Jacek Odrowąż

Święty
Jacek Odrowąż OP
Jacek (Hiacynt) Odrowąż-Wojtkowicz
wyznawca, prezbiter
Data urodzenia	1183 Kamień Śląski
Data śmierci	15 sierpnia 1257 Kraków
Kościół / wyznanie	katolicki
Data beatyfikacji	1527 przez Klemensa VII
Data kanonizacji	17 kwietnia 1594 Rzym przez Klemensa VIII
Wspomnienie	17 sierpnia
Atrybuty	monstrancja lub puszka i figura Matki Boskiej
Patron	Litwy, archidiecezji katowickiej i opolskiej
Szczególne miejsca kultu	Kraków, bazylika Trójcy Świętej (grób Świętego)
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons

Jacek (Hiacynt) Odrowąż-Wojtkowicz OP herbu Odrowąż (ur. 1183 w Kamieniu Śląskim, zm. 15 sierpnia 1257 w Krakowie) – święty Kościoła katolickiego, dominikanin.

Biografia

Urodził się w szlacheckiej rodzinie Odrowążów, był krewnym biskupa Iwona Odrowąża. Studiował teologię i prawo na uniwersytetach w Paryżu i Bolonii. Jak każdy z Odrowążów podróżował do Krakowa i rodowych posiadłości w Szydłowcu oraz okolicznych Chlewisk i Dębna. Został kanonikiem kapituły krakowskiej, której przewodniczącym był Iwo Odrowąż. Biskup ten zaprosił dominikanów do Polski. Św. Dominik wyraził życzenie by do zakonu wstąpiło kilku Polaków; do Zakonu Kaznodziejskiego wysłano Jacka Odrowąża oraz bł. Czesława Odrowąża. Byli oni ostatnimi braćmi, których obłóczył osobiście św. Dominik w 1221. Następny generał dominikanów bł. Jordan z Saksonii wysłał obu Polaków do Polski z misją zakładania nowych klasztorów. Otrzymali oni kościół parafialny św. Trójcy w Krakowie. W 1226 utworzono polską prowincję dominikanów. Z niej też św. Jacek został wysłany na kapitułę generalną w 1228.

Dzięki zapałowi św. Jacka powstały klasztory w Gdańsku i Płocku (1225), Chełmnie (1233), Elblągu (1238), Toruniu, Rydze, Dorpacie i w Królewcu. Św. Jacek ewangelizował także Ruś. Założył klasztor w Kijowie oraz w Haliczu. Zmarł w Krakowie 15 sierpnia 1257.

Kult

Kanonizował go Klemens VIII 17 kwietnia 1594.

Jego wspomnienie liturgiczne obchodzone jest obecnie 17 sierpnia z uwagi na przypadające 15 sierpnia w Kościele katolickim Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny .

Podstawowym źródłem historycznym odnoszącym się do dziejów życia Jacka jest powstały w XIV wieku żywot spisany przez lektora Stanisława z klasztoru krakowskiego.

Święty ten jest głównym patronem archidiecezji katowickiej i opolskiej. Jego imieniem nazwane jest jedno ze wzgórz we Lwowie, gdzie Jacek schronił się przed Tatarami.

Św. Jacek Odrowąż jako jedyny Polak został uwieczniony wśród rzeźb przedstawiających świętych, stojących na kolumnadzie wokół Placu Św. Piotra w Rzymie. Uwiecznił go na swych obrazach El Greco.

W 1686 papież Innocenty XI mianował go patronem Litwy. W krajach hiszpańskojęzycznych znany jest jako San Jacinto. Jest patronem świętym St. Hyacinth's Basilica w Chicago oraz ludzi zagrożonych utonięciem.

Legendy o świętym Jacku

• Według legendy, w 1241 roku, gdy napadli na Kijów Tatarzy, w mieście zapanowała panika. Jacek odprawiał w tym czasie Mszę św. Jeden z braci wpadł w pewnej chwili do świątyni i krzyknął, aby uciekali. Jacek zabrał Najświętszy Sakrament i z innymi braćmi gotował się do ucieczki. Gdy wychodził ze świątyni, usłyszał głos Maryi, proszący, aby nie zostawiał Jej samej. Jacek wrócił do świątyni i wziął figurę Najświętszej Maryi Panny, która nagle stała się niewiarygodnie lekka. Przeniósł w ten sposób figurę do Krakowa, gdzie odzyskała pierwotny ciężar.
• Inna legenda opowiada, jak Jacek doszedłszy wraz z braćmi Godynem, Florianem oraz Benedyktem nad Wisłę pod Wyszogrodem, która na wiosnę wylała, pomodlił się, rzucił swój płaszcz na wodę i po nim jak po moście dostał się na drugi brzeg.
• Kolejna opowieść głosi, że za życia Jacka w okolicy Krakowa spadł tak obfity grad, że zniszczył zboże przed żniwami. Lud prosił Jacka o wsparcie i pomoc do Boga, a następnego ranka zboże na polach się podniosło. Od tego czasu na pamiątkę tego wydarzenia dominikanie święcą i rozdają kłosy pszenicy przy ołtarzu św. Jacka Odrowąża.

Zobacz też

• kult świętych
• modlitwa za wstawiennictwem świętego
• święci i błogosławieni Kościoła katolickiego

Bibliografia

• Jacek Woroniecki OP, Św. Jacek Odrowąż i sprowadzenie Zakonu Kaznodziejskiego do Polski, Wydawnictwo Esprit, Kraków 2007, ISBN 978-83-60040-32-4 (pierwsze wydanie: Katowice 1947)
• Święty Jacek Odrowąż. Studia i źródła, red. Maciej Zdanek, Wydawnictwo Esprit, Kraków 2007, ISBN 978-83-60040-35-5
• Życie i cuda św. Jacka. 1257-2007, wybór i tłum. Tomasz Gałuszka OP, Wydawnictwo Esprit, Kraków 2007, ISBN 978-83-60040-31-7
• Marian Kanior OSB, Jacek. Święty dominikanin, Oficyna Artystyczna Astraia, Kraków 2007, ISBN 978-83-60569-06-1
• Paweł J. Grabowski, Płaskorzeźbione cykle z zaplecków stalli kościoła podominikańskiego, "Kronika Miasta Poznania", ISSN 0137-3552, 2004, nr 3, s. 183-231
• Kaplica św. Jacka Odrowąża. Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Jarosławiu, Jarosław 2007

Światło ze Śląska. 750. rocznica śmierci św. Jacka, red. B. Pietyra, K. Kukowka, Katowice 2007

• Arkadiusz Nocoń, Dzieje ustanowienia św. Jacka głównym patronem Polski, „Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne” 2007, t. 40, z. 1, s. 97-113

Linki zewnętrzne

• Portal świętego Jacka Odrowąża
• Parafia świętego Jacka Odrowąża w Leszczynach