Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyJacques Maritain (ur. 18 listopada 1882 w Paryżu, zm. 28 kwietnia 1973) – francuski filozof, teolog i myśliciel polityczny.
Spis treści |
Maritain urodził się w 1882 roku w zamożnej paryskiej rodzinie. Jego ojciec, Paul Maritain, był wziętym prawnikiem, a matka, Geneviève Favre, córką znanego francuskiego polityka, Julesa Favre. Jacques Maritain wychowany został w duchu protestanckim, ale w młodości w ogóle nie interesował się religią.
Ukończył paryskie Liceum Henryka IV (Lycée Henri IV) (1898–1899), a następnie kontynuował naukę na Sorbonie, gdzie zainteresował się scjentyzmem i socjalizmem. Tam też poznał swoją przyszłą żonę, Raissę, która dzieliła pasję filozoficzną Maritaina. Razem chodzili na wykłady Henriego Bergsona, od którego "zapożyczyli" pogląd, że w świecie musi istnieć jakiś Absolut. W 1905, Raissa i Jacques postanowili dać sobie rok na znalezienie "sensu życia" i popełnić samobójstwo jeśli im się to w tym czasie nie uda. W 1906 roku przeszli na katolicyzm. Resztę życia mieli poświęcić wierze – Jacques poprzez swoje dzieła filozoficzne, Raissa przez wiersze mistyczne i powieści.
Po studiach przyrodniczych na uniwersytecie w Heidelbergu Maritain wrócił do Paryża.
Był profesorem filozofii współczesnej w Instytucie Katolickim (Institut Catholique) w Paryżu w latach 1914–1939 (w 1914 roku został pomocnikiem w Zakładzie Historii Filozofii Współczesnej, w 1921 - samodzielnym pracownikiem naukowym, a w 1928 roku - kierownikiem Zakładu Logiki i Kosmologii). Od 1932 roku wykładał także w Instytucie Studiów Średniowiecznych w Toronto, a później także jako visiting professor na uniwersytecie Princeton (1941–1942) i uniwersytecie Columbia (1941–1944) w Stanach Zjednoczonych. W latach 1945–1948 pełnił funkcję ambasadora Francji przy Stolicy Apostolskiej. W latach 1948–1960 mieszkał i wykładał na stałe na Uniwersytecie Princeton.
Podczas pobytu w Stanach Zjednoczonych Maritain poznał sławnego amerykańskiego trapistę, Thomasa Mertona.
Po śmierci żony w 1960 roku wstąpił do wspólnoty Małych Braci od Jezusa w Tuluzie, zakonu, na który filozofia Maritaina wywierała wpływ od jego powstania w 1933. Na początku tylko mieszkał razem z braćmi, a jednym z nich został w 1970, na trzy lata przed śmiercią. W tym czasie napisał wiele prac, m.in. Le paysan de la Garonne (wydane w 1967).
Na wieść o śmierci Maritaina w 1973 roku, przyjaciel Jacques'a, papież Paweł VI ponoć płakał. Jacques i Raissa Maritain zostali pochowani na cmentarzu w Kolbsheim, małej wiosce we Francji, w której często spędzali wakacje letnie.
Maritain był jednym z głównych kontynuatorów myśli św. Tomasza z Akwinu w XX wieku, przedstawicielem personalizmu chrześcijańskiego. Początkowo uczeń Bergsona, po przejściu na katolicyzm w 1906 roku odszedł od bergsonizmu w stronę neoscholastyki. Spośród innych filozofów jego poglądy najbliższe były koncepcjom Étienne'a Gilsona.
Zajmował się głównie problemami związanymi z życiem chrześcijan w świecie współczesnym. Twierdził, że religia nie powinna zaniedbywać żadnego aspektu ludzkiego życia. Jego główne idee, w dużej mierze zaczerpnięte z filozofii Arystotelesa i św. Tomasza, to:
Maritain był jednym z najważniejszych świeckich uczestników Soboru Watykańskiego II (wśród nich był również Polak, filozof Stefan Swieżawski). Wywarł duży wpływ na kształt Kościoła posoborowego. Powyższe idee Maritaina znalazły m.in. odzwierciedlenie w kościelnej Konstytucji Duszpasterskiej o Kościele w Świecie Współczesnym (Gaudium et spes).
W Polsce w okresie międzywojennym Maritain oddziaływał głównie na grupę wokół czasopisma Verbum i lwowskie Stowarzyszenie Młodzieży Katolickiej "Odrodzenie", których tradycje po II wojnie światowej kontynuował Tygodnik Powszechny (wieloletni redaktor naczelny Tygodnika, Jerzy Turowicz działał przed wojną w Odrodzeniu).
Gorącym zwolennikiem idei Maritaina był również związany z Odrodzeniem i Tygodnikiem Powszechnym Stefan Swieżawski i inni polscy neotomiści, a także twórcy wspólnoty z Lasek, m.in. ks. Władysław Korniłowicz, Teresa Landy i ks. Tadeusz Fedorowicz.
Do przyjaciół Maritaina należeli też niektórzy przedstawiciele polskiej emigracji w Paryżu, związani z Kulturą, m.in. Józef Czapski i jego siostra, Maria. 5 października 1944 Józef Czapski skierował do Maritaina list otwarty w sprawie Powstania Warszawskiego, po tym jak wielkie mocarstwa zachodnie, w tym Francja odmówiły pomocy powstańcom (list pozostał bez odpowiedzi).
Tytuły oryginalne (w języku francuskim):
Polskie wydania:
Dzieła Maritaina były także tłumaczone na włoski (przez papieża Pawła VI), większość z nich została też wydana po angielsku:
