus sieversii (Ledeb.) M. Roem. 'Niedzvetskyana') – gatunek uprawiany
• jabłoń niska, j. rajska (Malus pumila Mill.) – gatunek uprawiany
• jabłoń purpurowa (Malus ×purpurea Rehder) – gatunek uprawiany
• jabłoń Scheideckera (Malus ×scheideckeri L. Späth ex Zabel – gatunek uprawiany

Inne gatunki (wybór)

• jabłoń Halliana (Malus halliana Rehd.)
• jabłoń leśna (Malus sylvestris (L.) Mill.)
• jabłoń pachnąca (Malus coronaria Mill.)
• jabłoń płaskoowocowa (Malus platycarpa Rehd.)
• jabłoń Sargenta (Malus sargentii Rehder)
• jabłoń śliwolistna (Malus prunifolia Borkh.)
• jabłoń Tschonoskiego (Malus tschonoskii (Maxim.) C. K. Schneid.)

Zastosowanie

• Drzewo owocowe: w uprawie liczne gatunki, spośród których największe znaczenie użytkowe ma jabłoń domowa (Malus domestica), znana z licznych odmian uprawnych.
• Drewno jabłoni używane jest w stolarce.
• Roślina ozdobna: kilka gatunków jabłoni uprawianych jest w Polsce jako rośliny ozdobne (głównie ze względu na swoje kwiaty i owoce)

Znaczenie kulturowe

W mitologii celtyckiej jabłoń miała dawać schronienie duszom zmarłych. W centrum Avalonu w celtyckich zaświatach ma rosnąć jabłoń posiadająca jednocześnie kwiaty i owoce. Zjedzenie jabłka z tej jabłoni miało dawać wieczną młodość i nieśmiertelność. W mitologii greckiej występują natomiast jabłonie rosnące w sadzie nimf Hesperyd rodzące złote jabłka dające nieśmiertelność. Natomiast w chrześcijaństwie jabłko utożsamiane jest z grzechem.