Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Jacques René Chirac | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 29 listopada 1932 Paryż |
 22. Prezydent Republiki Francuskiej Współksiążę Andory |
|
| Przynależność polityczna | Unia na rzecz Ruchu Ludowego |
| Okres urzędowania | od 17 maja 1995 do 16 maja 2007 |
| Poprzednik | François Mitterrand |
| Następca | Nicolas Sarkozy |
| 155. Premier Republiki Francuskiej | |
| Przynależność polityczna | Unia Demokratów na rzecz Republiki |
| Okres urzędowania | od 27 maja 1974 do 26 sierpnia 1976 |
| Poprzednik | Pierre Messmer |
| Następca | Raymond Barre |
| 159. Premier Republiki Francuskiej | |
| Przynależność polityczna | Zgromadzenie na rzecz Republiki |
| Okres urzędowania | od 20 marca 1986 do 10 maja 1988 |
| Poprzednik | Laurent Fabius |
| Następca | Michel Rocard |
 Mer Paryża |
|
| Przynależność polityczna | Zgromadzenie na rzecz Republiki |
| Okres urzędowania | od 20 marca 1977 do 16 maja 1995 |
| Poprzednik | – |
| Następca | Jean Tiberi |
| Odznaczenia | |
                             |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
Jacques René Chirac [ʒak ʀəˈne ʃiˈʀak] (ur. 29 listopada 1932 w Paryżu) – polityk francuski, w latach 1995-2007 prezydent Francji i jednocześnie współksiążę Andory.
Chirac jest czynny na scenie politycznej od ponad 40 lat. Jest najprawdopodobniej ostatnim prezydentem Francji, który urodził się przed II wojną światową i który był zaangażowany w politykę jeszcze w czasie rządów generała Charles'a de Gaulle'a[1].
Spis treści
|
Chirac od młodości związany jest z ruchem gaullistowskim. Jego poglądy polityczne są właśnie gaullistowskie i konserwatywne; jest m.in. zwolennikiem surowych kar dla przestępców (choć jednocześnie konsekwentnym przeciwnikiem kary śmierci), jednak w gospodarce opowiada się przeciwko zbytniemu liberalizmowi. Jest katolikiem, choć konsekwentnie sprzeciwia się udziałowi religii w życiu publicznym. Kiedy po śmierci Jana Pawła II zarządził żałobę narodową, spotkało się to z ostrą krytyką wielu środowisk. Chirac w czasie swej kariery był raczej niechętny przyznaniu prawa do przerywania ciąży, aczkolwiek był premierem w okresie, kiedy dokonano reformy.
Chirac jest żonaty z Bernadette Chodron de Courcel (siostrzenicą dawnego adiutanta i jednego z najbliższych współpracowników de Gaulle'a Geoffroy de Courcela). Państwo Chirac mają dwie córki.
Jacques Chirac przyszedł na świat w stolicy Francji – Paryżu. Studiował m.in. w prestiżowej École nationale d'administration, gdzie w czasie studiów przyjaźnił się z jednym z późniejszych przywódców socjalistów Michelem Rocardem. Sam początkowo zastanawiał się nawet nad wstąpieniem do SFIO. W 1953 roku studiował w Harwardzie (na wydziale letnim). Warto odnotować, że École Nationale d'Administration ukończył jako jeden z pierwszych w swoim roczniku pod względem wyników w nauce.
W czasie wojny algierskiej, służył na niej najpierw w kawalerii, a następnie w wojskach pancernych. Dosłużył się stopnia porucznika. W owym czasie był zagorzałym zwolennikiem Algierii Francuskiej, który to pogląd zrewidował później.
Jego wejście do świata polityki zainspirowane zostało powrotem generała Charles'a de Gaulle'a do władzy w 1959 roku. W kwietniu 1962 roku, zaledwie trzy lata po ukończeniu ENA, został członkiem sztabu osobistego premiera (i przyszłego prezydenta) Georges'a Pompidou.
W 1967 roku – za namową Pompidou, za "faworyta" którego uchodził – wystartował w wyborach i zdobył mandat deputowanego. W tym też czasie (1967-1968) został sekretarzem stanu w ministerstwie spraw społecznych ds. pracy, była to jego pierwsza funkcja rządowa. W 1968 został, jeszcze w gabinecie Pompidou, sekretarzem stanu w ministerstwie ekonomii i finansów.
Po odejściu Pompidou ze stanowiska premiera w czerwcu 1968, Chirac nie porzucił pracy w rządzie i pełnił urząd ten sam urząd w latach 1968-1972 w gabinetach premierów Maurice'a Couve de Murville'a i Jacques'a Chaban-Delmasa.
Przełom w jego karierze nastąpił w 1972 roku po otrzymaniu pierwszej teki ministerialnej (rolnictwa) w gabinecie Pierre'a Messmera. U niego też został w 1974 roku ministrem spraw wewnętrznych.
Nagła śmierć prezydenta (1969-1974) Pompidou sprawiła, iż ruch gaullistowski pozostał bez lidera. Naturalnym kandydatem na prezydenta wydawał się Chaban-Delmas. Jednakże należał on do tak zwanych liberalnych (bądź lewicowych) gaullistów, a to było nie do przyjęcia przez wielu jego kolegów. Ci właśnie koledzy wyłamali się i poparli kandydaturę ministra finansów Valerego Giscarda d'Estaing. Na czele tego "rokoszu" stanął młody minister Jacques Chirac.
Dzięki temu Chaban-Delmas znalazł się dopiero na trzecim miejscu za Giscardem i kandydatem lewicy François Mitterrand. Zwycięzcą w drugiej turze okazał się właśnie Giscard, który powierzył misję formowania nowego rządu Chiracowi. Niespełna wówczas 42-letni człowiek był najmłodszym premierem w dotychczasowej historii Francji. Niedługo potem został też nowym liderem UDR.
"Miodowy miesiąc" z nowym prezydentem nie trwał długo. W 1976 roku, po serii spięć na linii Pałac Elizejski – Hotel Matignon (siedziba premiera), Chirac podał się do dymisji. Niedługo potem założył nowe ugrupowanie RPR, będące kontynuacją UDR.
W 1977 roku został merem Paryża, pokonując jednego z bliskich współpracowników Giscarda (którego rok później ostro skrytykował za zbytnią proeuropejskość).
W 1981 roku po raz pierwszy kandydował na prezydenta. Znalazł się wtedy na trzecim miejscu za ubiegającym o reelekcję Giscardem i Mitterrandem. Świadomie nie poparł wówczas prezydenta, co przyczyniło się do jego porażki (znamiennym jest to, iż Giscard najpierw został prezydentem w dużej mierze dzięki Chiracowi, a potem przegrał także z jego powodu.)
W 1986 roku ugrupowanie Chiraca wygrało wybory parlamentarne i prezydent Mitterrand powierzył mu tekę premiera. Był to pierwszy przypadek w historii Piątej Republiki, kiedy prezydent i premier wywodzili się z dwóch różnych środowisk politycznych (tak zwana kohabitacja).
Chirac musiał opuścić urząd w 1988 roku, kiedy socjaliści ponownie wygrali wybory. Jego następcą został były kolega ze studiów Michel Rocard.
W wyborach prezydenckich w 1988 roku Chirac znalazł się na drugim miejscu za Mitterrandem, choć początkowo sondaże dawały mu sporo szans na zwycięstwo. Wielu uważało nawet wtedy, iż to początek końca jego politycznej kariery.
Kiedy w 1993 roku RPR ponownie wygrało wybory, doszło do drugiej kohabitacji, z tym, że premierem nie został Chirac tylko Édouard Balladur. Były premier przygotowywał się bowiem intensywnie do wyborów prezydenckich za dwa lata.
W pierwszej turze wyborów 1995 roku Chirac znalazł się na drugim miejscu za kandydatem socjalistów Lionelem Jospinem i przed Balladurem, który wystartował na własną rękę. Jednakże w drugiej turze wyszedł z pojedynku zwycięsko. Po 21 latach gaulliści odzyskiwali fotel prezydencki, który stracili przedtem głównie dzięki nowemu prezydentowi.
Polityka wewnętrzna
Jedną z pierwszych – ostro zresztą krytykowanych – decyzji nowego prezydenta, było wznowienie prób z bronią jądrową w Polinezji Francuskiej.
