| Jak-130 Як-130 |
|
Jak-130 podczas MAKS Air Show w 2009 |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo | |
| Typ | szkolny / lekki myśliwiec |
| Załoga | 2 |
| Historia | |
| Data oblotu | 26 kwietnia 1996 |
| Dane techniczne | |
| Napęd | 2 x silnik turboodrzutowy AI-222-25 |
| Wymiary | |
| Rozpiętość | 9,72 m |
| Długość | 11,49 m |
| Wysokość | 4,76 m |
| Powierzchnia nośna | 23,52 m² |
| Masa | |
| Własna | 4,6 t |
| Startowa | 6,5 t |
| Osiągi | |
| Prędkość maks. | 1037 km/h |
| Prędkość przelotowa | 887 km/h |
| Pułap | 13 000 m (42,660 stóp) |
| Zasięg | 2546 km |
| Dane operacyjne | |
| Użytkownicy | |
| Rosja, Algieria | |
Jak-130 (ros. Як-130) – rosyjski samolot szkolno-treningowy, powstały w biurze konstrukcyjnym Jakowlewa. Jego pierwszy lot odbył się 26 kwietnia 1996 roku. Jak-130 został pierwszy raz pokazany publicznie na paryskich pokazach lotniczych w 2005 roku.
Spis treści |
W 1991 w związku ze starzeniem się używanych przez Rosję Aero L-39 Albatros, rozpoczęto program budowy nowego samolotu szkolno-treningowego dla WWS Rosji. Do konkursu staneły cztery biura konstrukcyjne Mikojana i Gurewicza, Suchoja, Miasiszczewa i Jakowlewa. Tylko dwa kontynuowały swoje programy, MiG z MiG-AT oraz Jakowlew z Jak-130. W 1993 roku do firmy Jakowlew dołączyła włoska Aermacchi zaczęły on współpracę by stworzyć wspólny samolot szkolenia zaawansowanego. Bazą do jego powstania był opracowywany już od dwóch lat Jak-130. Włoska firma miała być odpowiedzialna za dostosowanie samolotu do wymagań zachodnich odbiorców, zgodnych ze standardami NATO oraz marketing na zachodnich rynkach. W 2000r nastąpił podział kooperantów, Włosi za kwotę 70mln $ otrzymali pełną dokumentację techniczną, co pozwoliło im kontynuować prace samodzielnie. Rosjanie dzięki pozyskanym tak funduszom kontynuowali prace nad Jak-130. W wyniku podziału powstały: Jak-130 oraz Aermacchi M-346.
26 kwietnia 1996 roku oblatano pierwszy prototyp a 30 kwietnia 2004 r. pierwszy samolot przedseryjny, wyprodukowany w Niżnym Nowogrodzie (nr 01), do którego dołączyły do 2008 roku trzy dalsze[1]. Pierwszy seryjny Jak-30 (nr 90) został oblatany 19 maja 2009. W grudniu 2009 samolot ukończył próby państwowe[1].
W 2005 roku Rosyjskie Siły Powietrzne zamówiły 12 samolotów. Pierwszy seryjny Jak-130 został dostarczony do ośrodka szkolenia w Lipiecku 19 lutego 2010[1]. Po eksploatacji doświadczalnej, seryjne samoloty mają być najpierw używane w szkole w Krasnodarze. Oprócz pierwszej serii, Rosja planowała zakup co najmniej dalszych 62 sztuk[1].
W marcu 2006 Algieria zamówiła 16 samolotów Jak-130, z których pierwszy został oblatany w 2009. W styczniu 2010 sześć samolotów zamówiła Libia[1], umowa przestała obowiązywać po wprowadzeniu przez ONZ w lutym 2011 embarga na dostawy uzbrojenia do Libii w czasie trwajacej tam wojny domowej [2]. Wersja eksportowa, oznaczona Jak-130.11, odróżnia się wyposażeniem i jest produkowana w Irkucku (w zakładzie korporacji Irkut, która kupiła biuro Jakowlewa)[1].
Syria od 2010 negocjuje kontrakt dotyczący dostawy 36 Jak-130 o wartości 550 mln USD[3], także ta sprzedaż może zostać zablokowana przez międzynarodowe sankcje z powodu tłumienia przez siły rządowe trwających od marca 2011 protestów, rosyjskie władze pozostają jednak przychylne prezydentowi Baszarowi al-Assadowi, w końcu 2011 roku dostarczono do Syrii pierwsze elementy z dwóch zamówionych systemów K-300P Bastion z pociskami przeciwokrętowymi Jachont[4].
Do pierwszego wypadku samolotu doszło 26 lipca 2006 roku. Wkrótce po starcie z lotniska w obwodzie riazańskim, przedseryjny Jak-130 (nr 03) wpadł w korkociąg i rozbił się. Piloci zdołali się katapultować i przeżyć bez poważniejszych obrażeń. Przyczyną wypadku była wówczas awaria układu sterowania[1].
Do drugiego wypadku doszło 29 maja 2010 roku w Ośrodku zastosowania bojowego i przeszkalania kadry latającej WWS FR w Lipiecku, gdzie trwa doświadczalna eksploatacja Jaków-130. Rozbił się tuż po starcie, o 16:58 czasu lokalnego, piloci katapultowali się.
|
|||||
|
||||||||||||||||||||||||||