Chirac został wybrany m.in. dzięki obietnicom stworzenia nowych miejsc pracy i "ruszenia" gospodarki. Jednakże tak się w czasie jego pierwszej kadencji nie stało.
W 1997 roku Chirac rozpisał przedterminowe wybory, w których odnieśli zwycięstwo socjaliści (premierem został wówczas Jospin; była to trzecia kohabitacja w historii republiki, która trwała całą kadencję parlamentarną).
Polityka zagraniczna
W czasie swojej pierwszej kadencji Chirac łączył dziedzictwo polityki de Gaulle'a i Mitterranda, co przejawiało się tym, iż dążąc jednocześnie do zachowania silnej pozycji Francji na arenie międzynarodowej, jednocześnie silnie popierał integrację europejską, choć w poprzednim okresie znany był bardziej jako eurosceptyk. Oskarżano go, iż owo popieranie integracji sprowadzało się do chęci zachowaniu prymatu Francji i Niemiec w UE. W tym ostatnim ściśle współdziałał z kanclerzem Niemiec Gerhardem Schröderem (na wzór wcześniejszej wspólpracy Mitterranda i Kohla).
Pod jego rządami Francja wzięła udział także w interwencji państw NATO w byłej Jugosławii.
Powszechnie uważano, że w wyborach prezydenckich 2002 roku do drugiej tury przejdą Chirac i Jospin, między którymi różnica poparcia mieściła sie w granicy błędu statystycznego. Jednakże, ku ogólnemu zaskoczeniu, do drugiej tury wraz z urzędującym prezydentem przeszedł lider skrajnie prawicowego Frontu Narodowego Jean-Marie Le Pen. Chirac odniósł łatwe zwycięstwo, uzyskując ponad 82% głosów, oddanych w dużej mierze nie tyle za Chirakiem, co przeciwko Le Penowi.
Polityka wewnętrzna Po ustąpieniu Jospina z funkcji premiera zaraz po przegranych wyborach, Chirac nowym premierem mianował działacza swojej partii Jeana-Pierre'a Raffarina. Niedługo potem gaulliści znacząco wygrali wybory parlamentarne.
Rząd Raffarina usiłował wprowadzić wiele reform gospodarczo-społecznych, co wywołało masowe protesty, godzące w pozycję samego prezydenta.
14 lipca 2002 roku miał miejsce nieudany zamach na Chiraca, kiedy prezydent jechał odkrytym samochodem wojskowym podczas parady z okazji Dnia Zdobycia Bastylii. Zamachu dokonał młody człowiek, sympatyk Le Pena. Chirac, zapytany potem przez dziennikarzy, czy wie, że do niego strzelano, odparł: Naprawdę?
Polityka zagraniczna Chirac i Schröder jako pierwsi wyrazili sprzeciw wobec planowanej przez rząd prezydenta USA George'a W. Busha inwazji na Irak. Postawa tak Francji i Niemiec jak i USA doprowadziła do znacznego oziębienia stosunków amerykańsko-europejskich, oraz spięć w stosunkach Francji z nowymi krajami Unii Europejskiej, które poparły inwazję, w tym Polską.
Chirac dążył również do zniesienia unijnego embarga na handel bronią z Chinami.
7 marca 2011 rozpoczął się proces Jacques'a Chiraca, oskarżonego o nadużycia w okresie, gdy pełnił funkcję mera Paryża. Miał on płacić członkom RPR i ich krewnym za prace na rzecz miasta, które w rzeczywistości nie były wykonywane. 15 grudnia 2011 Chirac został uznany winny defraudacji publicznych pieniędzy i nadużycia zaufania publicznego oraz skazany na karę dwóch lat więzienia w zawieszeniu[2].
Zmiany:
| Poprzednik François Mitterrand |
 |
Prezydent Francji od 1995 do 2007 |
|
Następca Nicolas Sarkozy |
| Poprzednik François Mitterrand |
 |
Francuski książę Andory od 1995 do 2007 |
|
Następca Nicolas Sarkozy |
|
||||||||
|
||||||||
|
|||||
|
||||||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
.jpg&filetimestamp=20111217060332)
